دوئل رادیو هفت با خندوانه؛ برنده کیست؟

روزنامه هفت صب ح: شب گذشته «رادیو هفت» بعد از جشن سالگرد چهارسالگی، وارد پنجمین سال حضورش در شبکه آموزش شد؛ برنامه ای که همچنان بعد از چهار سال، به عنوان برند شبکه آموزش شناخته می شود و مخاطبان پروپا قرص خودش را دارد.

این برنامه که بعد از چند سال حضور مستمر، تعریف و امضای مشخصی دارد و بخش مهمی از مخاطبانش را هم به عشق همین امضا با خودش همراه کرده، در آستانه پنج سالگی با رقیبی قدرتمند به نام «خندوانه» و تیم حرفه ای رامبد جوان روبروست؛ رقیبی که این روزها به دلیل فضای شادی که به وجود آورده، بسیار سر زبان هاست و دقیقا در ساعت پخش «رادیو هفت» روی آنتن می رود.

حالا دیگر «رادیو هفت» یکه تاز میدان نیست و طبیعتا باید روی موفقیت خندوانه هم حساب کند و تغییر و تحول های زیادی در برنامه به وجود بیاورد. با محمد صوفی، تهیه کننده برنامه «رادیو هفت» درباره رویکرد بعدی این برنامه، تغییرات احتمالی آن و چگونگی رویارویی با رقیب گفتگو می کنیم.

برنامه «رادیو هفت» زمانی در سال 89 استارت خورد که در هیچکدام از شبکه های تلویزیونی، برنامه شبانگاهی وجود نداشت. در واقع آن زمان می شد «رادیو هفت» را یک جورهایی پیشتاز در زمینه های مختلف به حساب آورد. الان بعد از گذشت چهار سال اما یک مقدار شرایط تغییر کرده. هم توقع مخاطبان نسبت به این برنامه بالا رفته و هم رقیب های مختلفی پیدا کرده. با در نظر گرفتن این موارد آیا فکر کرده اید که در شروع سال پنجم، تغییراتی در ساختار آن ایجاد کنید؟

- اولا اینکه اگر شما بیننده برنامه ما بوده باشید در این چهار سال، برنامه هیچ شباهتی به روزهای اول «رادیو هفت» ندارد. یعنی اینکه خود برنامه در درون مدام تغییر کرده. تلاش ما این بوده که در هر فصل، مناسبت و شرایط مختلف، تغییرات را ایجاد کنیم. مقید بودیم که برنامه همیشه باید تازگی خودش را برای بیننده حفظ کند. شاید به دلیل ثابت بودن گرافیک برنامه خیلی ها فکر می کنند در ساختارش تغییری به وجود نیامده، چون گرافیک برنامه شکل ظاهری ثابتی دارد و اگر بخواهیم آن را تغییر دهیم دیگر برنامه «رادیو هفت» نمی شود. اتفاقا جالب است این را بدانید که ما هر موقع خواستیم تغییری در گرافیک برنامه بوجود بیاوریم اولین مخالفان، خود مخاطبان بودند. هنوز به لحاظ ساختاری دنبال همان سادگی «رادیو هفت» هستند.

منکر نوآوری های «رادیو هفت» و ورود آیتم های بدیع در مدت این چهار سال نیستیم اما خود شما هم به این موضوع واقفید که در این مدت، برنامه مختلفی از روی این آیتم ها الگو برداشته اند و به سبک و سیاق جدیدی از آنها رسیده اند. مثلا بعد از خط شکنی رادیو هفت در پخش موسیقی پاپ، برنامه های «هفت ترانه» و «ساعت 25» شبکه های شما و تهران، به چنین سمت و سویی رفتند و همین حالا آیتم «نسیم آرامش»، شیوه متن خوانی رادیو هفت را پی گرفته است.

- اگر واقعا رادیو هفت توانسته چنین تاثیری روی شبکه های مختلف بگذارد و کاری کند تا آنها هم برای تولید چنین برنامه هایی احساس نیاز کنند، بسیار جای خوشحالی است. حالا راجع به خوب یا بد بودن و کیفیت این برنامه ها صحبت نمی کنم.


