«برکینگ بد» در راه ورود به خانه های ایرانی ها

روزنامه هفت صبح - احمد رنجبر: پرونده ای درباره همه سریال های خارجی که تب شان در جامعه فراگیر شد و بعد از مدتی توسط موسسات مختلف در بازار شبکه نمایش قانونی توزیع شدند؛ از فرار از زندان تا برکینگ بد.

چند هفته پیش خبری به نقل از اینستاگرام موسسه تصویرگستر پاسارگاد منتشر کردیم که قرار است نسخه قانونی سریال «برکینگ بد» برای پخش در شبکه نمایش خانگی دوبله و توزیع شود. این خبر اتفاقا در سایت های مختلف بازنشر داده شد و موجی از نظرات مختلف را به وجود آورد.

همین دستاویزی شد تا پرونده سریال های خارجی را باز کنیم تا ببینیم این چرخه در کشورمان چه سرانجامی داشته. ابتدا سراغ علی اسدزاده رییس هیات مدیره شرکت تصویرگستر پاسارگاد رفتیم و از کم و کیف خرید، دوبله و توزیع سریال «برکینگ بد» پرسیدیم. گفته های او با نقطه نظرات دو فعال عرصه شبکه نمایش خانگی که تجربه توزیع سریال خارجی دارند در قالب گزارشی مفصل آماده شده و می تواند شمایی جامع از این اتفاقات به دست دهد.

خودتان می دانید که سال 88 سال رونق بازار فیلم و سریال در شبکه خانگی بود. در کنار «قلب یخی» و «قهوه تلخ»، سریال های «لاست» و «فرار از زندان» دوبله و پخش شدند و توانستند سودی سرشار عاید موسسات فعال کنند.

بعد از آن روی موج محبوبیت سریال های خارجی نوبت به 24 رسید؛ حتی در برهه ای اعلام شد برخی از این سریال ها قرار است از تلویزیون پخش شوند. این در حالی بود که همزمان نسخه زیرنویس و با کیفیت سریال های محبوب آمریکایی در بازار به وفور یافت می شد و این سوال را ایجاد می کرد که با محدودیت های موجود سرانجام شان در شبکه خانگی چه می شود؟ این گزارش مروری است بر سرنوشت هر یک از این سریال ها.

فرار از زندان/ Prison Break


* چه برهه ای توزیع شد؟ این سریال از سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۹ در قالب چهار فصل و توسط شبکه رسانه ای فاکس پخش شد. طبق معمول نسخه غیرقانونی سریال با زیرنویس و کیفیت خوب در اختیار علاقمندان وطنی قرار گرفت. همزمان موسسات داخلی سعی کردند از این علاقمندی استفاده کنند و آن را سال ۸۸ روانه بازار کردند.

* کیفیت توزیع: منظم ترین سریالی که تا الان وارد شبکه نمایش خانگی شده «فرار از زندان» است. استارت توزیع این سریال همزمان با «لاست» کلید خورد اما شانس خوب موسسه قرن ۲۱ این بود که «فرار از زندان» به لحاظ پوشش و نیز صحنه های منشوری مشکلات «لاست» را نداشت. این سریال به طور کامل عرضه شد و در نهایت در قالب یک پک به دست مخاطبان رسید.

* میزان استقبال: توزیع خوب سریال «فرار از زندان» باعث شد مشتریانی ثابت پیدا کند. حتی به گفته پخش کننده، کسانی که سریال را با زیرنویس دیده بودند از نسخه دوبله شده آن استقبال کردند. حتی در برهه ای اتعلام شد که تلویزیوناین سریال و «لاست» را می خواهد پخش کند که بعدا از خیرش گذشتند.

* تحلیل: سریال «فرار از زندان» نمونه خوبی است برای موسساتی که قرار است سریال خارجی به شبکه نمایش خانگی عرضه کنند. اولا سریال به لحاظ محتوایی مشکلی با فرهنگ عامه و قانون وزارت ارشاد نداشت، دوما صحنه های منشوری اش کم بود و مهمتر اینکه موسسه پخش کننده پای تصمیمش ایستاد. با اینحال فکر نکنید این سریال باعث ایجاد یک انقلاب در شبکه نمایش خانگی ما شده. مخاطبان سریال ثابت بودند و عددشان به پای کسانی که نسخه زیرنویس را دیدند نرسید.

