بهترین زمان نگهداری خوراکی‌ها در یخچال و فریزر

هفته نامه سلامت - ترجمه مریم سادات کاظمی: این روزها یخچال و فریزر جزو وسایل پرمصرف و جدایی‌ناپذیر هر خانواده‌ای محسوب می‌شوند زیرا علاوه بر حفظ تازگی مواد غذایی، مانع از فاسد شدن آنها می‌شوند. اولین تجربه ساخت یخچال به قرن هفدهم میلادی برمی‌گردد اما تا پیش از سال ۱۸۵۰، چندان کارایی نداشت. در آن زمان، جیمز‌هاریسون که در چاپخانه فعالیت داشت، متوجه تاثیر خنک‌کنندگی اِتِر شد.

او با فشرده‌سازی این گاز نخستین یخچال را اختراع و در کافه‌ای در استرالیا امتحان کرد اما این طرح قابل‌اجرا نبود زیرا تولید یخ‌ گران تمام می‌شد. البته اختراع یخچال بارها توسط افراد دیگری ادامه یافت تا اینکه در سال ۱۹۲۲ بالتاز ون پلاتن به این موفقیت دست یافت، به‌طوری که امروز، به راحتی می‌توان انواع خوراکی‌ها را بدون نیاز به خرید روزانه، در منزل داشت، مشروط بر اینکه مدت نگهداری مطلوبشان را بدانیم. در واقع، هر نوع خوراکی مدت زمان نگهداری مخصوص به خود دارد و پس از آن ممکن است کیفیت مطلوبش را از دست بدهد و از ارزش غذایی‌اش کاسته شود.

لبنیات

• شیر، خامه، ماست: ۳ تا ۵ روز (پس از بازشدن بسته‌بندی) در یخچال
• پنیر: ۳ تا ۴ هفته در یخچال/ ۳ ماه در فریزر
• دوغ: یک هفته در یخچال
• کشک: ۳ تا ۴ روز در یخچال

میوه‌ها

• میوه‌های قرمز: ۲ روز در یخچال / ۱۲ ماه در فریزر
• طالبی: ۴ روز در یخچال
• انگور و آلو: ۵ روز در یخچال
• هلو و زردآلو: ۱ هفته در یخچال / ۱۲ ماه (خردشده) در فریزر
• آبمیوه‌ها: ۱ هفته در یخچال
• سیب: ۲ ماه در یخچال

سبزی‌ها

• لوبیا سبز: ۵ روز در یخچال/ ۱۲ ماه در فریزر
• قارچ و کلم بروکلی: ۵ روز در یخچال
• گل‌کلم و کلم بروکسل: ۶ روز در یخچال
• فلفل، پیازچه، تربچه، شلغم، کاهو، گوجه‌فرنگی، کدو مسمایی، خیار و تره فرنگی: ۱ هفته در یخچال
• کلم برگ و کرفس: ۲ هفته در یخچال
• چغندر: ۳ هفته در یخچال
• پیاز: ۳ تا ۴ هفته در یخچال
• هویج: ۳ ماه در یخچال/ ۸ ماه در فریزر
• سبزی برگی پخته: ۳ تا ۴ روز در یخچال/ ۴ تا ۶ ماه در فریزر
• نخودفرنگی: ۶ ماه در فریزر

گوشت، ماهی و تخم‌مرغ

• تخم‌مرغ خام: ۳ هفته در یخچال
• تخم‌مرغ آبپز: ۱ هفته در یخچال
• گوشت گوسفند: ۳ تا ۵ روز در یخچال،
• ۴ تا ۶ ماه در فریزر
• گوشت گوساله: ۳ تا ۵ روز در یخچال/ ۸ ماه در فریزر
• گوشت چرخ‌کرده: ۵ تا ۶ روز در یخچال/ ۳ ماه در فریزر
• ماهی و میگو: ۱ تا ۲ روز در یخچال/ ۳ تا ۴ ماه در فریزر
• گوشت پخته: ۳ تا ۴ روز در یخچال
• مرغ و ماکیان: ۱ تا ۲ روز در یخچال / ۴ ماه در فریزر
• گوشت دودی: ۵ تا ۶ روز در یخچال

