اشتباهات بزرگ در تغذیه کودک

مجله زندگی ایده آل: وقتی دینا به دنیا آمد از نظر قد و وزن کاملا نرمال بود و هیچ جای نگرانی برای رشد او نبود اما به مرور وقتی بزرگ و بزرگ‌تر می‌شد این فکر در ذهنم خطور کرد که برای افزایش قد او چه کار باید انجام دهم! البته نه من و نه پدرش از نظر افزایش قد و وزن مشکلی نداریم اما خیلی از اوقات شده بود که با افرادی مواجه می‌شدم که با وجود داشتن زمینه ژنتیک متاسفانه آن‌طور که توقع داشتند رشد قدی چندانی نداشتند. البته علت‌های مختلفی وجود دارد تا رشد قدی افراد توقف شود و یکی از مهم‌ترین این عوامل نداشتن تغذیه مناسب و کافی است. به همین دليل در طول این دوران سعی می‌کردم توجه مضاعفی نسبت به تغذیه دینا داشته باشم اما راهکارهای خانگی و توصیه‌های دهان به دهان چاره کار نیستند و تنها راه انتخابی مناسب مراجعه به یک پزشک تغذیه معتبر بود.

حواس‌تان به مراحل رشد کودک باشد

من ۲سال پیش قبل از هر اقدامی سعی کردم با پیگیری‌های مداوم پزشک مجربی را انتخاب کنم و خوشبختانه توانستم با دکتر مظهری آشنا شوم. خیلی از والدین به اشتباه فکر می‌کنند برای هر اقدامی باید بگذارند بچه‌ها به سن رشد برسند و سپس اگر می‌خواهند دست به اقدامی برای رشد فرزندان‌شان بزنند اما این یک تفکر اشتباه است زیرا با توجه به گفته‌های دکتر مظهری «‌عموما دوره‌اي را كه پس از نوزادي آغاز مي‌شود و تا بلوغ ادامه مي‌يابد، كودكي مي‌گويند. اين دوره به لحاظ الگوي رشد و تغييرات فيزيولوژيكي، غالبا دوره خاموش يا نهفته رشد ناميده مي‌شود زيرا در اين دوره از تغييرات سريع بدني و فعاليت‌هاي فيزيولوژيكي كه در سال اول تولد يا در دوران بلوغ ديده مي‌شود،‌ خبري نيست ولي به‌طور حتم مي‌توان گفت اهميتي مشابه با دوره‌هاي مورد اشاره دارد زيرا با وجود كاهش سرعت رشد در دوران پيش‌دبستاني و دبستان، در ديگر حوزه‌هاي تكاملي چون برخوردهاي اجتماعي، شناختي و احساسي، تغييرات شگرفي رخ مي‌دهد.» پس این سنین قبل از بلوغ بهترین فرصت است تا الگوی غذایی فرزندان‌مان را اصلاح و آنها را با الگوی غذایی مناسب و درست آشنا کنیم.


دردسرهای استفاده از خودسرانه از ویتامین و مکمل

زمانی که ما به دکتر مظهری مراجعه کردیم خیلی از عادت‌های اشتباه غذایی دینا اصلاح شد و با توصیه‌هایی که دکتر می‌گفت سعی می‌کردم مواد غذایی مقوی را وارد برنامه غذایی دینا کنم. به علاوه خوشبختانه من بدون توصیه پزشک از هیچ مکمل یا ویتامینی خودسرانه برای دینا استفاده نکردم. چه کسی می‌گوید ویتامین هر چه بیشتر، خاصیتش بیشتر؟!

خیال می‌کنید مصرف یکی دو تا قرص جوشان یا مولتی‌ویتامین سلامتی‌تان را تضمین می‌کند و بی‌ضرر است؟! کاملا در اشتباهید زیرا استفاده خودسرانه مکمل‌ها ممکن است در آینده خطرساز شوند. ما می‌توانیم با یک برنامه غذایی کامل تمام کمبوهای ویتامین را با خوردن میوه و سبزیجات و گروه‌های مختلف غذایی تامین کنیم.

اول تغذیه خود را اصلاح کنید

دینا بچه خوش‌خوراکی نبود اما با کمی ترفند می توانستم بعضی از موادهای غذایی مقوی را به او بدهم. البته ناگفته نماند که در ترفندهای من هیچ خبری از زور و اجبار نبود. به علاوه می‌دانستم اگر پای تنقلات کم‌ارزش و شکلات به خانه ما باز شود با استقبال گرم دینا روبه رو خواهد بود. به علاوه الگوبرداري كودك از محيط اطراف و خانواده با قوت بيشتري در این سنین ادامه دارد و قبل از هر اقدامی والدین باید الگوی غذایی خود را اصلاح کنند.

دینا با رعایت برنامه غذایی ۲۰سانتی‌متر افزایش قد داشته است

دینا الان ۷ سال دارد و با رعایت برنامه‌های غذایی‌اش و انجام حرکات کششی توانست از قد ۱۰۷سانتی‌متر به قد ۱۲۷سانتی‌متر دست پیدا کند. به علاوه دکتر تاکید زیادی به انجام ورزش‌های کششی از جمله بکستبال، بدبینتون و... داشت. به علاوه بعد از رعایت این برنامه غذایی دینا اشتهایش بهتر از قبل شده است و تمایل بیشتری به خوردن خوراکی‌های مقوی و پرارزش دارد.


توصیه‌های ضروری دکتر مظهری به کودکان بد غذا

۱. اگر کودکان‌تان از خوردن گوشت طفره می‌روند شما مي‌توانید از این پس گوشت‌هاي قرمز يا مرغ و ماهي را به صورت چرخ كرده يا پوره‌شده به غذاي مورد علاقه كودك خود اضافه کنید.

