سریال های دنباله دار تلویزیونی

مجله همشهری جوان: هرقدر دنباله سازی در سینما و تلویزیون آمریکا و اروپا امری متداول است، اما در سینما و تلویزیون ایران پدیده ای است نوپا، در سینما که این دنباله سازی عمرش به 10 سال هم نمی رسد و از سال 88 با ساخت قسمت دوم، اخراجی ها کلید خورد، اما در تلویزیون، عمر دنباله سازی کمی بیشتر است و به دهه 60 و سریال های «آینه» و «آینه عبرت» بر می گردد؛ روندی که حالا با موفقیت پایتخت کمی همه گیرتر شده است.

آینه

غلامحسین لطفی


زمانی که روی آنتن رفت، حسابی ترکاند. یک سریال آپارتمانی جمع و جور که در آن مشکلات و مسائل روزمره زندگی خانوادگی آدم ها روایت می شد. روایت داستان در دو بخش تلخ و شیرین و میان نویس معروف آن با عنوان «زندگی شیرین می شود» موجب شد تا «آینه» سر زبان ها بیفتد. با فاصله ای یک ساله ساخت فصل دوم آن هم به همان گروه سفارش داده شد. منتها در فصل دوم تغییراتی در ساختار سریال به وجود آمد که مهم ترین آنها، یکپارچه شدن داستان و حذف میان نویس «زندگی شیرین می شود» بود؛ تغییراتی که البته چندان به مذاق مخاطبان سریال هم خوش نیامد.

کارآگاه علوی

حسن هدایت


یک کارآگاه وطنی که قرار بود یک جورهایی شرلوک هلمز ایرانی باشد. اصلا از همین رو بود که فضا سریال به دهه های ۲۰ و ۳۰ ایران پرتاب شده بود تا این قدیمی و کلاسیک بودن فضا باعث نزدیکی حال و هوای آن به شرلوک هلمز شود. سریال آن قدر موفق بود که دو نسخه سینمایی هم از روی آن ساخته شد. سال ها بعد حسن هدایت تصمیم گرفت فصل دوم سریال را بسازد که ای کاش این کار را نمی کرد. فصل دوم سریال آن قدر ضعیف از کار درآمد که دیگر تلویزیون عطای ادامه دادن آن را به لقایش بخشید.

شلیک نهایی

محسن شاه محمدی


شلیک نهایی یک پلیس باحال داشت به نام سرگرد کلانی که نقشش را داریوش فرهنگ بازی می کرد. او برای نجات دوستش که معتاد شده و با یک باند خلافکار همکاری می کند، تصمیم می گیرد طی عملیاتی محرمانه به این باند نفوذ کند. یک سریال پرتعلیق که دائم مخاطب در این هول و ولا بود که مبادا سرگرد و نقشه اش لو برود و همین خودش یک هفته ای آنها را سر کار می گذاشت. موفقیت این سریال و محبوبیت سرگرد کلانی موجب شد شاه محمدی مدتی بعد فصل دوم سریال با عنوان «تصمیم نهایی» بسازد؛ سریالی که هیچ وقت به لحاظ محبوبیت و دیده شدن به گرد پای «شلیک نهایی» نرسید و به یک ادامه ناموفق تبدیل شد.

باغ مظفر

مهران مدیری


بعد از نیمه تمام ماندن «شب های برره» آن را ساخت. با همان بازیگران. هرچند «باغ مظفر، به نسبت «شب های برره» موفق نبود، اما باز هم مخاطبان زیادی داشت و کاراکترهایش محبوب شدند و تکیه کلام هایشان سر زبانها افتادند.

مدیری بعد از پایان مجموعه قرار شد فصل دوم سریال را ادامه دهد، اما به دلیل درگیری اش با تلویزیون بر سر اسپانسر تصمیم گرفت فصل دوم سریال را برای شبکه نمایش خانگی بسازد. نام فصل دوم «گنج مظفر» بود، اما سریال در زمان خودش به بازار نیامد و با وقفه ای چهار پنج ساله در شبکه نمایش خانگی توزیع شد که هیچ توفیقی هم به دست نیاورد.

