این کمدین های تک نقشی!

روزنامه هفت صبح - احمد رنجبر: یک دسته از بازیگران هستندکه تخصص شان بازی در یک شخصیت ثابت است. با آن معروف می شوند و به دل جماعتی می نشینند و همان را در موقعیت های مختلف تکرار می کنند. اگر خود یا دیگران هم بخواهند دست به آشنازدایی بزنند، نتیجه ای به دست نمی آید و بازیگر بار دیگر به جای اول برمی گردد.

«آقا رشید» با بازی قدرت الله ایزدی در این فهرست جا می گیرد؛ او در چند قسمت از سریال «شمعدونی» در نقشی متفاوت از آنچه در ذهن مخاطب تسبیت شده بازی کرد و رفت. این بار نقش و حتی نامش نشانی از آقا رشید نداشت. او دایی جلال بود و کاملا متنفذ که با برخی شخصیت های رده بالا ارتباط دارد.

این مطلب، مرور سرنوشت بازیگرانی است که در یک نقش جا افتادند و نام شان با آن پیوند خورد و برای همیشه بر آنها ماند. نام منوچهر نوذری با آقای ملون و زرگنده، عباس محبی؛ جانعلی، جواد انصافی؛ عبدلی، بهزاد محمدی؛ خانعلی، داود منفرد؛ دایی چپول و مهرداد نظری با حسنی پیوند خورده.

هر کدام از این بازیگرها در دوره ای تغییر مسیر دادند اما گویا هم استعدادشان در این شخصیت بیشتر است و هم طرفداران شان جز این کاراکتری دیگر از آنها نمی پذیرد.

قدرت الله ایزدی


* کاراکتری که با آن شناخته شد: آقا رشید

* در کدام برنامه؟ شخصیت آقا رشید نخستین بار سال ۱۳۶۰ در سریال «خواستگاری» شکل گرفت. خودش می گوید: «چون قدم کوتاه بود اسمی باید پیدا می کردم که ضد قدم باشد، بنابراین اسم رشید را انتخاب کردم.»

* ویژگی های کاراکتر: آقا رشید به ظاهر آدمی ساده لوح است اما حرف های پرمفهومی می زند و به اصطلاح با پنبه سر می برد. او تندترین حرف ها را با مطایبه و شوخی بر زبان می آورد و باعث خنده مخاطب می شود. لهجه شیرین اصفهانی و ریزه کاری های آن به خوبی به خدمت آقا رشید آمده.

* کجاها از آن استفاده کرد؟ ایزدی بیشترین استفاده از آقا رشید را در نمایش های کمدی کرده و می کند. اتفاقا اولین مواجه گسترده مخاطبان با این شخصیت نسخه تصویری این نمایش ها بود که از تلویزیون پخش شد. در سریال هایی چون «کارآگاه رشید» و «رشید فررای» هم از این کاراکتر بهره برده.

* تغییر مسیر: ایزدی در «کارآگاه رشید» در کنار نقش کمدی، حضوری جدی هم داشت اما دومی خیلی محبوب نشد. در چند سریال تغییر فاز داد و حتی نام کاراکترش عوض شد (مثل نقش دایی مسعود در سریال آنجا خانه من است) اما باز به رشید بازگشت تا اینکه در «شمعدونی» شد دایی جلال. با این حال رگه هایی از رشید در این نقش دیده می شود.

عباس محبی


* کاراکتری که با آن شناخته شد: جانعلی

* در کدام برنامه؟ جانعلی در رادیو شکل گرفت و در «ملات آباد» از آن استفادئه شد.

* ویژگی های کاراکتر: محبی برای جان دادن به شخصیت جانعلی از لهجه زادگاهش همدان استفاده کرد. نخستین چیزی که در ذهن نقش می بندد همین لهجه و استیصال شیرین آن است.

* کجاها از آن استفاده کرد؟ محبی از جانعلی غالبا در برنامه های طنز رادیو استفاده کرده و می کند؛ به ویژه اینکه شکل تصویری برنامه های رادیویی دیگر ادامه پیدا نکرد.

* تغییر مسیر: این بازیگر در چند فیلم نقشی متفاوت بازی کرد و در رادیو هم عهده دار شخصیت هایی مثل «امیر فخار»، «قاضی»، «شیش دایی» و ... بود اما هنوز به اسم جانعلی شناخته می شود تا جایی که وقتی در تلویزیون میهمان برنامه ای می شود به سیاق این کاراکتر، نکات بامزده مد نظرش را بر زبان می آورد.

بهزاد محمدی


* کاراکتری که با آن شناخته شد: خانعلی

* در کدام برنامه؟ بهزاد محمدی در «ملات آباد» و «جدی نگیرید» ورژن تصویری خانعلی را به مخاطب گسترده معرفی کرد و باعث شد بین بخشی از آنها به محبوبیت دست یابد.

* ویژگی های کاراکتر: خانعلی کاراکتری روستایی داشت، با لباس و کلاه و سبیلی مشخص. نوک زبانی حرف می زد و البته با گویش روستایی. اینها به اضافه الاغش مشخصه بارز خانعلی بود.

* کجاها از آن استفاده کرد؟ محمدی شکل ظاهری خانعلی را در چند نمایشنامه نشان داد. «قهوه خانم زری خانم» پرمخاطب ترین نمایش محمدی است که حتی سی دی آن دست به دست می چرخید.

* تغییر مسیر: محمدی در فیلم «آژانس ازدواج» و سریال های «با من شوخی نکن» و «باجناق ها» حضوری متفاوت داشت اما بعدا دوباره ترجیح داد در نمایش ها به شمایل همیشگی اش بازگردد.

