هشدار‌های مهم برای چشم؛ فاصله از موبایل ۳۳ سانتیمتر

ماهنامه همشهری تندرستی: این روزها انواع و اقسام تکنولوژی پیشرفت های زیادی داشته و در همین چند سال اخیر، استفاده از گوشی های هوشمند و شبکه های اجتماعی بسیار رواج یافته است و تمام مرزهای پیشین را درنوردیده است. حالا کمتر کودکی را می توان یافت که با گوشی هوشمند ناآشنا باشد یا نداند چگونه باید از کامپیوتر استفاده کرد.

با این حال استفاده از این وسایل، همیشه مفید نیست و بایدها و نبایدهایی دارد. چشم که یکی از مهم ترین اعضای بدن است و بدون آن نمی توان به راحتی از این ابزارهای جدید استفاده کرد، ممکن است در اثر استفاده بی رویه دچار آسیب های جدی شود. دکتر علی صادقی طاری، متخصص چشم و عضو هیئت مدیره انجمن چشم پزشکی معتقد است که افراد، به خصوص کودکان برای استفاده از ابزارهایی مانند موبایل و کامپیوتر بهتر است فاصله منطقی را با آنها حفظ کنند.

به صورت کلی افراد به صورت منظم در چه بازه زمانی باید به چشم پزشک مراجعه کنند؟

- هر نوزاد نیاز دارد تا شش ماهگی دو بار معاینه چشمی داشته باشد؛ یکی در اوایل تولد و دیگری در شش ماهگی تا اگر عارضه ای وجود دارد، تشخیص داده و درمان شود؛ بعد از آن در دو سالگی و سپس چهار سالگی این معاینه انجام می شود تا مشکلات چشم تشخیص داده شود. بعد از چهار سالگی هم یک بار قبل از دوران مدرسه و سپس در دوران سنین مدرسه، معایناتی است که اغلب در مدارس انجام می شود. البته این مسئله در خصوص نوزادان با شرایط خاص نیست.

نوزادانی که نارس هستند، نیاز دارند که پنج هفته بعد از تولد نیز معاینه شوند تا بر اساس تشخیص پزشک معالج، معاینه های دوره ای و درمان های لازم انجام شود. اگر کودکی تا سن جوانی مشکل و عارضه چشمی نداشته باشد، در سن جوانی نیاز به معاینات چشمی سالانه ندارد. با این حال در سن ۴۰ سالگی به بعد نیاز است که افراد معاینات منظمی را انجام دهند زیرا بیماری هایی مانند پیرچشمی بعد از این سن بروز پیدا می کند.

چه عارضه های چشمی در دوران کودکی شایع است؟

- یکی از بیشترین و مهم ترین عارضه ها در میان کودکان، عیوب انکساری چشم است که با معاینه توسط چشم پزشک تشخیص داده می شود یا کودکان نشانه هایی را در فاصله های مختلف پیدا می کنند و والدین به همین دلایل به چشم پزشک مراجعه می کنند. با تشخیص پزشک این عیوب انکساری درمان می شود. معاینه عارضه های انکساری در کودکان از اهمیت زیادی برخوردار است زیرا اگر اصلاح نشود موجب تنبلی چشم در کودکان می شود.

بنابراین اگر این مشکل نهفته باشد و در دوران کودکی اصلاح نشود، در دوران نوجوانی قابل اصلاح نیست. همچنین ممکن است که نوزادی آب مروارید مادرزادی داشته باشد که در معاینات تشخیص داده می شود و باید درمان شود. یکی دیگر از بیماری های شایع در نوزادان، بیماری انسداد مجرای اشکی است که تا چهار ماهگی تشخیص داده می شود. حتی ممکن است پدر و مادر علایم این حالت را مانند ریزش اشک غیرمعمول ببینند و برای درمان به چشم پزشک مراجعه کنند.

بیماری های شایع چشم در دوران بزرگسالی چه مواردی هستند؟ چه نکاتی را در این زمینه توصیه می کنید؟

- افراد از سن ۴۰ سالگی نیاز به انجام معاینات دورهای منظم دارند زیرا برخی بیماری های چشمی مانند پیری چشم به خودی خود به وجود می آیند. همچنین افرادی که مبتلا به بیماری هایی مانند دیابت یا قند هستند، باید از همان زمان که بیماری شان تشخیص داده شده، به چشم پزشک مراجعه کنند و معاینات دوره ای را بر اساس تجویز پزش معالج خود انجام دهند. در سنین بالا ممکن است برخی بیماری ها نهفته باشد، به همین دلیل ضروری است که در این سنین فشار چشم توسط چشم پزشک کنترل شود.

یکی از بیماری ها، آب سیاه است که بیماری نهفته و مزمن محسوب می شود زیرا هیچ یک از علائمش مشخص نیست و فرد متوجه آن نمی شود. بنابراین افراد در سنین بالا باید معاینات را منظم انجام دهند. افرادی که در سابقه خانوادگی خود، بیمار مبتلا به آب سیاه دارند باید از همان دوران جوانی تحت نظر چشم پزشک، معاینات دورهای منظم را انجام دهند.

آیا امروزه تغذیه در سلامت چشم موثر است؟ شما چه مواد غذایی را برای کودکان توصیه می کنید؟

- امروزه با توجه به تغییر شکل الگوی غذایی مردم، کلا در علم پزشکی فست فودها به دلیل کالری بالا توصیه نمی شوند زیرا موجب بروز چاقی شده و در سنین بالا منجر به بروز بیماری های مزمن از جمله دیابت می شوند. با این حال در بیماری های چشمی، معمولا تغذیه چندان تاثیر ندارد. در گذشته برخی بیماری های چشمی در اثر کمبود ویتامین های آ و ب بروز پیدا می کردند اما امروزه این بیماری ها بسیار نادر هستند و حتی آنقدر وجود ندارند که در دانشگاه ها موارد آن به دستیاران چشم پزشکی و رزیدنت ها نشان داده شود تا آموزش بگیرند. بنابراین می توان گفت الگوی غذای کنونی به خصوص برای کودکان، کمبود ویتامین مشهودی که منجر به بیماری چشمی شود، نخواهد داشت. با این حال بنده به والدین توصیه می کنم به کودکان خود آب هویج بدهند.