خودتان احساس کرده اید که چنین اتفاقی افتاده و برنامه هایی با همین رویکرد ساخته شده اند؟

- جالب است بدانید در خیلی از شبکه های استانی هم چنین اتفاقی افتاده. برنامه هایی بسیار شبیه «رادیو هفت» ساخته شده و واقعا خوشحالم. اتفاق ویژگی رادیو هفت به نسبت تمام برنامه هایی که با الگوبرداری از آن ساخته شده اند این است که برنامه ما، هم برنامه موسیقی هست هم نیست. هم گفتگو با آدم های مختلف درونش هست هم نیست، هم راجع به دنیای کودکان هست و هم نیست. اینکه همه این برنامه هایی که شما مثال می زنید یکی از شاخه هایی که در «رادیو هفت» هست را گرفته اند و بر مبنای آن جلو رفته اند اما «رادیو هفت» مجموعه ای از تمام اینهاست.

الان همانطور که در جریان هستید دو ماه است که برنامه «خندوانه» رامبد جوان، هر شب درست رأس ساعت ۲۳ و همزمان با «رادیو هفت» روی آنتن شبکه نسیم می رود. برنامه ای که به لحاظ تکنیک و ساختار، در درجه خوبی قرار دارد، شاد است و لودگی سایر برنامه های شبکه نسیم را ندارد؛ به همین دلیل هم در این مدت توانسته بخش مهمی از مخاطبان را به سمت خودش بکشد. طبیعتا بخشی از این مخاطبان هم افرادی هستند که قبل از شروع «خندوانه»، مخاطب «رادیو هفت» بوده اند. پس حالا برنامه شما بعد از چهار سال، با یک رقیب پروپا قرص روبروست.

- هیچ آماری وجود ندارد که من بتوانم بر مبنای آن به شما بگویم که ما چقدر مخاطب داشتیم و حالا بعد از شروع «خندوانه» چه مقدار از آنها را از دست داده ایم ولی براساس میزان پیامک ها یا برخوردهای میدانی می توانم بگویم که نه! هنوز تغییری در مخاطبان رادیو هفت به وجود نیامده و ما بعد از چهار سال، هنوز در جذب مخاطب، سیر صعودی داریم. به هر حال برنامه ای که شما مثال می زنید شباهتی به «رادیو هفت» ندارد.

شباهتی ندارد اما برنامه موفقی است که طبق اصول خاصی ساخته شده و شاید با سطح سلیقه مخاطبان رادیو هفت هم همخوانی داشته باشد.

- رامبد جوان و سایر گروهش دوستان ما هستند و برنامه خوبی هم ساخته اند. به نظرم این خیلی خوب است که تلویزیون بتواند در آن واحد چندین برنامه خوب روی آنتن داشته باشد. به نظرم این شکل رقابت، بسیار سازنده است. اینکه ما حس کنیم همزمان با برنامه ما، برنامه موفق دیگری هم روی آنتن است باعث می شود ما هم تلاشمان را بیشتر کنیم.

خب پس می تواند انگیزه خوبی برای ایجاد تغییرهای اساسی تر در برنامه باشد؟

- من باز برمی گردم به همان جواب اولم، تغییر همیشه هست و ادامه هم پیدا می کند اما تغییر مثلا در سطحی که بخواهیم از استودیو بیاییم بیرون و برویم در فضای باز کنار حوض و آب نما و ... برنامه را اجرا کنیم که خب نه. طبیعتا چنین اتفاقی نمی افتد چون فضا و گرافیک رادیو هفت تعریف شده است و در واقع امضای آن است. نمی توانیم امضای آن را ازش بگیریم.

منظور از تغییر، از بین بردن امضای برنامه نیست. مثلا برنامه ۹۰ الان ۱۶ سال است که هر هفته با یک ساختار ثابتی روی آنتن می رود. با اینکه ذات فوتبال و چالش های موجود در آن، همیشه جذاب است و هیچ وقت برای مخاطبان خسته کننده نمی شود اما فردوسی پور باز هم هر بار به هر ترتیبی با آیتم های جدید، سعی می کند تنوع به وجود بیاورد و به قول شما سراغ حوض و آب نما و ... هم نمی رود.

