یک ترانه سرا، ده ترانه ماندگار؛ ایرج جنتی عطایی
ایرج جنتی عطایی هم از شکست میگوید و هم از پیروزی. ترانههای او به سرعت جای خود را میان تودهی مردم باز کرد. ترانههایی که یک ویژگی اصلی و اصیل دارد و آن دغدغههای اجتماعی و سیاسی جامعه است.
برترینها : در اینجا نقبی زدهایم به ماندگارترین ترانههای فارسی، آنها که با همراهی ملودی به خانهها نفوذ کردند و سالهاست که در شادی و غم، همراه ما هستند، تلاش داریم این سری مطالب دنبالهدار باشد و هر پنجشنبه با محوریت یک ترانهسرا، این مطلب را ارائه کنیم، منوط به این که با استقبال شما مواجه شود، برای قسمت اول «ایرج جنتی عطایی» را محوریت قرار دادیم، بسیاری از ترانههای ماندگار او را با صدای داریوش اقبالی، ابراهیم حامدی و فرهاد و دیگران شنیدهایم. لازم به ذکر است که به هر حال این فهرست ارائه شده میتوانست جامعتر باشد اما هر فهرستی نقصهایی دارد.
ایرج جنتیعطایی ترانهسرایی را در نوجوانی آغاز کرد. برای ترانههای اولیهاش، میلاد کیایی آهنگسازی میکرد که روزهای سهشنبه از یک برنامه آماتوری رادیو ایران پخش میشد. اولین کاری که بهطور رسمی از او پخش شد ترانهای بود به اسم «شِکوِه» که بر روی ملودیای از سلیمان اکبری نوشته بود.
جنگل
پشت سر پشت سر پشت سر جهنمه /رو به رو رو به رو قتلگاه آدمه
در سال ۱۳۵۲ ایرج جنتی عطایی این ترانه را به یاد قیام سیاهکل نوشت، «ترانه جنگل» را با صدای داریوش اقبالی منتشر کرد. این ترانه در کنار ترانههای «بنبست» و «خونه»، ساواک را متوجه او کرد که به دستگیری او و داریوش در سال ۱۳۵۳ منتهی شد. این ترانه در فیلم «خورشید در مرداب» به کارگردانی محمد صفار استفاده شد.
پوست شیر
قلب تو قلب پرنده پوستت، اما پوست شیر / زندون تن و رها کنای پرنده پر بگیر
این ترانه موضوعیتش برای فیلم «ذبیح» به کارگردانی محمد متوسلانی است و پراز استعاره و تمثیل و تشبیهه هست. داستان فیلم روایت ذبیح است که پس از پانزده سال از حبس آزاد میشود. او باج گیری بوده که با اقدس آشنا شده و در حمایت از او مرتکب قتل شده است. اقدس، در موقع دستگیری ذبیح، از او آبستن بوده، و حالا ذبیح به زادگاهش باز میگردد تا فرزندش جلال را بیابد.
از آنجایی که ذبیح (و یا انسانهایی شبیه ذبیح) دارای ظاهری خشن، ولی دارای روحی لطیف و رئوف بوده ترانه سرا ظاهرش را به پوست شیر و قلبش و روحش رو به قلب پرنده تشبیه میکند و در ادامه این مرگ غریبانه رو تشبیه میکند به آزادی این پرنده (روح) از پوسته دنیوی.
یاور همیشه مومن
ای به داد من رسیده تو روزهای خود شکستن / ای چراغ مهربونی تو شبهای وحشت من
یاور همیشه مومن یک ترانه استثنایی و عاشقانه است، ساخت موسیقی این ترانه را فرید زولاند و تنظیم زنده یاد واوژان انجام داد. اردلان سرفراز دربارهی چگونگی سرودن این ترانه گفت: برای ترانهی «یاور همیشه مومن» من و آقای عطایی با هم به اداره سانسور رفتیم. به هرحال ما راهش را بلد بودیم که چطور از سانسور رد شویم. ما بسیاری اصطلاحات را جایگزین میکردیم تا شعر به مرحله اجرا برسد و این اصلا به شورای شعر رادیو ربطی نداشت. پس از آن واروژن آهنگ را شنید و بسیار پسندید. ظرف یک هفته آهنگ را ضبط کردیم و بلافاصله همانجا هم آقای «عطایی» آن را دکلمه کردند که یکی از معروفترین دکلمههای ایشان بشمار میآید.