برخی از مردم فکر می کنند فشار خون موجب افزایش فشار چشم می شود. نظر شما در این خصوص چیست؟

- بیمارانی که فشار خون دارند، ضایعات ته چشمی دارند و جزء بیمارانی مانند دیابتی ها هستند که باید معاینات دورهای را انجام دهند ولی این که بگوییم کسانی که دارای فشار خون بالا هستند، حتما دچار آب سیاه می شوند، لزوما به این شکل نیست. نمی توانید بگویید هر بیماری که فشار خون بالایی دارد لزوما آب سیاه دارد. پرفشاری خون به ته چشم آسیب می زند و فشار خون باید کنترل شود. در این گروه بیمارانی هستند که در سنین ۱۵ تا ۳۰ سالگی بیماری های انکساری دارند که کشف نشده و بیمار مراجعه نکرده است. اغلب بیماران در این گروه قرار می گیرند.

امروزه با استفاده از تکنولوژی هایی مانند گوشی های موبایل یا کامپیوتر و لپ تاپ بسیار افزایش یافته است. با توجه به این که بسیاری از چشم پزشکان توصیه می کنند که استفاده از این وسایل باید محدود شود، توصیه شما چیست؟

- استفاده از موبایل یا کامپیوتر یا ... یکی از مسائلی است که امروزه به شدت در جامعه با آن سروکار داریم. در علم چشم پزشکی توصیه می شود که از این اقلام به صورت مداوم استفاده نشود. شما نمی توانید بدون حساب و کتاب از کامپیوتر استفاده کنید زیرا مانیتور کامپیوترها یا موبایل ها عارضه های چشمی را به دنبال دارد. ساده ترین عارضه آنها نزدیک بینی است. در سنین بالا ممکن است منجر به خشکی چشم شود. اگر فردی ضعفی در عضلات چشمی داشته باشد، اگر به صورت متناوت و با دور و نزدیک کردن از این اقلام استفاده کند با مشکل روبرو نخواهد شد

اما اگر به صورت مداوم از نزدیک از آنها استفاده کند، عارضه نهفته به صورت درد، سوزش، اشک یا قرمزی چشم و سردرد بروز می کند. این مسئله برای کودکان بسیار مهم است و توجه به آن و ممانعت از آن توصیه می شود و مرز خاصی برای آنها وجود دارد که والدین باید بر اساس جدول، میزان فاصله کودکان خود را از مانیتور موبایل یا کامپیوتر و تلویزیون رعایت کنند.

فاصله استاندارد با صفحات این وسایل چقدر است؟

- متوسط فاصله استاندارد با این صفحات حداقل ۳۳ سانتی متر است.

توصیه آخر

امروزه استفاده از عینک های آفتابی بسیار رایج است. افراد برای استفاده از عینک آفتابی چه نکاتی را باید رعایت کنند؟

- از عینک آفتابی می توان در روزهای به شدت آفتابی که اشعه های خورشید آسیب رسان است، همین طور روزهای برفی شدید و ... استفاده کرد. البته هیچ گاه نمی توان توصیه کرد که همه مردم از عینک آفتابی استفاده کنند زیرا برخی از بیماری های چشمی در مقابل نور خورشید واکنش بیش از حد نشان می دهند. اگر فردی می خواهد از عینک آفتابی استفاده کند، باید شیشه عینک آفتابی نسبت به اشعه ماوراء بنفش حاجب باشد. اگر عینکی چنین خاصیتی نداشته باشد، ممکن است به چشم آسیب برسد زیرا تنها محیط را تاریک می کند. زمانی که محیط تاریک می شود مردمک چشم گشاد شده و اشعه ماورای بنفش خورشید به چشم آسیب می رساند. معمولا روی دسته عینک ها اطلاعات مورد نظر درج می شود. با این حال اگر عینکی تقلبی باشد نمی توان این مسئله را تشخیص داد. بنابراین باید مصرف کنندگان حواس شان به این نکته باشد.

توصیه آخر شما درباره مراقبت از سلامتی چشم به خوانندگان چیست؟

- امروز با پدیدهای به نام شوینده های چشم روبرو هستیم، در حالی که این مواد شیمیایی هیچ جایی در چشم پزشکی ندارند. بهترین ماده شستشو برای چشم آب تمیز است. ممکن است در برخی موارد پزشک برخی اشک های مصنوعی را تجویز کند. بنابراین هیچ ماده شیمیایی برای شستشوی چشم توصیه نمی شود. آرایش پاک کن ها نیز اگر در لبه مژه ها استفاده شوند، ممکن است برای چشم آسیب رسان باشند. همچنین در برخی موارد ما از مواد شیمیایی که در صنایع به کار می روند، در منزل استفاده می کنیم که اگر چشم در معرض آنها قرار بگیرد ممکن است آسیب های جدی به چشم وارد شود. بهترین راه حل در موارد آسیب رسیدن به چشم با این مواد باز نگه داشتن چشم در زیر آب تمیز است. این درمان اولیه بسیار کاربردی تر از درمان های دیگر است. خانم ها بدانند هیچ ماده شیمیایی بی اثر نیست و باید در مصرف آنها احتیاط کنند.