گمشدگان/ Lost


* چه برهه ای توزیع شد؟ سریال «لاست» بین سال های ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۰ از شبکه ای بی سی آمریکا پخش شد و خیلی زود نسخه غیرقانونی اش سر از بازار ایران درآورد. با فراگیر شدن تب این سریال، سال ۸۸ این سریال دوبله شد و با عنوان «گمشدگان» به بازار آمد.

* کیفیت توزیع: پخش «لاست» به رغم تغییر موسسه توزیع کننده به طور منظم ادامه داشت اما در ادامه تیراژ آن به طرز محسوسی پایین آمد و حتی در برخی مناطق اصلا خبری از آن نبود.

* میزان استقبال: به خاطر اینکه دوبله «لاست» جزو تجربیات اولیه بود استقبال نسبتا خوبی از آن شد اما به خاطر کیفیت نامناسب توزیع، در ادامه به کما رفت و تبش خوابید. خیلی ها هم به خاطر تغییرات فراوان سریال ترجیح دادند سراغ نسخه ارجینال بروند.

* تحلیل: «لاست» به خاطر پوشش بازیگران و نیز جهان بینی آن، کار را برای موسسه پخش کننده سخت می کرد. آنها سعی کردند با پوشاندن لباس به بازیگران مشکل ممیزی را حل کنند و از حسن عباسی خواستند پیش از شروع سریال جهان بینی آن را برای مخاطبان توضیح دهد.

سه فصل سریال به طور کامل منتظر شد اما مدتی بعد به محاق رفت. علیرضا خطایی، مدیر تامین و تولید پارس ویدئو در گفتگویی که با هفت صبح داشت از آماده سازی ادامه سریال خبر داد و گفت برای اینکه بدقول نباشیم آن را توزیع خواهیم کرد.

۲۴


* چه برهه ای توزیع شد؟ سریال ۲۴ محصول شبکه تلویزیونی فاکس آمریکا است. پخش این سریال در ۶ نوامبر ۲۰۰۱ آغاز شد و خیلی زود علاقمندان فراوانی در سراسر دنیا و کشور خودمان پیدا کرد. سال ۸۹ موسسه تصویر دنیای هنر، حقوق پخش ویدئویی این سریال را خرید و آن را روانه بازار کرد.

* کیفیت توزیع: این سریال هم پس از چند مدت گرفتار بی نظمی های شبکه نمایش خانگی شد و به یکباره به کما رفت. قائم مقام موسسه تصویر دنیای هنر درباره سرنوشت آن به هفت صبح چنین می گوید: «۲۴ دیگر نمی آید.»

* میزان استقبال: نیاز و عدم دسترسی خیلی ها به نسخه ارجینال باعث شد ۲۴ شروعی خوب و آبرومند داشته باشد.

* تحلیل: سریال شروعی خوب داشت اما خیلی زود نسخه با کیفیت آن روی یکی از شبکه های ماهواره ای رفت و موسسه پخش کننده را با افت شدید مخاطب روبرو کرد. از آن سو بخشی از قسمت های سریال به لحاظ تماتیک ارتباط پیوسته ای دارند و همین کار پخش کننده را سخت می کرد.

آنها نتوانستند ممیزی های لازم را ایجاد کنند، برای همین کلا قیدش را زدند. برای مخاطب اما این دلایل معنایی نداشت. آنها کلاهی گشاد بر سر خود دیدند و همین آغاز ضربه ای دیگر بر پیکره نمایش خانگی و در رأس آن سریال های خارجی بود.

ترمیناتور/ Terminator: The Sarah Connor


* چه برهه ای توزیع شد؟ تب ترمیناتور به اندازه سریال هایی مثل لاست و فرار از زندان در کشور ما فراگیر نشد. این مجموعه علمی - تخیلی در سال های ۲۰۰۹-۲۰۰۸ روی آنتن شبکه فاکس رفت.

* کیفیت توزیع: سال ۹۲ ترمیناتور بی سروصدا به بازار آمد. فصل اول آن توزیعی منظم داشت اما به یکباره به کما رفت و فعلا از ادامه سریال خبری نیست. البته سازندگان سریال هم چندی پیش اعلام کردند فصل سوم به دلیل هزینه بالا، تولید نخواهد شد.

