دردسرهای کودک بد غذا

مجله سیب سبز : کاوه چند وقتی است که برای خوردن هر چیزی بهانه می‌آورد. او که حالا 7 سال دارد برای اینکه غذا نخورد دست به هر کاری می‌زند. مثلا وقتی مادر تمام تلاشش را برای غذاخور کردن کاوه می‌کند، کاوه شروع به خوردن غذا با دست می‌کند و کلی کثیف کاری می‌کند تا بالاخره مادر تسلیم شود و به او اجازه دهد از میز غذا بلند شود. مادر کاوه از دست این کارهای او کلافه شده است و از طرفی نگران است که کاوه رژیم غذایی سلامت و آنچه بدنش نیاز دارد دریافت نکند. مادر کاوه تلاش کرده در رژیم غذایی‌ کاوه تنوع غذایی ایجاد کند اما موفق نشده است او را به غذا علاقه‌مند کند. جو فراست و طاهره ثانوی کارشناسان تربیتی ما سعی دارند به مادر کاوه کمک کنند، این مشکل را حل کند.

«مادر كاوه از اينكه او مرتب غذا نمي‌خورد ناراحت است. كاوه كه ۷ سال دارد اغلب با دست غذا مي‌خورد و بدون توجه به تذكرهاي خانواده هر جور كه خودش دلش بخواهد و هر زمان كه بخواهد غذا مي‌خورد. ضمن اينكه كاوه تازگي‌ها بسيار بدغذا شده و مدام ايراد مي‌گيرد.»


كودكان و نوجوانان به انواع و اقسام فشارها و استرس‌هاي واقعي يا خيالي واكنش نشان مي‌دهند. غذا خوردن دور ميز بايد لذت‌بخش باشد و به خانواده اين فرصت را بدهد كه با هم صحبت كنند. تمركز بيش از حد روي كودك زماني كه او در حال غذا خوردن است مي‌تواند باعث شود او از خوردن غذا سر باز بزند. مورد ديگري كه باعث گيج شدن كودك مي‌شود اين است كه در وعده ناهار يا شام انتخاب‌هاي زيادي براي خوردن داشته باشد. بچه‌ها هم بايد مانند برادران، خواهران و پدر و مادر وعده غذايي يكساني داشته باشند.

امتحان كنيد

سعي كنيد از تكه‌هاي كوچك غذا استفاده كنيد. ضمن آنكه حواستان به مزه‌ها و محتواي غذاها باشد.

يك گام در هر زمان

وقتي كه مي‌خواهيد رژيم غذايي كودك خود را گسترش دهيد يكباره تمام گروه‌هاي غذايي را وارد رژيم او نكنيد بلكه تلاش كنيد فرايند آشنايي كودك‌تان با غذاهاي جديد به تدريج انجام شود.

الگو باشيد

به عنوان يك بزرگسال بايد با كمك مثال او را راهنمايي كنيد. اگر به فرزند خود نشان دهيد كه از يك رژيم غذايي متعادل و متنوع لذت مي‌بريد، او بيشتر وسوسه مي‌شود كه چيزهاي جديد را امتحان كند.

ترس و فوبيا

اين كاملا طبيعي است كه بچه‌ها از بعضي چيزهاي كوچك بترسند. در حقيقت تخمين زده مي‌شود كه يكي از ۳ كودك بعضي زمان‌ها دچار ترس مي‌شوند و بيشترين ترس هم از خون و سوزن، تاريكي و حيوانات است بسياري از اين ترس‌ها به مرور زمان از بين مي‌روند اما اين ترس‌ها زماني كه به طور جدي زندگي كودك را تحت تاثير قرار مي‌دهند مي‌توانند به ترس شديد يا فوبيا تبديل شوند. بنابراين حواستان باشد براي غذا خوردن كودك‌تان او را از چيزي نترسانيد.


