یک ترانه‌سرا، ده ترانه ماندگار؛ کریم فکور

برترین‌ها: مرور آثار ماندگار بهترین ترانه‌سراهای ایرانی، به بررسی آثار «کریم فکور» رسید، او شاید به اندزه جنتی عطایی، شهیار قنبری و اردلان سرفراز مورد توجه نبوده اما کافیست بدانید که مثلا «الله ناز» و «گلنار» از نوشته‌های کریم فکور هستند، با این مطلب همراه باشید.

کریم فکور، شعر و شاعری را از سال سوم دبیرستان آغاز کرد و در سال ششم ادبی دبیرستان پانزده بهمن بود که عضویت ادبی دبیرستان را برعهده داشت. او که فارغ‌التحصیل دانشکده حقوق دانشگاه تهران در مقطع لیسانس بود، در همان سال‌های دانشجویی، اشعار و مقالاتش در «روزنامه فکاهی توفیق» با نام‌های مستعاری همچون «شیطونک»، «شیطان»، ... منتشر می‌کرد.

الهه ناز

باز‌ای الهه‌ی ناز با دل من بساز /کین غم جانگداز برود زبرم

«الهه ناز» اولین بار با صدای غلامحسین بنان اجرا شد و در سال ۱۳۳۳ خورشیدی از رادیو ایران پخش شد آهنگساز این اثر اکبر محسنی بود. روح‌الله خالقی که رهبر ارکستر انجمن موسیقی ملی بود، این ترانه را برای اجرای بنان در همراهی با ارکستر تنظیم کرد. ترانه‌ی الهه‌ی ناز بار‌ها توسط خوانندگان سرشناس بازخوانی شده است که البته هیچکدام به قوت اجرای اولیه نیست.

غوغای ستارگان

امشب در سر شوری دارم، امشب در دل نوری دارم / باز امشب در اوج آسمانم، رازی باشد با ستارگانم

«غوغای ستارگان» یا «امشب در سر شوری دارم» ترانه‌ای با شعر کریم فکور و آهنگسازی همایون خرم در پرده شور با صدای پروین است. محمد اصفهانی این ترانه را با تنظیم کامبیز روشن روان بازخوانی کرده است.

خوشه چین

من که فرزند این سرزمینم، در پی توشه‌ای، خوشه چینم /شادم از پیشه خوشه چینی، رمز شادی بخوان از جبینم

«خوشه چین» قطعه مشهوری از ساخته‌های روح الله خالقی بر روی شعری از کریم فکور است که نخستین بار غلامحسین بنان آن را خواند. این ترانه بار‌ها توسط خوانندگان سرشناس بازخوانی شده است. نسخه‌ی سالار عقیلی‌اش را احتمالا بارها شنیده‌اید.

شب‌های تهران

شب‌های تهران، می‌کند پنهان، صحنۀ بسیار، از چشم انسان/ زین شب‌های تار، مانده یادگار، راز بی‌شمار، بهر عاشقان

کمتر کسی است که در دهه ۴۰ و ۵۰ «شب‌های تهران» را نشنیده باشد. «شب‌های تهران» یکی از قدیمی‌ترین ترانه‌هایی که مشخصا درباره شهر تهران سروده و اجرا شده است با آهنگ «مجید وفادار» که اول بار خواننده‌ای به‌نام «پروانه» آن را خواند. بخشی از این ترانه را در فیلم «آب و آتش» ساخته «فریدون جیرانی» شنیده شد. آخرین بار علی زندوکیلی این ترانه را اجرا کرده که البته خیلی هم اجرای معمولی بوده.

گلنار

گلنار گلنار کجایی؛ که از غمت ناله میکند عاشق وفادار؟ /گلنار گلنار کجایی، که بی تو شد دل اسیر غم دیده ام گهربار؟

داریوش رفیعی

ترانه‌ی مشهور «گلنار» که ترانه‌ی آن را کریم فکور سروده و مجید وفادار آهنگسازی آن را به عهده داشته است، اولین بار توسط داریوش رفیعی اجرا شد. این ترانه یکی از تاثیرگذار‌ترین آهنگ‌های ایرانی است که الهام‌بخش خوانندگان و ترانه سرایان بسیاری بوده است. کمتر فارسی زبانی است که این ترانه را با خودش زمزمه نکرده باشد.

پیک سحری

یک نفس‌، ای پیک سحری، بر سر کویش کن گذری/گو که ز هجرش به فغانم به فغانم،‌ای که به عشقت زنده منم

«پیک سحری» ترانه‌ای با شعر کریم فکور و آهنگسازی همایون خرم که نخستین بار پروین آن را خواند. محمد اصفهانی این ترانه را با نام «مهر و ماه» با تنظیم کامبیز روشن روان بازخوانی کرده است.

قصه عشق

آه من از کجا بیان کنم این قصه را/ که عالمی خبر شود ز عشق ما

در موسیقی گاهی آهنگ ترانه‌ای چنان از حسن استقبال عمومی برخوردار می‌شود که ترانه‌سرایی در کشور‌های دیگر هم شعری به زبان خود بر همان آهنگ می‌گذارد و خواننده‌ای آن را اجرا می‌کند.«قصه عشق» با صدای الهه یکی از همین ترانه‌هاست. همچنین کریم فکور ترجمه اشعار برخی فیلم‌های موزیکال از جمله اشک‌ها و لبخند‌ها در کارنامه خود دارد.

گل میخک

یک گل میخک یک گل میخک کز اون یار افسونگر / هدیه گرفتم هدیه گرفتم با لبخندی جان پرور

این ترانه را علیرضا افتخاری در آلبوم گل میخک با آهنگسازی جواد لشکری از آخرین بازماندگان نسل شاگردان استاد صبا اجرا کرد.

فریاد

امیدم را مگیر از من خدایا خدایا خدایا / دل تنگ مرا مشکن خدایا خدایا خدایا

کریم فکور بیشتر اشعار خود را روی انتقاد از اوضاع اجتماعی می‌نوشت. این اثر اولین‌بار با صدای مازیار با نام اصلی عبدالرضا کیانی‌نژاد و آهنگسازی انوشیروان روحانی خوانده شد و با صدای معصومه دده بالا بازخوانی شد. از آن ترانه‌های فراموش‌نشدنی، نوعی مناجات ملودیک.

خدایا نمی‌دانم

هرگز نرود عشق تو از دل و جانم /بی تو چکنم در این دام بلا خدایا نمیدانم

«خدایا نمی‌دانم» با صدای افتخار دَدِه‌بالا و آهنگسازی انوشیروان روحانی ترانه‌ی فیلم شیرین و فرهاد است. این فیلم به کارگردانی و نویسندگی اسماعیل کوشان محصول سال ۱۳۴۹ است.