بگو سيب !

با يك صداي نامفهوم همه به وجد مي‌آيند. خوشايند‌ترين لحظه‌هاي ماه‌هاي اول براي پدر و مادرها لحظاتي است كه فرزندشان با صداهايي كه اغلب معناي واضحي ندارند با آنها ارتباط برقرار مي‌كند. پدر و مادرها زودتر از آنكه فرزندشان بتواند، آرزوي اولين واژه‌ها را در سر مي‌پرورانند. به اولين موفقيت‌هاي كودك‌شان افتخار مي‌كنند و دوست دارند به‌خاطر اين پيروزي به پدر و مادرهاي اطراف‌شان فخر بفروشند. اگر شما چنين روزهايي را تجربه مي‌كنيد يا به جمع تازه والدين‌ها پيوسته‌ايد، توصيه‌هاي ما را براي به حرف آوردن فرزندتان امتحان كنيد.

حتي اگر هنوز هيچ كلمه واقعي‌اي را به زبان نياورده، به او بفهمانيد كه در ادا كردن صداها بسيار موفق است و مي‌تواند از اين راه منظورش را به شما بفهماند. تشويق‌هاي شما بيشترين ارزش را براي او دارد و زماني كه او احساس مي‌كند در مركز توجه قرار گرفته است، تلاش بيشتري را براي بازسازي آنچه شما مي‌گوييد انجام خواهد داد. اگر بعد از مدتي توانست اولين واژه‌اش را ادا كند با اشتياق او را تشويق كنيد. برايش دست بزنيد، ببوسيدش و او را در آغوش بگيريد. بچه‌ها دوست دارند مورد توجه قرار بگيرند پس به او بفهمانيد كه با اين تلاش‌ها جذابيت بيشتري نزد شما پيدا مي‌كند و بيش از پيش مورد توجه اطرافيانش قرار مي‌گيرد. اين كلمات تازه را با او تكرار كنيد. شايد در ابتدا او نتواند تفاوت ميان اولين واژه را با صداهاي قبلي‌اش احساس كند. تكرار آن و تاكيد شما بر معني‌دار بودنش مي‌تواند اين موضوع را به او ثابت كرده و باعث شود اين واژه‌ها را فراموش نكند.

با او در مورد كارهايي كه در آن لحظه انجام مي‌دهيد صحبت كنيد و برايش حركات‌تان را توضيح دهيد. الان تلفن زنگ زد. دارم لباس‌ها را مي‌شورم. حالا براي غذا خوردن آماده مي‌شويم. اين توصيف‌ها مي‌تواند فعاليت‌هاي خود او را هم در بر بگيرد. مي‌توانيد از كلماتي شروع كنيد كه بيشترين كاربرد را در دنياي كودكانه او دارند. اعضاي بدنش را به او معرفي كنيد و سعي كنيد در جملات روزانه‌تان آن‌ها را به كار ببريد. وقتي مي‌خواهيد كاري انجام دهيد حتما آن را برايش شرح دهيد. مهم نيست كه چقدر آن كلمات را متوجه مي‌شود، مهم اين است كه آنها را در حافظه‌اش انبار مي‌كند و در آينده مي‌تواند به كمك‌شان فعاليت‌هايش را براي‌تان توضيح دهد.



گريه كردن يكي از مهم‌ترين ابزارهاي ارتباطي بچه‌ها در ماه‌هاي اول است. آن‌ها از اين طريق توجه شما را به خود جلب مي‌كنند و درصورت دريافت پاسخ از طرف شما مي‌فهمند كه صداي‌شان شنيده مي‌شود. زماني كه شما به گريه‌هاي او پاسخ مي‌دهيد در واقع به او مي‌گوييد آماده برقراري ارتباط هستيد و براي ساختن جهاني امن آماده‌ايد. فرزند شما در اين دوره مي‌فهمد براي دريافت پاداش و جلب حمايت شما بايد با شما ارتباط برقرار كند و براي برقراري اين ارتباط نيازمند كمك گرفتن از صداهاست.



با فشار آوردن به او فرزندتان را كلافه نكنيد. تمام لحظات روزش را به آموزش واژه‌ها صرف نكنيد. وقت بازي، زمان غذا خوردن يا وقت خوابيدنش را با اين تاكيد‌ها و اصرارها پرنكنيد. مدام برايش كلمات را هجي نكنيد. بگذاريد اين يكي از تفريحاتي باشد كه در طول روز با آنها سرگرم مي‌شود نه اينكه تمامي لحظاتش را اشغال كند و تلاش براي حرف زدن را به يكي از دلهره‌هايش تبديل كند. اغراق در آموزش حرف زدن به او مي‌تواند اعتماد به نفس اين مشاركت و لذت ادا كردن حرف‌ها و كلمات را از او بگيرد و موفقيتش را ديرتر از آنچه انتظار داريد نشان دهد.


