مشکل ارکسترهای ملی و سمفونیک چیه؟

روزنامه صبا - سهند آدم عارف: طی هفته‌ای که گذشت یعنی بعد از اجراهای نهم و دهم اردیبهشت شاهد بودیم که پنج تن از بهترین نوازندگان ارکستر و ارکستر مایستر‌ها همچون ارسلان کامکار، پدرام فریوسفی، ناصر رحیمی، آیدین احمدی‌نژاد، علی جعفری‌پویان و نیلوفر محبی از حضور در آن انصراف دادند. به رغم این ‌که ارسلان کامکار علت ترک ارکسترسمفونیک را خستگی اعلام کرد و گفت بازنشسته شده است اما دیگران علت‌‌های متفاوتی را برای انصراف خودشان اعلام کردند که عبارت بود از میسر نشدن شرایط مالی وعده داده شده، ادغام شدن ارکستر‌‌های ملی و سمفونیک و.... اما به سراغ بردیا کیارس نوازنده چیره‌دست ویولن و تنها ارکستر مایستر از جمع سه نفره مایستر‌ها که در میان نوازندگان ارکستر سمفونیک باقی مانده است و گویا قصد ندارد انصراف بدهد، رفته‌ایم تا به دور از حاشیه‌‌های به وجود آمده، اصل ماجرای انصراف‌ها را از زاویه دید او ببینیم و بررسی کنیم. این گفت‌و‌گو را در ادامه می‌خوانید.


اجرای نهم و دهم اردیبهشت ارکستر سمفونیک چطور پیش رفت و چه میزان برای خود شما راضی‌کننده بود؟

به نسبت همان دو اجرا من معتقد هستم که شب دوم اجرای بسیار بهتری داشتیم و دلیلش هم این است که به هر حال یک ارکستر هر چقدر که بیشتر اجرا داشته باشد، وضعیتش بهبود بیشتری پیدا می‌کند و با این ‌که تمرین‌ها هم مهم هستند اما روی صحنه است که نوازنده‌ها یکدیگر را پیدا می‌کنند و ارتباط‌شان با رهبر ارکستر قوی‌تر می‌شود. اگر همه این‌ها را در نظر بگیریم، مشخص می‌شود که چرا شب دوم یعنی جمعه‌شب اجرای بسیار بهتری را پشت سر گذاشتیم.

درباره مشکلات اخیری که دامنگیر ارکستر شده، نظرتان چیست؟ این‌ که عده‌ای انصراف داده‌اند و خب تعدادشان زیاد هم هست.

به هر حال مشکلاتی هست اما به نظرم بهتر است از خود آن‌ها که انصراف داده‌اند این سوال را بپرسید چرا که هر کس خودش دلیل انصرافش را بهتر می‌داند.

آنها حرف‌هایشان را پیش‌تر زده‌اند. می‌خواستم از شخصی همچون شما که هنوز به عنوان ارکستر مایستر درون ارکستر هستید و از زاویه دید شما و خالی از هر نوع حاشیه‌ای درباره مسایل پیش آمده، بپرسم آیا مشکل مربوط به مسایل مالی است؟

بله، مشکل مالی است.

آیا واقعا رقم واقعی که قرار است پرداخت شود، از رقم کف و سقف پرداختی که آقای رهبری در نشست خبری اش اعلام کرد پایین‌تر است؟

بله، کف پرداختی پایین‌تر بوده است.

چرا؟ مگر اعلام نکرده بودند؟

هنوز صحبت نکرده‌ایم و واقعا باید ببینیم ماجرا چیست. قرار است درباره این مسایل جلسه‌ای داشته باشیم و صحبت کنیم.

گذشته از مسایل مالی، یکی از مباحثی که انصراف‌دهندگان به آن اشاره کرده‌اند، ادغام ارکسترسمفونیک و ارکستر ملی است. نظر شخص شما درباره این ادغام چیست؟

من از همان ابتدا با هر چیزی که شرایط را برای انجام کار بهتر مطلوب‌تر کند، موافق بوده‌ام. اگر این دو ارکستر یکی شود نوازنده‌‌های بیشتری دعوت می‌شوند و به نسبت تعداد کارهای بیشتر حقوق افراد نیز افزایش می‌یابد ضمن این ‌که رهبران بیشتری به ارکستر دعوت می‌شوند و سطح ارکستر روزبه‌روز بالاتر می‌رود.