۲. چون كودكان غذاهاي انگشتي را بهتر مي‌پذيرند، مي‌توان غذاهاي مختلف را به صورت كوكو، شامي، كتلت يا همبرگر خانگي تهيه کرد.

۳. در صورت اضافه‌كردن نخود، لوبيا و عدس (كه كاملا پخته و له شده باشند) به سوپ، آش و خورش، ارزش غذايي آنها افزون‌تر و مقدار انرژي دريافتي كودك بيشتر مي‌شود.

۴. در صورت تمايل نداشتن به تخم‌مرغ كه يكي از منابع خوب پروتئين است، مي‌توان با رنده‌كردن تخم‌مرغ آب‌پز داخل سوپ يا مخلوط‌كردن آن با پوره سيب‌زميني، غذاي مناسب و ارزشمندي تهيه کرد.

۵. سبزيجات نارنجي رنگ مثل هويج و كدو حلوايي ضمن داشتن تركيبات بسيار ارزشمند، از منابع خوب پيش‌ساز ويتامين A نيز هستند. روش ديگر براي غني‌سازي مواد غذايي كودكان، استفاده از آرد غلات جوانه‌زده يا حبوبات پوست‌كنده و آسياب‌شده همراه با عصاره قلم است كه به ارزش پروتئيني و تراكم انرژي كمك مي‌كند.

«دينا» با تغيير منش زندگي و روش تغذيه توانست ۲۰ سانتي‌متر به قدش اضافه كند

اجازه مي‌خواهم قبل از بازگشايي پرونده خانم محمدپور يك بار ديگر به باورهاي غلط والدين محترم در قبال اثر تزريق هورمون رشد براي افزايش قد فرزندان‌شان اشاره داشته باشم. بر مبناي يافته‌هاي عيني و بررسي‌هاي متعدد واماندگي از رشد قدي يا كوتاه قدي فقط ناشي از كمبود هورمون رشد نيست چرا كه تنها يك درصد علل كوتاه قدي ناشي از اين هورمون مي‌تواند باشد بلكه عوامل تاثيرگذار بر روند رشد قدي كودكان در مراحل مختلف قبل از شكل‌گيري كودك و آغاز دوره روياني و شروع دوره جنيني و... بسيار متعدد و مختلف بوده و در هر برهه‌اي از مسير حركت در وادي حيات نقش‌آفريني خاص خود را ايفا مي‌كند، به همين دليل به همه والدين توصيه مي‌كنم در تصميم‌گيري براي تزريق هورمون رشد كه يكي از پرهزينه‌ترين و كم‌اثرترين و پرمخاطره‌ترين روش‌ها محسوب مي‌شود اين همه شتاب و عجله نداشته باشند. همچنين اين افراد به ساير علل زمينه‌سازي عدم رشد و بالندگي توجهي نمي‌كنند، در حالي كه والدين عاقبت‌انديش و آينده‌نگر با تعقل و صبر و حوصله از روش‌هاي غيرتهاجمي بهره برده و با ريشه‌يابي علل واماندگي رشدي و برطرف كردن سيستماتيك هر يك از عوامل تاثيرگذار پرداخته و به موفقيت دست يافته‌اند. در سوم اسفندماه سال ۸۹ خانواده محترم محمدپور با فرزند خردسال خود براي مشورت در قبال امكان افزايش سرعت رشد قدي و دستيابي به قد بلندتر مراجعه كرده بودند. در زمان مراجعه سن دخترشان دينا از ۴ سالگي گذشته بود و قد دينا در آن زمان ۱۰۷ سانتي‌متر و وزنش ۱۷/۵ كيلوگرم بود.


بر مبناي محاسبات در صورت فراهم شدن ساير عوامل محيطي مثبت تاثيرگذار، قد تا ۱۶۵/۵ سانتي‌متر قابل انتظار بود بنابراين با در نظر گرفتن اطلاعات ارائه شده كه در مصاحبه ذكر شده است ضمن توصيه انجام آزمايش‌هاي مايعات بدن يك برنامه متعادل و متنوع و متناسب و منطبق با شرايط دينا ارائه داده شد. متاسفانه نتايج آزمايشات انجام شده نشان‌دهنده كم‌خوني شديد ناشي از فقر آهن، كمبود اسيد فوليك و ويتامين۱۲ B و كمبود روي و منيزيم و عدم كفايت ويتامين۳ D بود. در برنامه بعدي مكمل‌هاي مورد اشاره نيز تجويز شدند. همچنين چون در قبال افزايش قد تنها ۳۰۰ گرم افزايش وزن پيدا كرده بودند علاوه بر برنامه‌هاي مدون رژيم غذايي نحوه غني‌سازي آن و فرمول تهيه و تلفيق سيستماتيك انواع حبوبات و غلات و طرز تهيه عصاره قلم گوساله يا بره به صورت كتبي و شفاهي آموزش داده شد. نتيجه رفت و آمدهاي شش گانه در طول فاصله زماني دو سال و چهار ماه افزايش وزن از ۱۷ كيلوگرم به ۲۵/۷۰۰ كيلوگرم و دستيابي به قد ۱۲۷ سانتي‌متر از قد زمان مراجعه يعني ۱۰۷ سانتي‌متر ثبت شد بنابراين از آنجايي كه تا محدوده قد به ارث رسيده از طرف پدر و مادرش كه معادل ۱۶۵/۵ سانتي‌متر تخمين زده شده است هنوز ۳۷/۵ سانتي‌متر ديگر خانم محمدپور بايد قد بكشد و خواهد كشيد، امكان افزايش قد از اين ميزان بيشتر نيز وجود دارد.