- دقیقا ما هم به همین نکته قائل هستیم. مثلا شما همین شب گذشته در مراسم سالگرد مستندها، آیتم ها و اشخاصی را دیدید که شاید هیچ وقت در رادیو هفت ندیده بودید. هر فصل و هر سال این تغییرات وجود دارد.

الان برنامه تان برای شروع سال پنجم چیست؟

- اجازه بدهید حالا چند روز از سالگرد بگذرد تا به تغییرات برسیم. طبیعتا اگر تغییر خاصی هم قرار باشد داشته باشیم، باید از فصل پاییز شروع کنیم.

شما در کنار «رادیو هفت» به همراه منصور ضابطیان تهیه کنندگی برنامه «مزه غذای ایرانی» شبکه نسیم را هم به عهده دارید. آنطور که شنیده می شود بعد از پخش ۱۰ قسمت اول این برنامه، در حال حاضر مشغول تولید ۱۰ قسمت بعد هستید. یکی از مشکلات اصلی برنامه «مزه»، مدت زمان کوتاه آن است و طبیعتا بخش عمده ای از زحمات تولیدکنندگان، در این مدت کوتاه به چشم نمی آید. در شروع سری جدید، فکری برای زمان برنامه کرده اید؟

- برنامه «مزه غذای ایرانی»، از ابتدا قرار بود برنامه ای نیم ساعته باشد اما به صلاحدید مدیران شبکه قرار شد زمان آن به یک ربع کاهش پیدا کند.

درست است. ابتدای تاسیس شبکه، مدیران تاکید داشتند که برنامه های این شبکه کوتاه ساخته شوند و هیچ برنامه ای نیم ساعت بیشتر روی آنتن نباشد ولی همان زمان، رامبد جوان برای «خندوانه» مذاکره کرد و توانست زمان برنامه اش را به یک ساعت برساند چرا برای «مزه» چنین مذاکره ای انجام نشد؟

- برنامه «خندوانه» در حال تولید است و خب مذاکره همزمان با تولید صورت گرفت اما برای «مزه» قضیه متفاوت است. آن برنامه خیلی قبل تر ساخته شده بود. آن زمان ما یک برنامه نیم ساعته ساخته بودیم و با تدوین مجدد به یک ربع رساندیم چون توافق کرده بودیم به هر حال انجام دادیم.

خب الان که در آستانه ساخت سری جدید هستید چطور؟

- ۱۰ قسمت آینده ای که قرار است کار کنیم طبق قراردادی که با شبکه داریم باید براساس همین یک ربع کار کنیم. ما از ابتدا برای ۲۰ قسمت توافق کرده بودیم و این ۱۰ قسمت جدید، در واقع ادامه همان قبلی است.

جدای از مسئله مدت زمان، مشکل دیگر برنامه، پخش نامنظم آن است. در مراسم افتتاحیه شبکه نسیم، امیرعلی نبویان اعلام کرد که برای این برنامه، پخش یک شب در میان را در نظر گرفته اند اما عملا چنین اتفاقی نیفتاد.

- نظر شبکه این بود که یک روز در میان باشد اما ما خودمان معتقد بودیم که «مزه» یک برنامه هفتگی است، به دلیل اینکه تهیه آن بسیار زمانبر است. چون تنوع آن بسیار بالاست و در یک لوکیشن اتفاق نمی افتد. بخشی از اینها در یک شهر است، بخش دیگر در شهر دیگر است و ...

خب همین برنامه هفتگی هم نظم خاصی دارد؟

- قرار بود دوشنبه ها پخش شود اما ساعت دقیقی نداشت و مدام جلو عقب می شد.

الان صحبتی کردید که سری جدید آنقدر بی نظم نباشد.

- من یک مدت سفر بودم هنوز دقیقا نمی دانم مذاکرات به کجا رسیده.