نقش دندان عقل در بدن انسان چیست و آیا کشیدن آن ضروری است؟

گجت نیوز: دندان عقل برای افراد زیادی دردسرساز می‌شود. امروز می‌خواهیم به‌تمام سوالات شما درباره نقش دندان عقل در بدن انسان، دلیل رشد دیرهنگام و ضرورت کشیدن آن پاسخ دهیم.

ما معتقد هستیم تکامل سبب شده انسان در بهترین شکل ممکن رشد پیدا کند و برای زندگی در محیط اطراف آماده شود. در بسیاری از موارد نیز این باور درست است. هرچند وقتی نوبت به نقش دندان عقل در بدن انسان می‌رسد، با یک علامت سوال بزرگ مواجه می‌شویم. چرا باید دندانی که تا این حد آزاردهنده است در دهان رشد کند؟

نقش دندان عقل از گذشته تا به امروز؛ جویدن تا نجات دادن جان انسان

دندان عقل یا همان دندان آسیاب سوم دیرتر از تمام دندان‌های انسان رشد می‌کند. آنها نه‌تنها دیر از راه می‌رسند، بلکه حسابی فرد را اذیت می‌کنند. در ۸۰ درصد از مردم کره زمین حداقل یک دندان عقل وجود دارد که مشکل‌ساز شده است. به‌جز اینکه باعث شوند حس کودکی که تازه دندان در آورده را درک کنیم، نقش دندان عقل چیست؟

زندگی انسان اینگونه نیست که مثلا در سن ۲۱ سالگی ناگهان یک رژیم غذایی خاص را انتخاب کنیم که نیاز به جویدن بسیار داشته باشد. پس ماجرا چیست؟ برخی از دانشمندان موضوع را به‌ رژیم غذایی انسان در گذشته مربوط می‌دانند. به‌باور آنها عادات غذایی انسان بسیار تغییر کرده است.

این روزها رژیم پالئو یا بازگشت به عادات غذایی انسان‌های باستانی بسیار رواج پیدا کرده است. هرچند مردم نمی‌دانند که انسان اولیه با چه مشقتی شام خود را می‌خورد. آنها مجبور بودند ترکیبی از گوشت خام، سبزیجات نپخته و مغزیجات سخت را تنها با کمک دندان خود صرف کنند.

انسان اولیه میانگین عمر چندان بالایی نداشت. در واقع دندان عقل زمانی رشد می‌کرد که آنها به پایان عمر خود نزدیک می‌شدند. حضور یک جفت دندان با قدرت ساییدن بالا می‌توانست برای انسان اولیه بسیار مفید باشد. در گذشته رژیم غذایی سخت باعث می‌شد که فک انسان رشد کند. هرچند رژیم غذایی نرم امروزی چنین نتیجه‌ای در پی ندارد. در نتیجه دندان‌ها در محیطی کوچک‌تر به‌صورت فشرده قرار می‌گیرند.

ضرورت کشیدن دندان آسیاب سوم

در اخبار علمی می‌توان نتیجه بررسی بسیاری از جمجمه‌های مربوط به انسان‌های اولیه را مشاهده کرد. در آنها هیچ نشانه‌ای از فشردگی دندان‌ها دیده نمی‌شود. حتی دندان‌های عقل نیز به‌خوبی در انتها قرار گرفته‌اند. دندان عقل حتی می‌توانسته نقش حمایتی برای اجداد ما ایفا کند.

آناتومی بدن انسان مدرن اندکی تغییر کرده است و دیگر نمی‌تواند به‌راحتی میزبان ۳۲ دندان باشد. همین نیز سبب شده که ۸۰ درصد افراد با دندان عقل به‌شکل بخورند. مسئله فقط کمی اذیت‌شدن نیست. رویش ناقص دندان عقل سبب می‌شود فضایی باز برای باکتری‌ها ایجاد شود. فضایی که در نهایت مشکلاتی همچون عفونت، درد، التهاب، سفتی فک و … را رقم خواهد زد.

علاوه بر این مشکلات، دندان عقل ناقص بیشتر از بقیه دندان‌ها در معرض پوسیدگی و بیماری‌های لثه قرار دارد. موقعیت نامناسب این دندان در انتهاب دهان باعث می‌شود مسواک و نخ دندان نیز نتوانند چندان کارساز باشند. همه اینها باعث می‌شود یک سوال مهم در رابطه با موقعیت و نقش دندان عقل مطرح شود. آیا آنها واقعا ضروری هستند؟ پاسخ به این سوال خیر است.

در بسیاری از کشورهای جهان حتی دندان عقل را پیش از بیرون آمدن جراحی می‌کنند تا از درد و مشکلات بیشتری جلوگیری کنند. البته نقش دندان عقل در اذیت کردن انسان همزمان با جراحی پایان نمی‌یابد. ممکن است پس از کشیدن دندان عقل با مشکل عفونت یا حفره خشک دست‌وپنجه نرم کنید. مشکل حفره خشک زمانی ایجاد می‌شود که پس از کشیدن دندان یک لخته خون در جای آن ایجاد نشود. در نتیجه استخوان و اعصاب مربوطه در معرض محیط بیرون قرار می‌گیرند.

این مشکل نه‌تنها بهبودی را به‌تاخیر می‌اندازد، بلکه باعث می‌شد بوی بسیار زننده‌ای از دهان شما احساس شود. در مواردی نیز کشیدن دندان عقل منجر به آسیب شدید عصبی می‌شود. دندان‌های عقل در نزدیکی عصب‌های فک قرار دارند. در نتیجه ممکن است در طول فرآیند کشیدن به اعصاب آن ناحیه آسیب وارد شود. عواقب چنین اتفاقی می‌تواند بی‌حسی زبان، لب و چانه برای مدت چند روز، هفته، ماه یا حتی به‌صورت دائمی باشد.

یک ایده جذاب برای استفاده از دندان عقل

دندان عقل کاربرد پیشین را از دست داده است و در ظاهر بی‌فایده به‌نظر می‌رسد. هرچند که دانشمندان توانسته‌اند یک نقش بسیار مهم را برای دندان عقل پیدا کنند. آنها منبعی از سلول‌های بنیادی هستند.

بررسی‌های مختلف نشان داده که دندان آسیباب سوم می‌تواند از نظر سلول‌های بنیادی پالپ دندانی بسیار غنی باشد. سلول‌هایی که پتناسیل بسیار زیادی برای درمان‌ بیماری‌های مختلف از آلزایمر و پارکینسون گرفته تا مشکلات قلبی دارند. آنها همچنین می‌توانند فرصت بی‌سابقه‌ای را برای بازسازی و ترمیم بافت‌های بدن انسان فراهم کنند.

کشیدن دندان عقل یکی از رایج‌ترین عمل‌های جراحی جهان است. اگر این عمل در یک محیط استریل انجام شود، می‌توان سلول‌های بنیادی به‌دست آمده از دندان عقل را جمع‌آوری و برای سال‌ها ذخیره کرد. جالب است بدانید که امروزه ذخیره سلول‌های بنیادی به‌دست آمده از دندان عقل به‌عملی رایج در کشورهای مختلف بدل شده است. چراکه آنها می‌توانند در آینده زندگی فرد را نجات دهند.

تکامل دندان عقل را با هدف مشخصی شکل داد؛ اما انسان نقش مهمتری برای آن تعریف کرده است.