اینکه بعضی نوازندگان گفته‌اند موسیقی ایرانی نواختن در تخصص ما نیست، حرف درستی است؟ آیا برای یک نوازنده فرقی می‌کند که ایرانی بزند یا غربی یا این ‌که ماجرا این نیست؟

این حرف درست نیست. به هر ترتیب نت همان نت است و نت باید درست اجرا شود پس این‌ که در یک ارکستر موسیقی ایرانی نواخته شود یا غربی فرقی در اجرای نت‌ها ندارد و برای نوازنده توفیری نمی‌کند. در موسیقی ایرانی یک‌سری فواصل فرق دارد و جابه‌جا می‌شود که ممکن است بعضی‌ها گوش‌هایشان عادت به آن نداشته باشد. این کاملا به سلیقه رهبر ارکستر برمی‌گردد که بخواهد چگونه آن را اجرا کند.

اینکه بعضی نوازندگان موسیقی ایرانی را دوست نداشته باشند و یا این ‌که نخواهند این نوع موسیقی را کار کنند، چه می‌شود؟

سلیقه بحث جداگانه‌ای است. یک نوازنده وقتی متعهد می‌شود که در یک ارکستر بنوازد، دیگر نمی‌تواند بگوید این کار را دوست دارم یا دوست ندارم چرا که در یک ارکستر نوازنده تصمیم نمی‌گیرد چه نوع موسیقی‌ای در آن نواخته شود.

با شرایطی که به وجود آمده، آیا فکر نمی‌کنید ادامه کار ارکستر سمفونیک غیرممکن یا دست کم بسیار دشوار شده است؟ آیا اصلا می‌شود به ادامه یافتن آن امیدوار بود؟

ما امیدواریم ادامه پیدا کند و مثبت پیش برود. امیدوار هستیم که این اتفاق بیفتد. البته تنها با همکاری و همفکری همه اعضا می‌توان در درازمدت به ارکستر سمفونیک امیدوار بود.


شما با این موضوع که نوازنده‌‌های خارجی را به ایران دعوت کنند تا در ارکستر سمفونیک به عنوان میهمان شرکت کنند، موافق هستید؟

به نظرم اگر به نوازندگان خودمان بیشتر برسند تا آن‌ها با فراغ بال بتوانند کارشان را به نحو احسن انجام دهند، بهتر است. کاری هم که آقای علی رهبری می‌خواهند انجام دهند و در تلاش هستند که آن را پیش ببرند، همین است. البته این ‌که هنرمندان خارج از ایران هم بیایند تا تبادل نظر و آموزش برقرار باشد، بسیار خوب است ولی به نظرم باید به طور کامل به نوازندگان ایرانی رسیدگی شود تا آن‌ها از هر جهت بتوانند زندگی‌شان را تامین کنند. سپس از سوی دیگر هنرمندانی را از خارج دعوت کنند برای اجرای بعضی کنسرت‌ها و همزمان مسترکلاس‌هایی هم داشته باشند.

به نظر شما آیا امکان دارد به این زودی‌ها مسایل مالی پیش‌آمده حل شود تا بتوانند نوازندگان را راضی نگه دارند و ارکستر بتواند نوازندگانش را حفظ کند؟

حل شدن مسایل مالی آن در دست کسانی است که در راس امور هستند و اگر مسئولان بخواهند، قطعا این امکان وجود دارد که شرایط مالی مطابق انتظار نوازندگان ارکسترسمفونیک شود.

در این صورت آیا نوازندگانی که انصراف داده‌اند، می‌توانند به ارکستر برگردند؟

بله، مسلما اگر شرایط تغییر کند، آن‌ها برمی‌گردند چراکه هیچ کس به صورت قهر ارکستر را ترک نکرده. ماجرا این بوده که فقط شرایط ادامه همکاری برای این افراد وجود نداشته است و به طور قطع اگر شرایط مساعدتری به وجود بیاید، آن‌ها به همکاری‌شان با ارکستر ادامه می‌دهند.

پس از اجراهای نهم و دهم، تمرینات ارکسترسمفونیک از چه تاریخی شروع شده است؟

از روز دوشنبه تمرینات شروع شده و کار پیش می‌رود.

آیا جایگزین‌‌های مایستر ارکستر‌ها و نوازندگانی که انصراف داده‌اند، مشخص شده است؟

من در این باره نمی‌توانم اظهار نظر کنم و این سوال را باید از شخص علی رهبری به عنوان مدیر هنری ارکسترسمفونیک بپرسید.