نان و شیرینی

• نان باگت: ۳ روز در یخچال/ ۱ هفته در فریزر
• نان سبوس‌دار: ۱ تا ۲ روز در یخچال/ ۱ ماه در فریزر
• کیک اسفنجی: ۳ روز در یخچال/ ۳ تا ۴ ماه در فریزر
• شیرینی تر: ۳ تا ۴ روز در یخچال/ ۲ ماه در فریزر
• تارت: ۲ روز در یخچال/ ۲ ماه در فریزر

سایر خوراکی‌ها

• سس کچاپ، خیارشور: ۱ سال (از تاریخ تولید) در یخچال
• سس مایونز: ۲ ماه (از تاریخ تولید) در یخچال
• کره: ۳ هفته (پس از باز شدن بسته‌بندی) در یخچال/ ۴ ماه (در بسته‌بندی اصلی) در فریزر
• کنسرو بازشده: ۲ روز در یخچال
• مایونز و دسرهای خانگی بر پایه تخم‌مرغ: یک روز در یخچال
• سوپ و آش: ۵ تا ۶ روز در یخچال

چیدمان مناسب خوراکی‌ها

ضرورت چیدمان مواد غذایی در طبقات مختلف یخچال به این دلیل است که هر قسمت، سطح مختلفی از برودت را دارد که ممکن است برای بعضی از خوراکی‌ها مناسب نباشد. باید دانست که هر طبقه چه درجه برودتی دارد و مناسب چه خوراکی‌هایی است.

جایخی: 12- تا 2 درجه سانتی‌گراد/ مناسب برای مواد غذایی منجمد

طبقه بالایی: ۰ تا ۲ درجه سانتی‌گراد/ مناسب برای غذاهای پخته، ماست، پنیر تازه، دسرهای شیری، خامه تازه، کنسرو بازشده و تخم‌مرغ

طبقه میانی: 3 تا 5 درجه سانتی‌گراد/ مناسب برای سوپ و آش، کمپوت، نان و شیرینی تازه، سس‌های خانگی

طبقه پایینی و جامیوه‌ای: ۵ تا ۸ درجه سانتی‌گراد/ مناسب برای انواع پنیرها، کره، شیر، سبزی‌ها و میوه‌ها

در یخچال: 7 تا 8 درجه سانتی‌گراد/ مناسب برای سس‌های آماده، نوشیدنی‌ها

یادتان باشد که...

• در صورتی که بسته‌بندی مواد غذایی آسیب‌دیده، برآمده یا غیرعادی باشد یا خوراکی بوی نامطبوع و ذرات کپک هر چند جزیی داشته باشد باید از مصرفش اجتناب کرد.
• همه خوراکی‌ها باید در ظروف دربسته یا پاکت فریزر بسته‌بندی شوند.
• پس از باز کردن بسته‌بندی خوراکی‌های تازه مانند ژامبون و پنیر، آنها را در ظرف یا پاکت مناسب بچینید. همچنین باقیمانده کمپوت و کنسرو نیز باید از قوطی خارج شده و در ظرف دیگری نگهداری شود.
• بین مواد غذایی در یخچال و فریزر فاصله قرار دهید تا هوا میانشان جریان داشته باشد.
پیش از چیدن تخم‌مرغ در یخچال نباید آنها را شست.
• یک یا دو بار در ماه یخچال را با آب و صابون بشویید و در صورت نیاز با مواد ضدعفونی‌کننده تمیز کنید.
• قبل از چیدن بسته‌بندی‌ها در فریزر، ابتدا آنها را در یخچال بگذارید تا خنک شوند. به این ترتیب فرایند انجماد بهتر انجام می‌گیرد.
• برای انجماد بهتر، مواد غذایی را در فویل آلومینیومی و پاکت فریزر مخصوص بچینید و هوای میان آن را کاملا خارج کنید. همچنین فضایی بین بسته‌بندی‌ها بگذارید تا اگر مایعی از آن بیرون آمد، روی دیگر مواد غذایی نریزد.
• در هر بسته بیش از 4 تا 6 تکه خوراکی نگذارید و روی بسته را نیز تاریخ بزنید تا بیش از حد مطلوب در فریزر نماند. البته مواد غذایی که زودتر بسته‌بندی شده‌اند را زودتر مصرف کنید.
• پاکت‌های وکیوم بدون منفذ نسبت به پاکت‌های معمولی برتری دارند زیرا با چیدن مواد غذایی و خارج کردن هوا، در پاکت کاملا بسته می‌شود.