همسفر
تو از کدوم قصهای که خواستنت عادته / نبودنت فاجعه بودنت امنیته
این ترانه برای فیلم «همسفر» به کارگردانی مسعود اسداللهی است. داستان همسفر از این قرار بود که مردی، که رئیس شرکتی است، عاطفه را اغفال کرده، اما حاضر به ازدواج با او نیست. مراسم ازدواج عاطفه با جوانی دیگر به هم میخورَد و او که اختلال حواس پیدا کرده، تصمیم میگیرد از خانهی پدریاش (غلامحسین) بگریزد.
فیلم «همسفر» در آن سال فروش بسیار بالایی در سینماهای مختلف داشت و به موفقیت چشمگیری رسید.
فریاد زیرآب
ضیافتهای عاشق را، خوشا بخشش، خوشا ایثار / خوشا پیدا شدن در عشق، برای گم شدن در یار
«فریاد زیر آب» فیلمی به کارگردانی سیروس الوند با بازی داریوش اقبالی است. عنوان فیلم بر اساس ترانهای سروده ایرج جنتیعطایی با آهنگسازی بابک بیات و تنظیم کننده واروژان است.
مرتضی به مریم، خواهر دوست صمیمی اش عزت، علاقه دارد و عزت به دختری به نام آذر دل بسته است. عزت به تدریج در مییابد که آذر زنی معروفه است که برای نصیر و افرادش کار میکند و نصیر، پس از اطلاع از رفت و آمدهای عزت و آذر، افرادش را وا میدارد تا عزت و مرتضی را تنبیه کنند.
ستاره سربی
ستاره های سربی، فانوسک های خاموش/ من و هجوم گریه، از یاد تو فراموش
«ستارههای سربی» یکی از پرفروشترین آلبوم تاریخ موسیقی ایران است. همه آهنگهای این آلبوم را سیاوش قمیشی ساخته است. سه آهنگ شب گریه، آخر قصه و ستارههای سربی از جمله ترانههای این آلبوم است که ایرج جنتی عطایی سروده است.
«ستارههای سربی» یکی از پرفروشترین آلبوم تاریخ موسیقی ایران است. همه آهنگهای این آلبوم را سیاوش قمیشی ساخته است. سه آهنگ شب گریه، آخر قصه و ستارههای سربی از جمله ترانههای این آلبوم است که ایرج جنتی عطایی سروده است.
سقف
تو فکر یک سقفم یه سقف بی روزن / یه سقف پا برجا محکمتر از آهن
فرهاد در سال ۱۳۵۶ ترانه «سقف» ایرج جنتی عطایی و با آهنگسازی اسفندیار منفردزاده را برای فیلم «ماهیها در خاک میمیرند» خواند.
«ماهیها در خاک میمیرند» چهارمین کار مشترک محمد دلجو و امیر مجاهد در مقام کارگردان و نویسنده بود. این فیلم که موضوعی اجتماعی دارد داستان فیلم پسری که پدرش کارگر شهرداری است،عاشق دختر ثروتمندی میشود. این فیلم محصولی از استودیو میثاقیه است.
عشق من عاشقم باش
تو غربتی که سرده تمام روز و شبهاش / غریبه از من و ما عشق من عاشقم باش
ترانه «عشق من عاشقم باش» که برای فیلم سینمایی «علفهای هرز» ساخته شد، تفسیر همان «طلوع خوب خوشبختی» است که در دیگر ترانه فیلم («برادر جان») انتظار آن میرفت؛ ترانهای پرشور برای «روز عاشق شدن» و تجربه «از عشق زنده بودن».
شرقی غمگین
ای شرقی غمگین بازم خورشید در اومد /کبوتر آفتاب روی بوم تو پر زد
متن این ترانه همراه با لایه ای از «تعهد» نیز به آن تنیده شده است. به جد میتوان گفت که ترانههای عطایی در شهرت خوانندگان نقش بهسزایی ایفا کرده است.
پل
برای خواب معصومانهی عشق / کمک کن بستری از گل بسازیم
یکی از چند ترانهی برتر تاریخ ترانه «برای خواب معصومانه ی عشق یا پل» را ایرج جنتی عطایی برای متن فیلم «ماه عسل» فریدون گله سرود. این ترانه به آهنگسازی و تنظیم واروژان اجرا شد.بسیاری از آفرینشهای او مشهورتر از فیلمهایی است که او برایشان ترانه نوشته است.
