شاعری که با شعرهایش قد کشیدیم

مجله مهر: هشتم آبان امسال هفتمین سالگرد درگذشت ناگهانی «قیصرامین پور» است. شاعری که برای دهه شصتی‌ها فراتر از یک شاعر بود و سروده‌هایش تبدیل به آوازهای کودکان و نوجوانان این دهه شد. شاعری که شنیدن نامش هرکسی را یاد روزهای کودکی و نوجوانی و یاد شعرهای شیرین کتاب فارسی می اندازد.


قیصرامین پور در دومین روز اردیبهشت ۱۳۳۸ در گتوند دزفول به دنیا آمد. او در سال ۱۳۵۷ در رشته دامپزشکی دانشگاه تهران پذیرفته شد. اما بعد از مدتی از این رشته انصراف داد و در سال ۱۳۶۳ در رشته زبان و ادبیات فارسی به دانشگاه رفت تا روزی تبدیل به «قیصر» ادبیات فارسی کشور شود. امین پور تمام عمر کوتاهش را صرف ادبیات و شعر به خصوص در حوزه کودک و نوجوان کرد و ۱۵ سال سردبیر ماهنامه «سروش نوجوان» بود. به قول خودش جوانی ۲۲ ساله بود که از پله های سروش بالا رفت و پیرمرد ۴۰ ساله ای بود که از پله های سروش پایین آمد.

قیصرامین پور خالق شعرهای شیرین کتاب فارسی در ادوار مختلف تحصیلی ماست. شعرهایی که بارها سرکلاس از رویشان بلند خوانده ایم، آنها را از بر کرده‌ایم و بارها از رویشان مشق نوشته ایم. هفتمین سالگرد درگذشت این شاعر بزرگ بهانه ای است تا سراغ کتاب های فارسی بچه های دیروز و امروز برویم و دوباره شعرها و حرفهای قیصر را از نو بخوانیم. بی آنکه این بار، تکلیف و مشق و امتحانی درکار باشد.


«حاصل جمع میان قطره ها» این شعر در کتاب چهارم دبستان کتاب فارسی در اواخر دهه شصت و اوایل دهه هفتاد قرار داشت تا بچه ها یکدلی و یکرنگی را از قطره های دریا یاد بگیرند.


کتاب پنجم دبستان بچه های دهه شصت با شعر«بوی ماه مهر» شروع می شد. شعری که به صورت سرود هم خوانده شد تا این سرود هنوز هم در روز اول مهر از بلندگوی مدرسه ها پخش شود و بچه ها را به مدرسه دعوت کند.


این شعر بیشتر از آن‌که به نام «حضور لاله ها» شناخته شود. با اسم «اکبرلیلازاد» مشهور شد. دانش آموز شهیدی که دوستانش سبدی از لاله سرخ گذاشتند و به جای او یکصدا «حاضر» گفتند. این شعر در کتاب پنجم دبستان کتاب فارسی دهه شصت بود. روزهایی که دانش آموزان زیادی در جنگ شهید شدند.


«لحظه سبز دعا» از شعرهای کودکانه بچه های دهه شصتی است که در کتاب سوم دبستان دوره جدید نیز آمده است. تا بچه های امروز نیز با شعرهای قیصرامین پور بزرگ شوند.


«شعر اتفاق ساده» هم یکی دیگر شعرهای دفاع مقدسی امین پور برای کودکان و نوجوانان است که در دور جدید کتاب های درسی آمده است. بچه های امروز این شعر را در کتاب چهارم دبستان می خوانند.


بچه های امروز این شعر را که حال و هوای روستایی دارد در کلاس پنجم دبستان می خوانند. قیصر در دیگر شعرهایش نیز روستا را ستایش کرده و در یکی از شعرهایش می گوید: خدا روستا را، بشر شهر را، ولی شاعران آرمان شهر را آفریدند که در خواب هم خواب آن را ندیدند.


بچه های کلاس پنجم در درس چهارم نیز دوباره متن زیبایی از قیصر می خوانند. او در این متن از زبان رفتگری زحمتکش حرف می زند و به بیان دردهای او می پردازد.


از دیگر شعرهای بچه های دهه شصت که با صفحه آرایی جدید در کتاب فارسی بچه های امروز گنجانده شده شعر «راز زندگی» است. در این شعر غنچه و گل باهم درباره زندگی حرف می زنند.این شعر در کتاب فارسی ششم دبستان قرار دارد.


«پیش از این ها فکر می کردم خدا/ خانه ای دارد میان ابرها» این شعر مشهور از کتاب «به قول پرستو»ی قیصر امین پور است که در سال ۱۳۷۵ به چاپ رسید. این کتاب پر است از شعرهای دلنشینی که قیصر برای کودکان و نوجوانان سروده است. حالا بچه های پایه هشتم دوره اول متوسطه در اولین درس کتاب فارسی خود این شعر را می خوانند.


شعر « آب و آیینه» در کتاب فارسی سوم راهنمایی قرار دارد. این شعر در وصف امام رضا (ع) سروده شده است.





امین پور، اشعار انقلابی بسیاری دارد که بعدها با آغاز جنگ تحمیلی اشعارش رنگ و بوی جبهه و دفاع مقدس نیز پیدا می کنند. اشعار امین پور در کتاب های « مثل چشمه، مثل رود» و «تنفس صبح» این موضوع را به خوبی نشان می دهد. شعر «خط خورشید» نیز از اشعار این شاعر در کتاب «مثل چشمه، مثل رود» است که در کتاب اول دبیرستان آورده شده است.


شعر « آفتاب پنهانی» آخرین شعر قیصر امین پور در کتاب های تحصیلی است. این شعر در کتاب ادبیات فارسی سوم دبیرستان برای گروه تجربی و ریاضی آمده است.

از قیصر امین پور اشعار زیادی با محوریت « انتظار» و خطاب به امام زمان وجود دارد که می توان به «روز ناگزیر» اشاره کرد که تیتراژ پایانی برنامه نوجوانانه «نیم رخ» در دهه هفتاد بود. شعر « آفتاب پنهانی» نیز از جمله شعرهای این شاعر درباره امام عصر ( عج) است.