والدین باید الگو باشند

بی‌اشتهایی یا بدغذایی کودکان در هر شکل، مسئله مهمی است و باید آن را جدی گرفت. بهتر است توجه داشته باشیم که فقط گرسنگی نیست که فرزندمان را به سوی غذا می‌کشاند و برعکس تنها سیر بودن موجب دوری، پرهیز از غذا یا بی‌میلی آنها نمی‌شود. بخش بزرگي از این نیازهای جسمی تحت تاثیر عادت‌های خانوادگی، آموزش‌های والدین، اضطراب کودکان، نیاز به جلب توجه و بیماری‌های جسمی و مشکلات روانی و... است. عادت دادن کودکان به خوردن صبحانه کامل بسیار مهم است اما در خانواده‌ای که مادر یا پدر رژیم دارند یا میل به صبحانه ندارند یا به علت شاغل بودن خیلی زود باید خانه را ترک کنند، کودک شاهد صبحانه خوردن آنها نیست و طبیعی است که او عادت به خوردن ناشتایی را از نظر فرهنگی و آموزشی پیدا نخواهد کرد. در بعضی از موارد مادر آنقدر دیر بیدار می‌شود که صبحانه و ناهار را همزمان می‌خورد. دیر بیدار شدن، خستگی، کوفتگی، بی‌حوصلگی و بی‌اشتهایی به همراه می‌آورد. به عبارت دیگر اگر کودک صبحانه خوردن والدین را به عنوان یک برنامه منظم، دوست‌داشتنی و مهم نبیند هیچ میلی به یک صبحانه خوب و کامل نخواهد داشت.

شور و شوق هنگام غذا خوردن

یکی از مهم‌ترین عواملی که موجب می‌شود فرزند دلبندمان غذایش را با میل و کامل بخورد، شور و اشتیاق والدین، مربی و... هنگام صرف آن وعده غذایی است. یکی از بدترین روش‌ها سخت‌گیری مادر در مورد بعضی از مواد غذایی یا آداب غذا خوردن کودک است. مانند دوست نداشتن بعضی از مواد غذایی، جدا کردن مواد در غذا، زیر و رو کردن غذا و...که در نهایت موجب می‌شود لذت غذا خوردن در جمع خانواده کم شود و به تدریج کودک به غذا بی‌میل می‌شود.

تنوع بخشیدن به مواد غذایی

تنوع دادن به مواد غذایی صرف‌نظر از اینکه نیازهای مختلف جسمانی کودکان را تامین می‌کند، می‌تواند به رفع بی‌اشتهایی آنها نیز کمک بسزایی كند. این بدان معنا نیست که همه مواد غذایی را تهیه کنیم و در یک وعده غذایی به اجبار به کودک بدهیم بلکه می‌توان مواد موجود در خانه را با تنوع بیشتر به کودک ارائه کرد. مثلا برای صبحانه یک روز کره، روز دیگر پنیر، یک روز چای، روز دیگر شیر یا آبمیوه، عسل، تخم‌مرغ و... با نان‌های مختلف بگذارید تا برای کودک جالب شود.

بخش اعظمی از مشکلات رفتای کودکان هنگام غذا خوردن جنبه روانی دارد مثل بی‌اشتهایی روانی، افسردگی، اضطراب، وابستگی، نیاز به جلب توجه، واکنش به شرایط نامطلوب خانوادگی، مشاجره و دعوا، طلاق، مرگ یکی از عزیزان، تولد نوزاد جدید و... سخت‌گیری بیش از حد یکی از والدین یا هر دو، تبعیض بين فرزندان و... در حقیقت بسیار غم‌انگیز است که کودک طرد شده بخواهد از طریق غذا خوردن جلب توجه کند یا شرایط نابسامان خانگی را تحت کنترل درآورد.

وقت گذاشتن برای صرف هر وعده غذایی

عجله کردن هنگام صرف غذا نهایتا منجر به بی‌اشتهایی کودک می‌شود زيرا او معنی عجله ما را نمی‌فهمد، در عین حال نمی‌تواند به سرعت ما غذا بخورد. برای کودک غذا خوردن امری مهم و دوست‌داشتنی است پس لذت می‌برد که با حوصله غذا بخورد و این امر مستلزم وقت گذاشتن شما مادر یا پدر عزیز است. ناگفته نماند بعضی از کودکان کند غذا می‌خورند همان‌طور که در سایر کارهایشان کندتر از همسالان خود عمل می‌کنند. در اینگونه موارد باید به کودک در اتمام غذایش کمک کرد.

نظم

نظم در خوردن غذا بسیار مهم است زيرا هم می‌تواند اشتهای کودک را افزایش دهد و هم به نظم بخشیدن درکارهایش به او کمک می‌کند. زمان هر وعده غذایی باید ثابت و مشخص باشد. این درست نیست که هر وقت کودک دلش خواست چیزی بخورد یا اینکه ما به عنوان مثال یک‌بار ساعت 7، یک‌بار ساعت 9 و شب دیگر ساعت 12 به او شام بدهیم. این نظم زمانی کمک می‌کند معده کودک برای خوردن غذا منظم عمل كند و در عین حال کودک یاد می‌گیرد هر وعده غذایی را باید در یک محدوده زمانی خاص بخورد.