چرا نبايد در ماه رمضان كله‌ پاچه بخوريم؟

از آن‌جايي كه دخترخانم‌هايي كه دفعه اول روزه‌داري آن‌هاست كمي از لحاظ بدني مقاومت كمتري نسبت به خانم‌هاي ديگر در سنين بالاتر دارند پس بهتر است تا پزشك خانواده در مورد اين افراد اجازه روزه‌داري را بدهد. به هرحال با توجه به شرايط زندگي امروز دختراني كه در سن پايين‌تر قرار دارند و البته به سن تكليف رسيده‌اند بايد بررسي لازم در توان جسمي آن‌ها صورت بگيرد و از نظر پزشك مربوطه چنين فردي مي‌تواند روزه بگيرد يا خير. در صورتي كه فرد بتواند روزه بگيرد از آن‌جايي كه در سنين رشد است بايد حتما از پروتئين كافي در برنامه غذايي‌اش استفاده كند. مصرف غذاهاي گوشتي و خوراكي‌هايي مثل هويج در وعده سحري به آن‌ها توصيه مي‌شود و مصرف پروتئين و حبوبات باعث مي‌شود در رشد افراد جوان اختلال ايجاد نشود و مواد مغذي لازم حتما به بدن‌شان برسد. مواد انرژي‌زا و ديرهضم مثل خرما را هم حتما به آن‌ها توصيه مي‌كنيم. افراد جوان بايد به شير و لبنيات توجه كافي داشته باشند و از مصرف آن‌ها به هيچ عنوان غفلت نكنند. به خانم‌هاي جوان و نوجوان پيشنهاد مي‌كنيم كه به دليل اين‌كه در سن رشد و باروري هستند به رعايت برنامه غذايي‌شان دقت كافي داشته باشند.


درماه رمضان هم مثل بقيه ماه‌هاي سال همان گروه‌هاي غذايي كه مصرف مي‌كرديم بايد خورده شود. فقط اين موادغذايي بايد در وعده‌هاي مختلف اولويت‌بندي شوند. البته تقسيم موادغذايي در اين مورد نياز به تكنيكي دارد كه شما را با آن آشنا مي‌كنيم: سحر وعده‌اي است كه بعد از مصرف آن، در طول روز و در حالي كه مشغول فعاليت‌هاي روزانه خود هستيم به مواد و انرژي كه در اين وعده دريافت كرده‌ايم وابسته هستيم. حتما به روزه‌داران عزيز توصيه مي‌كنيم، اين وعده مهم را از برنامه غذايي‌شان در ماه رمضان حذف نكنند. ما معمولا شاهد اين هستيم كه افراد به دلايل مختلف مثل بدخوابي يا سنگين شدن سحري نمي‌خورند اما حتما بايد روي اين مسئله تجديدنظر كنند و حتما سحري را در برنامه غذايي خود داشته باشند. لازم نيست تا قبل يا هنگام خوردن سحري آب زياد خورده شود. خوب است تا در وعده سحري غذاهايي را انتخاب كنيم كه نسبت به ديگر مواد خوراكي ديرهضم باشند، اين باعث مي‌شود تا در طول روز هضم غذا بيشتر طول بكشد و انرژي به‌تدريج وارد بدن روزه‌دار شود؛ حتما از مواد فيبردار در سحري استفاده كنيد، چنين موادي مثل سالاد و سبزي‌ها علاوه براين‌كه هضم غذا را به تاخير مي‌اندازد، مقداري آب نيز وارد دستگاه گوارش و سيستم جذبي و گردش خون مي‌كند. اين مسئله با كم‌آبي و بي‌آبي طولاني مدت بدن در ماه رمضان در فصل گرم سال مقابله مي‌كند.


برخلاف تصورعامه كه فكر مي‌كنند غذاهاي پرچرب باعث توليد انرژي بيشتر در طول روز مي‌شود، به هيچ عنوان براي سحري چنين غذاهايي توصيه نمي‌شود. غذاهايي مثل كله‌پاچه يا سيرابي كه معمولا در وعده سحري استفاده مي‌شود، باعث بروز مشكلات گوارش و افزايش تشنگي در طول روز مي‌شود. قندهاي ساده و غذاهاي خيلي شيرين هم براي وعده سحري توصيه نمي‌شود. مصرف چنين موادي باعث مي‌شود تا در يك فاصله كوتاه قندخون بالا برود، سپس بنابراين انسولين ترشح مي‌شود و درنتيجه پس از مدتي با افت قندخون مواجه مي‌شويم. بنابراين چنين غذاهايي انتخاب مناسب براي سحر نيستند. حبوبات و غلات گزينه‌هاي خوبي براي وعده‌هاي سحري هستند، زيرا اين مواد كمي ديرهضم‌تر از مواد غذايي ديگر هستند. برنج به‌خصوص برنج‌هاي قهوه‌اي به دليل داشتن سبوس ديرتر هضم مي‌شوند و انرژي فرد را براي مدت طولاني‌تري نگهداري مي‌كنند. همچنين خوردن آبميوه البته نه مقدار زياد را در سحر توصيه مي‌كنيم.