کلانتر

محسن شاه محمدی


با وجود شکست تصمیم نهایی، شاه محمدی که می توان او را پدر دنباله سازی در تلویزیون نامید، تصمیم گرفت قصه های پلیسی اش را با حضور سرگرد کلانی ادامه دهد، اما عدم توافق با داریوش فرهنگ موجب شد شاه محمدی طرحی نو در بیندازد و کلا بی خیال سرگرد کلانی شود. او این بار سراغ ساختار اپیزودیک رفت و ماجراهای پلیسی معمایی اش را در قصه های دو سه قسمتی روایت کرد: قصه هایی که معماهایش را سرگردی به نام امیری با بازی ایرج نوذری حل و فصل می کرد. شاه محمدی در پی این موفقیت، فصل های بعدی کلانتر را ساخت که البته هر فصل نسبت به قبلی ضعیف تر از کار درآمد و در نهایت تولید این مجموعه متوقف شد.

قلب یخی

محمدحسین لطیفی و سامان مقدم


به شکل رسمی عنوان اولین سریال شبکه نمایش خانگی را با خود یدک می کشد؛ سریالی که قرار بود از همان ابتدا با فرمول های سریال سازی آمریکایی و به شکل فصلی ساخته شود، اما آن قدر افتضاح بود که در همان فصل اول سروتهش را هم آورند، اما باز هم فرمان از دست لطیفی و حامد عنقا، نویسنده سریال در رفت. فصل دوم هم بدتر از فصل اول سروتهش جمع شد تااینکه لطیفی کلا از پروژه کنار کشید. بعد سامان مقدم جایگزین او شد. این فصل هم با داستان و کاراکترها و سوپراستارهایش سرنوشتی بهتر از دو فصل قبلی به دست نیاورد.

ستایش

سعید سلطانی


سریالی با فرمول های امتحان پس داده سینمای فارسی که اتفاقا در تلویزیون جواب داد. سعید مطلبی، استاد بلامنازع سینمای فارسی در نخستین حضور رسمی اش به عنوان فیلمنامه نویس در تلویزیون توانست حسابی رگ خواب مخاطب را به دست بیاورد و با قصه گویی اش به همان سبک و سیاق فیلم فارسی های دهه ۵۰ مخاطب را با خود همراه کند. سریالی که بلافاصله به فصل دوم رسید، اما کش دار بودن داستان و کم ملات بودن آن در فصل دوم، حسابی مخاطبان مجموعه را کلافه کرد. با این حال صحبت از ساخت فصل سوم این سریال جدی است. حالا باید منتظر ماند و دید چه اتفاقی برای ستایش می افتد.

پایتخت

سیروس مقدم


موفق ترین سریال سال های اخیر تلویزیون که فعلا چهار فصل آن ساخته شده است: سریالی که به لحاظ تعداد فصل، رکورد سریال های دنباله دار را در تلویزیون ایران زد. رکوردی که تا قبل از آن در اختیار «کلانتر» بود. پایتخت به دلیل پخش در ایام نوروز حسابی مخاطب پیدا کرد. به پیشنهاد مهدی فرجی، مدیر وقت شبکه یک قرار شد فصل دوم آن بلافاصله برای نوروز سال بعد ساخته شود، اما حضور محسن تنابنده در فیلم «محمد رسول الله» مانع از ادامه پایتخت شد و فصل دوم آن با یک وقفه یک ساله ساخته و پخش شد که اتفاقا موفق تر از فصل یک از کار درآمد و نقی و ارسطو کاملا به کاراکترهای محبوب مردم تبدیل شدند و ماجرای آنها ادامه پیدا کرد.

دردسرهای عظیم

برزو نیک نژاد


فعلا دو فصل این سریال ساخته شده و به گفته نویسنده و تهیه کننده اش پیشاپیش برای ساخت فصل سوم خیز برداشته شده است. دردسرهای عظیم سریالی است که کمترکسی گمان می کرد به فصل دوم برسد. نه اینکه سریال بدی بوده باشد، اما میزان محبوبیتش به اندازه ای نبود که کسی منتظر ساخت فصل دومش باشد، اما به گفته مهران مهام، تهیه کننده اش سریال برای چند فصل نوشته شده و از همین رو با یک فاصله یک ساله فصل دومش ساخته شد و روی آنتن رفت. علیرضا کاظمی پور، نویسنده سریال هم از انتظار برای دریافت بازخورد مخاطبان خبر داد.