تبلیغات متنی
-
هشدار مهم درباره پیامدهای روانی حوادث اخیر
-
شکار پهپاد پنهانکار روی عرشه ناو هواپیمابر
-
شهرآوردی برای درمان بیخوابی؛ توپچیها فینالیست شدند
-
بیانیه اتحادیه عرب درباره جنگ احتمالی در ایران
-
اینترنت هنوز به شرایط عادی بازنگشته است
-
ترامپ شبانه درباره توافق با ایران سخنرانی کرد
-
گلزن پرسپولیس، تنها نامزد مایکل برای بوندسلیگا!
-
تصویری از ملاقات وینیسیوس و کیم کارداشیان در پاریس!
-
بگذارید هنرمندان از درد مردم حرف بزنند
-
عکس توجهبرانگیز از وضعیت هماکنون آسمان ایران
-
فال روزانه چهارشنبه ۱۵ بهمن ۱۴۰۴ | فال امروز| Daily Omen
-
دعوت رسمی نتانیاهو از آذربایجان خبرساز شد
-
تصاویر تست پروازی بالگردهای Mi-۲۸ در غرب تهران
-
ستاره پرسپولیسی یاغی شد!
-
دانشمندان راز بازگشت جوانی را کشف کردند
-
ترامپ شبانه درباره توافق با ایران سخنرانی کرد
-
عکس توجهبرانگیز از وضعیت هماکنون آسمان ایران
-
تصاویر تست پروازی بالگردهای Mi-۲۸ در غرب تهران
-
روسیه برای یکسره شدن توافق ایران و آمریکا بسته پیشنهادی داد
-
ارتباط ایران با پهپاد ارسالی بر فراز ناو آمریکا قطع شد
-
گزارشی از احتمال انتقال پیام رهبر انقلاب به پوتین توسط لاریجانی
-
مالزی نفتکشهای توقیفی منتسب به ایران را آزاد کرد
-
سکوت هادی چوپان درباره وقایع اخیر شکست
-
نتانیاهو پیش از آغاز مذاکرات، درباره ایران به آمریکا هشدار داد
-
پیغام کاخ سفید درباره مذاکرات بعد از تنش ساعات پیش
-
ایران با کشور همسایه وارد یک معامله عجیب شد
-
یک روایت از علت درخواست ایران برای تغییر محل مذاکره
-
پیغام تلخ علی نصیریان به مردم در تولد ۹۱ سالگیاش
-
علی شمخانی خبر داد: جنگ حتمی است
-
ناو هواپیمابر آمریکا مدعی سرنگونی یک پهپاد ایرانی شد
-
اعزام پهپادهای سپاه برای تعقیب آبراهام لینکلن
-
استعفای وکیل شاکی پرونده «پژمان جمشیدی»
-
ساعدینیا بازداشت و تمام اموال وی مصادره شد
-
پدیده دنیای مداحان در شبکه سه رونمایی شد
-
طراحی پوستر سفر کاریِ سعید جلیلی جلبتوجه کرد
-
زمان دیدار ویتکاف و عراقچی در استانبول مشخص شد
-
تصمیم جدید درباره حقوق کارکنان دولت در سال ۱۴۰۵
-
حامد بهداد و بهنوش طباطبایی دعوت جشنواره را پس فرستادند
-
نیروهای ویژه آمریکا در دیگو گارسیا مستقر شدند
-
حجت اشرفزاده همکاری با صداوسیما را متوقف کرد
-
تصاویری از آتشسوزی گسترده در غرب تهران
-
الناز شاکردوست از سینما خداحافظی کرد
-
مقام روسی: پیامهای آمریکا به ایران، اولتیماتوم هستند
-
واکنش تند پدیده استقلال به برنامه شبکه افق
-
هدف احتمالی ترامپ از «محاصره دریایی ایران» فاش شد
بانک اطلاعات مشاغل تهران و کرج
-
سالن های آرایش و زیبایی
-
پزشکان پوست و مو
-
آموزشگاه آشپزی در تهران
-
گالری پوشاک
-
اخذ ویزا
-
کاشت ناخن
-
محصولات پزشکی
-
تدریس خصوصی
-
مزون و شوی لباس
-
اعزام دانشجو
-
خدمات آرایشی و زیبایی
-
خدمات درمانی
-
مدارس
-
طلا و جواهر و زیورآلات
-
صرافی
-
محصولات آرایش و زیبایی
-
