همایون شجریان، اُفت کرده یا در اوج قرار دارد؟

برترین‌ها: همایون شجریان دومین قطعه خود برای فیلم «می‌خواهم زنده بمانم» با عنوان «هوای زمزمه‌هایت» را منتشر کرد.

همایون شجریان که تا همین چند وقت پیش در عرصه انتشار موزیک ویدیو و تک آهنگ‌ها خیلی فعال نبود، اکنون مدتی است که به طور مرتب تک آهنگ‌هایش را منتشر می‌کند. قطعه «هوای زمزمه‌هایت» با واکنش مثبت کاربران مواجه شده است.

شعر این آهنگ از سروده‌های حسین منزوی و هوشنگ ابتهاج( سایه) انتخاب شده است.این اثر را غلامرضا صادقی آهنگ‌سازی کرده است. نکته جالب اینکه، سه‌تار این اثر را خودِ همایون شجریان نواخته و نوید زمردی نوازنده گیتار آن بوده است.

شجریان در توضیح «هوای زمزمه‌هایت» در صفحه اینستاگرام خود نوشته است: « در ساخت این اثر و اثری که پیش‌تر به سمع و نظر شما رسید تلاش کرده‌ایم ضمن پایبندی به اصول موسیقی کلاسیک ایرانی در اجرای آواز، نقبی هم به فضاهایی بزنیم که باعث نزدیکی بیشتر موسیقی به فضای داستان شود؛ موسیقی، ضمن حفظ مرزهای خود به عنوان اثری مستقل در تلاش بوده‌است تا همگام باشد با آنچه روایت می‌شود.»

او در ادامه به چند تکنیک به‌کار گرفته‌شده در این اثر که ریشه در موسیقی قومی و دستگاهی دارد اشاره کرده‌‌است: «در بخش اول که آواز با غزل زیبای زنده‌یاد حسین‌ منزوی آغاز می‌شود، از رنگ‌و‌بو و بخشی از تکنیک آوازی موسیقی خراسان استفاده شده است. این حالت‌ها به شکلی تعدیل شده و همسو با زیباشناسیِ مناسب این قطعه اجرا شده‌است و به عمد از نوانس و لحنی که در خوانندگی موسیقی خراسان به‌کار می‌رود کمی فاصله‌ گرفته‌است.

بخش دوم آواز با ریتم پنج‌ضربی که از ریتم‌های شاخص موسیقی ایرانی است آغاز می‌شود و زمان‌بندی ملودی اصلی و تنظیم گیتار به شکلی طراحی‌شده که بی‌آنکه لنگ بودن ریتم پنج‌ضربی القا شود، آرام و روان مخاطب را با معنی کلام و حس کار همراه ‌کند. در بخش سوم که غزل استاد سایه بر آن می‌درخشد، ملودی کلام ضمن آنکه مخلوق ذهن آهنگ‌ساز است، نیز ملهم از حال‌و‌هوای گوشه کرشمه در ردیف دستگاه شور است. در این قسمت، همان‌گونه که وزن شعر تغییر می‌کند، ریتم قطعه بی‌آنکه خللی در احساس ایجاد کند از پنج به شش‌ضربی تغییر یافته‌است.»

با وجود توضیحات فنی همایون و موفقیت این اثر در جلب افکار عمومی برخی نظر دیگری دارند؛ در سال‌های اخیر به‌کرات شاهد نظرات و عقایدی بوده‌ایم که باور دارند موسیقی ایران در قیاس با سال‌های دهه چهل و پنجاه جز پسرفت و عقب‌نشینی دستاورد دیگری نداشته است. تحلیلی ناامیدکننده و البته بسیار پرطرفدار که در این میان شماری از کارشناسان بار عمده این تقصیر را بر گردن «تغییر ذائقه مخاطبان موسیقی» می‌اندازند و پرسش‌های زیادی درباره دلایل این تغییر ذائقه مطرح می‌کنند.

حالا یک کارشناس موسیقی می‌گوید که ذائقه مخاطبان یک چیز ذاتی و بی‌تغییر نیست و عوامل زیادی در شکل دادن به این ذائقه موثرند. پیروز ارجمند، مدیرکل سابق دفتر موسیقی، در این مورد عقیده دارد که «امروز فضای مجازی و پلتفرم‌های ارایه‌دهنده آنلاین موسیقی مهم‌ترین نقش را در شکل‌دادن به ذائقه موسیقی مخاطبان ایفا می‌کنند».