منوچهر نوذری


* کاراکتری که با آن شناخته شد: آقای ملّون و زرگنده

* در کدام برنامه؟ صبح جمعه با شما

* ویژگی های کاراکتر: ویژگی اصلی آقای ملّون این بود که ثبات شخصیتی نداشت و مدام رنگ به رنگ می شد. هر جا به نفعش بود شخصیت اش را وابسته به آن تغییر می داد. ویژگی بارز زرگنده هم خساست زیادش بود و البته لحن صحبت کردن نوذری در هر دو کاراکتر به آنها جذابیت خاصی هم داده بود.

* کجاها از آن استفاده کرد؟ بعد از محبوبیت زیادی که در «صبح جمعه با شما» به دست آورد، در برنامه «تهران بیست» شبکه دو آن را تکرار کرد و بعد از آن در برنامه «جدی نگیریم» مجددا سراغ آن رفت.

* تغییر مسیر: تغییر مسیر اصلی نوذری از این دو کاراکتر با اجرای مسابقه هفته کلید خورد. او با این مسابقه ورژن دیگری از خودش را به نمایش گذاشت و هویت مستقلی پیدا کرد. بعد از آن بود که در «کوچه اقاقیا» و «چند می گیری گریه کنی» به عنوان بازیگر مطرح شد.

جواد انصافی


* کاراکتری که با آن شناخته شد: عبدلی

* در کدام برنامه؟ ریشه عبدلی به نمایش های رادیویی برمی گردد. این کاراکتر در کنار اوستا (با بازی امیر پارسی) یکی از محبوب ترین زوج های طنز رادیویی را شکل دادند که در برنامه های مختلف از جمله صبح جمعه با شما حضوری دائمی داشتند.

* ویژگی های کاراکتر: جذابیت عبدلی در تقابل او با اوستای خسیس و مال دوستش شکل می گرفت. اوستا نماد کاسب های بی انصافی بود که سعی می کرد تا می تواند مردم را سرکیسه کند؛ برای همین وقتی عبدلی حرصش را درمی آورد یا دستش را رو می کرد، شنونده ها با او همراه می شدند. صدای زیر انصافی شناسنامه جذاب عبدالی است که این همه ریشه در نمایش های روحوضی دارد.

* کجاها از آن استفاده کرد؟ عبدلی و اوستا اولین بار نوروز سال ۶۸ روی آنتن رفت و تصویرش برای مردم رونمایی شد. پخش آن نزدیک سه سال، سه روز در هفته در قالب برنامه ای با عنوان «بعد از خبر» که بعد از خبر ساعت ۲۱ پخش می شد، ادامه داشت.

* تغییر مسیر: انصافی در فیلم های «زن بدلی»، «آدم آهنی» و چند نمایشنامه از قالب عبدلی خارج شد اما جواب نگرفت.

مهرداد نظری


* کاراکتری که با آن شناخته شد: حسنی

* در کدام برنامه؟ نوروز ۷۲

* ویژگی های کاراکتر: مهرداد نظری اولین بار با گریم و لباس های یک پسربچه در «نوروز ۷۲» ظاهر شد. عمده شهرتش به آیتم مسابقه هفته مهران مدیری برمی گشت. آنجا نقش پسر بی سوادی را داشت که مدیری به عمد جواب های اشتباهش را لاپوشانی می کرد و تا می توانست قربان صدقه اش می رفت.

* کجاها از آن استفاده کرد؟ او یک سال بعد همین کاراکتر را با خودش به «پرواز ۵۷» برد و چند سال بعد در برنامه ای به اسم «حسنی» در برنامه کودک مجددا آن را احیا کرد. این کاراکتر تا زمانی که در برنامه کودک در نقش یک بچه مدرسه ای ظاهر شود اسم نداشت. از آنجا بود که «حسنی» رویش ماند.

* تغییر مسیر: نظری سال گذشته در سریال «آخرین بازی» حسین سهیلی زاده نقش جدی سرمربی فوتبال را بازی کرد اما بازی اش آنطور که باید به چشم نیامد. به نظر می رسد همچنان با همان نقش حسنی برای مردم جذاب است.

داود منفرد


* کاراکتری که با آن شناخته شد: دایی چپول

* در کدام برنامه؟ سلام تهران

* ویژگی های کاراکتر: دایی پیرمرد هپلی و کثیفی بود که لباس های روستایی می پوشید، چشم هایش را چپ می کرد و با صدای شبیه پیرمردها و بریده بریده حرف می زد. این کاراکتر ابتدای تاسیس شبکه تهران و برنامه «سلام تهران» کشف شد و به کاراکتر ثابت منفرد تبدیل شد.

مهمترین ویژگی دایی این بود که تمام ضرب المثل هارا شتباه می گفت. یک صدای خارج از صحنه، شب و نصفه شب یا در موقعیت های مختلف او را گیر می انداخت و مجبورش می کرد تا ادامه ضرب المثل ها را بگوید و او هم مدام غلط می گفت.

* کجاها از آن استفاده کرد؟ بعد از «سلام تهران» او دایی چپول را با خودش به رادیو و برنامه «جمعه ایرانی» هم برد. حتی احمدرضا معتمدی هم برای فیلم «قاعده بازی» از او دعوت به همکاری کرد و خواست تا دایی چپول را عینا آنجا هم تکرار کند. بعد از مدتی به تلویزیون آمد و در برنامه «رنگین کمان» باز هم با همان کاراکتر فعالیتش را ادامه داد. الان سال هاست که منفرد با اسم دایی، کنار خاله نرگس و پنگول قرار می گیرد و به نوعی دایی بچه ها شده.

* تغییر مسیر: تا آنجایی که به خاطر داریم منفرد هیچ وقت از این قالب خارج نشده.