خدمات حیوانات خانگی
-
مهد کودک
-
مبلمان
-
سیسمونی و نوزاد
-
مراکز درمانی
-
پت شاپ
-
رستوران و تهیه غذا
-
تعمیرات مبل در تهران
-
خدمات تفریح و سرگرمی
-
پزشکان متخصص
-
باشگاه های ورزشی
-
فست فودهای تهران
-
سرویس خواب
-
موبایل
-
دکتر زنان در تهران
-
فروشگاه ها و لوازم ورزشی
-
کافی شاپ و سفره خانه
-
دکوراسیون داخلی
-
لوازم خانگی
-
دندانپزشکان
-
آموزشگاه ها
-
صنایع غذایی
-
تزیینات داخلی
-
خدمات منزل
-
دندانپزشکی کودک
-
آموزشگاه زبان در تهران
-
تشریفات و موسسه پذیرایی
-
خدمات ساختمان
-
فروش و خدمات خودرو
-
پزشکان زیبایی و لاغری
-
آموزشگاه موسیقی
-
خدمات مجالس
-
قالیشویی در تهران
-
سایر خدمات
-
جراحی بینی و زیبایی
-
آموزشگاه هنری
-
آتلیه عکاسی
-
آژانس مسافرتی و هتل
نظر کاربران
عالی دستتان درد نکند .
پاسخ ها
ایشان استعدادخوبی داشت اماساده بودوفریب تندروهای ان موقع روخوردوواردسیاست شد
انشالله که سالم باشی مولوی زمانه
زنده باشید استاد
عالی بود که سانسور نکردین
حیف ازاین استعدادکه فریبش دادن
خیلی خوب وعالی.تشکر
حیف داریوش که بااین کارمیکرد
چه حس خوبی داره این مقاله. همه شعرها با ریتم و آهنگش میاد تو ذهنت. دمتون گرم
چه مقاله زیبایی
ممنون از برترینها
عالی بود.
درود بر شما عالی بود
خیلی جالب بود دمتون گرم
زیباوعالی.سپاس
بسیار عالی، عشق ایرج جنتی عطایی
دمت گرم مارابردی به دهه پنجاهچه خاطراتی ممنون
عالی درود بر خوانندگان و سرایندگان آن دوران
عالی بود...من روبردین به گذشته...لذت بردم ممنون
سلام .بسیار کار ارزند هیست.امیدوارم که ادامه دهید وهنرمندان این ابوخاک را ارج نهید .
خداوند این ذخایر وگنجینه های گرانبها را حفظ کند. آمین
فوق العاده بود
خیلی چسبید..
ایرج خان جنتی عطایی استادددد همه دوران خالق اثار ماندگار و بی رقیب.سلامت برقرار باشند.
ممنونم عالی بود
عالی بود
لطفا از خواننده ((تو از کدوم قصه ای)) هم
نام ببرید
خیلی خوب بود
با تک تک این ترانه ها ما زندگی کردیم
و خاطره داریم که البته اصلا تکرار نمیشن اون ترانه سرا ها و خواننده ها متاسفانه
واقعا" تکرار نشدنیست
عالی بود باور کنید داریوش و ابی و گوگوش با این ترانه های استثنایی اینقدر معروف شدند. ترانه های رویایی با اهنگهای افسانه ای والبته صداهای بکر وبه یاد ماندنی
خاطراتمون زنده شد
البته ترانه های شهیار قنبری هم عالی هستند
ترانه سرایی از شعر گفتن معمولی خیلی سخت تره چون جدایِ اصول شعر باید دنبال موسیقی هم بود ...وموسیقی هم یکی از آیتم های هوش است ...حیفه بگین ترانه سرا باید گفت ابرشاعر...البته منظورم همه ترانه سراهاست که ایشون هم جزء عالیاشونه
عالی بود و امیدوارم ادامه دار باشه،دست مریزاد ولی چرا هیچکدام از ترانه هایی که برای ابراهیم حامدی رو گفته رو اینجا نیاوردید؟
به انتظار فصل تو
تمام فصلها گذشت
چه یأس بی نهایتی
ندیم من بود
بسیار عالی
مدت ها بود دوس داشتم کسی و یا جایی از این اساتید برجسته صحبت بشه و مورد آشنایی عزیزان قرار بگیره