گمان نكنيد حرف‌زدن تنها به اداي واژه‌ها محدود مي‌شود. قبل از آنكه كودك‌تان چنين تجربه‌اي را به دست بياورد مي‌توانيد از طريق ايما و اشاره با او ارتباط برقرار كنيد و از اين طريق او را در فهميدن جملات‌تان ياري دهيد. زماني كه او يكي از نيازهايش را از طريق نشانه‌ها براي‌تان مطرح مي‌كند، شما مي‌توانيد آن را با يك جمله بيان كنيد و همراه با نشانه‌ها به او كلمات و جمله‌ها را هم آموزش دهيد. آموزش نشانه‌ها خالي از فايده نيست و كودك شما مي‌تواند از طريقش چنين امتيازاتي را به دست آورد.

• به او توانايي برقراري ارتباط با بزرگ‌تر‌ها را بدهد و باعث شود كه خواسته‌هايش را به آنها بفهماند

• زودتر به حرف بيايد و دايره لغاتش گسترده‌تر شود

• شكست‌هايش را در ارتباط برقرار كردن كمتر كند

• به او فكر كردن را ياد دهد و باعث شود دنياي اطرافش را بهتر درك كند.

فرزند شما با حرف‌هاي‌تان مهارت‌هاي گفتاري‌اش را ياد مي‌گيرد. شما يك جمله مي‌گوييد و او هنوز با چشم‌هاي گردش به شما خيره مي‌ماند. شما جمله ديگري مي‌گوييد و او صدايي از لب‌هايش خارج مي‌كند. صدايي كه شايد هيچ شباهتي به كلمه و حتي يك صوت معني‌دار نداشته باشد اما نشانه تمايل او به شركت كردن در اين مكالمه است. با شنيدن اين صدا بايد صحبت‌تان را ادامه دهيد. سرتان را تكان دهيد و از هر راه كه مي‌توانيد به او بفهمانيد كه موفق بوده و به درستي از پس اين ارتباط برآمده است. زماني كه مشغول انجام كارهاي‌تان هستيد و او را هم در آغوش يا روي صندلي‌اش در كنارتان داريد برايش آواز بخوانيد. ترانه‌هايي را كه دوست داريد. شعر‌هايي كه در كودكي مادربزرگ‌تان براي‌تان زمزمه مي‌كرده. اگر چيزي به‌خاطر نداريد از كتاب‌هاي لالايي و شعر‌هاي كودكانه كمك بگيريد و آن‌ها را در زمان انجام كارهاي‌تان برايش زمزمه كنيد.


اولين و مهم‌ترين كاري كه مي‌توانيد براي به حرف آوردن فرزندتان انجام دهيد، كتاب خواندن است. شب‌ها و ظهر‌ها وقت خواب يا در برخي ساعات روز مي‌توانيد داستان‌هاي كوتاهي برايش بخوانيد يا كتاب لالايي‌هاي كودكانه را برايش زمزمه كنيد. مهم نيست كه او هنوز نمي‌تواند صحبت كند؛ اين كار باعث مي‌شود ساختار جملات در ذهن او شكل بگيرد و زماني كه آغاز به حرف زدن مي‌كند از اين ساختار پيروي كند. گمان نكنيد فرزندتان حرف‌هاي شما را متوجه نمي‌شود؛ با كمي زمان او معناي اين جملات را خواهد فهميد و پس از درك كردن‌شان آن‌ها را ادا خواهد كرد. از تكراري‌شدن اين شعرها خسته نشويد. تكرار نكته مثبت ديگري است كه مي‌تواند يادگيري جملات را براي‌تان تسهيل كند. زمان خاصي را براي اين كار در نظر نگيريد و فكر نكنيد كه بايد كودك‌تان براي شنيدن اين جملات سن خاصي داشته باشد. شما مي‌توانيد اين روند را از دوران بارداري شروع كنيد. با اين كار هم فضاي كودكانه او را بهتر درك خواهيد كرد و هم به او كمك خواهيد كرد كه زودتر و روان‌تر از ديگر كودكان به حرف بيايد. شما همين طور مي‌توانيد برايش كتابي درست كنيد. اين كتاب مي‌تواند مجموعه‌اي از عكس‌هاي خانوادگي باشد يا تصاويري كه به چشم او آشناست. مي‌توانيد قصه‌هاي خانوادگي‌تان را برايش بسازيد و او را از اين طريق با اطرافيانش آشناتر كنيد.



وقتي اولين كلماتش را با اشتباه به زبان مي‌آورد، سعي نكنيد با او كودكانه حرف بزنيد. اگر فرزندتان برخي واژه‌ها را اشتباه ادا كند خودتان در صحبت‌هاي‌تان آن كلمه را مثل او تلفظ نكنيد. به او نگوييد اشتباه حرف مي‌زند و اعتماد به نفس حرف‌زدن را از او نگيريد. شايد هنوز نمي‌تواند برخي حروف را به‌طور كامل ادا كند اما نگران نباشيد. اگر شما در مكالمات روزانه‌تان آن كلمات را درست ادا كنيد پس از مدتي بدون آنكه اعتماد به نفسش را از دست بدهد كلماش اصلاح مي‌شوند.