متاسفانه در بسياري از خانواده‌ها ديده مي‌شود كه فواصلي كه از لحاظ شرعي مجاز به خوردن خوراكي در ماه رمضان هستند در سفره‌هاي‌شان تنوع بسياري از غذاهاي مختلف را مي‌گذارند و حتي غذاهايي را انتخاب مي‌كنند كه در طول سال آن‌ها را نخوردند، اين موضوع علاوه بر اين‌كه عوارضي براي دستگاه گوارش دارد روح پرهيزگاري كه اساس موضوع روزه‌داري است را نيز زير سوال مي‌برد و فرد بعد از گذشت ماه رمضان به‌طور قطع دچار چاقي و اضافه وزن مي‌شود. يكي از خوراكي‌هايي كه معمولا در اين فصل خورده مي‌شود، هندوانه و خربزه است كه بايد مصرف چنين ميوه‌هايي محدودتر باشد. به طور كلي توصيه مي‌كنيم، حدود 3 تا 5 واحد ميوه در طول روز خورده شود كه البته ايام روزه‌داري هم از اين امر جدا نيست. اگر هر قاچ از هندوانه يا خربزه را يك واحد حساب كنيم مي‌توانيم از آن مقدار ميوه‌اي كه در طول روز بايد مصرف كنيم، مقداري را نيز هندوانه و خربزه بخوريم. البته اين ميوه‌ها باعث اضافه وزن در حد كم مي‌شوند اما به دليل اين‌كه جزو ميوه‌هاي پرآب هستند مصرف مقداري از آن‌ها در ماه مبارك رمضان توصيه مي‌شود.



توصيه اكيد مي‌كنيم كه حتما بين شام و افطار فاصله‌اي باشد. اين تصميم درستي نيست كه بخواهيد شام خود را دروعده افطار بخوريد. در ماه رمضان امسال به دليل بودن در فصل تابستان ساعت افطار به تاخير مي‌افتد و به وقت خواب نزديك مي‌شود اما پيشنهاد ما اين است كه حدود نيم تا يك ساعت بين افطار تا شام فاصله بيفتد و سعي كنيد غذاي سنگين در وعده شام نخوريد. به‌طور كل خوردن غذاهاي سنگين در ماه رمضان توصيه نمي‌شود. مي‌توانيم انواع ميوه‌ها را در فاصله شام تا سحر مصرف كنيم. از آن‌جايي كه ميوه‌ها موادمعدني و ويتامين دارند نياز بدن را به اين مواد تامين مي‌كنند و مقداري از آب از دست رفته در روزهاي گرم تابستان را نيز جبران مي‌كنند.


در وعده‌ افطاري ما مي‌خواهيم پس از ساعات طولاني نخوردن و نياشاميدن درفصل گرم تابستان شروع به مصرف موادغذايي و نوشيدني‌ها بكنيم. در اين صورت بايد اولويت‌بندي كنيم و ببينيم در اين حالت چه چيزي موردنياز بدن ماست. البته آنچه كه در وهله اول به نظر مي‌آيد آب است اما بايد به اين نكته اشاره كنيم كه نوشيدن مقدار زياد آب در وعده‌هاي افطار به هيچ‌عنوان توصيه نمي‌شود به دليل اين‌كه شيره‌هاي گوارش بدن رقيق شده و به دنبال آن دچار سوء‌هاضمه مي‌شويم. توصيه مي‌كنيم تا افطار را با يك نوشيدني با قند ساده شروع كنيد چون زودتر هضم مي‌شود و قندخون را نيز افزايش مي‌دهد و از اين طريق مي‌توانيم انرژي موردنيازمان را تامين كنيم. خرما و كشمش هم گزينه‌هاي مناسبي براي وعده افطار هستند. براي رفع عطش مي‌توانيم از آب ولرم، چاي يا شيرگرم استفاده كنيم، خوردن اين مايعات باعث آمادگي دستگاه گوارش پس از يك استراحت طولاني و شروع فعاليت مجدد مي‌شود و به رفع كم‌آبي بدن نيز كمك مي‌كند. سوپ و آش در وعده افطار از غذاهاي توصيه شده هستند اين غذاها علاوه بر اين‌كه مي‌تواند كالري موردنياز بدن را تامين كند، كمبود مقداري از آب بدن را نيز تامين مي‌كند.