* میزان استقبال: نسخه قانونی سریال ترمیناتور زمانی به ایران رسید که خیلی ها مشغول دیدن نسخه ارجینال دیگر سریال های روز بودند. سریال در شبکه خانگی فروش مطلوبی نداشت و موجی ایجاد نکرد.

* تحلیل: ترمیناتور نمونه شکست خورده توزیع سریال در شبکه خانگی است. اگر سریالی مثل فرار از زندان موفق بود به خاطر همه گیر شدن این سریال و نیز توزیع مرتب آن است. برای چنین سریالی باید تبلیغات و برنامه ریزی بهتری داشت.

ترمیناتور ماجراهای سارا کانر یکی از سریال های پرطرفدار آمریکایی است که در ایران خیلی بی سروصدا توزیع شد. با توجه به اینکه ترمیناتور به نسبت دیگر سریال ها هم کوتاه تر است و هم چندان سر زبان ها نیفتاده، به نظر می رسید موسسه پخش کننده نباید مشکلات دیگر همکاران را داشته باشد که تا الان داشته.

لیست سیاه/ The Blacklist


* چه برهه ای توزیع شد؟ سریال «لیست سیاه» از تازه ترین تولیدات شبکه آمریکایی ان بی سی است. پخش آن سال ۲۰۱۳ شروع شد و خیلی زود طرفداران زیادی به دست آورد. شرکت هنر اول چندی پیش قسمت اول این سریال را بدون تبلیغ خاصی روانه بازار کرد تا مخاطبان داخلی خیلی زود به نسخه قانونی این سریال دسترسی داشته باشند.

* کیفیت توزیع: تا الان که لیست سیاه توزیعی خوب داشته و بدقولی نکرده با اینحال باید منتظر ادامه ماجرا باشیم. هنوز برای قضاوت زود است.

* میزان استقبال: همزمان با افت مخاطبان شبکه نمایش خانگی، لیست سیاه هم مخاطب زیادی نداشته.

* تحلیل: اینکه شرکت هنر اول روی موج سوار نشده و خودش همزمان با پخش یک سریال تصمیم گرفته نسخه قانونی را روانه بازار کند اتفاق مهمی است اما این تصمیم یک نگرانی اساسی دارد. اگر در ادامه حجم موارد منشوری سریال زیاد شود چگونه می توانند دوبله و پخش آن را ادامه دهند؟

البته که خط کلی سریال این را نمی گوید و دوستان در موسسات استاد دور زدن موارد بودار هستند ولی به چه قیمتی؟ این اتفاق اعتماد به شبکه خانگی را بیش از پیش کمرنگ می کند. نکته دیگر اینکه شرکت توزیع کننده از ابزار تبلیغی استفاده نمی کند و خیلی ها خبر ندارند اصلا لیست سیاه چیست؟!

پاندای کونگ فوکار/ Kung Fu Panda


* چه برهه ای توزیع شد؟ پاندای کونگ فوکار و اژدها سواران دو کارتون سریالی محبوب هستند که اولی سال ۹۱ و دومی دو سال پیش تر سر از شبکه نمایش خانگی درآوردند.

* کیفیت توزیع: پاندای کونگ فوکار توزیع منظمی دارد اما اژدهاسواران در میانه راه دچار بدقولی شد و از سرنوشت ادامه آن خبری نیست.

* میزان استقبال: طبعا انیمیشن ها در شبکه نمایش خانگی وضع بهتری دارند. بچه ها، بزرگترها را مجبور می کنند که هر آنچه دوست دارند برایشان خریداری شود. این دو سریال هم فروش نسبتا خوبی داشتند.

* تحلیل: در شرایطی که خیلی از بچه ها خوراک شان را از ماهواره جور می کنند و عدم نظم در انتشار کارتون بالاخره دامن موسسات توزیع کننده کارتون را می گیرد. همین الان و به خاطر گران شدن قیمت دی وی دی، خیلی از خانواده ها قید انیمیشن های شبکه خانگی را زده اند و سراغ جایگزین آن یعنی شبکه پویا و دیگر شبکه های موجود رفته اند.