زندگی در فضا، از «جاذبه» تا «میان ستاره ای»

هفته نامه همشهری جوان: هر چند معمولا فیلم های علمی تخیلی که موجودات فضایی را به عنوان پایه های اصلی داستان در اختیار دارند در دید مخاطب موفق تر می شوند اما نباید به همین راحتی از کنار فیلم هایی که سعی کرده اند با نمایشی واقع گرایانه تر از زندگی انسان در فضا نگاهی جدی تر به ژانر علمی تخیلی داشته باشند، گذشت؛ فیلم هایی همچون جنگ ستاره ای، بیگانه یا سفر ستاره ای از جمله این موارد هستند که سال هاست جای خود را در فرهنگ عامه مردم پیدا کرده اند اما این بار سعی در معرفی آنها نداریم.

در این بخش به فیلم هایی می پردازیم که هر چند در سبک علمی تخیلی قرار می گیرند اما نگاه دقیق تری به علم و دانش داشته اند.

۲۰۰۱: ادیسه فضایی


استنلی کوبریک با وجود اینکه در زمان حیاتش نتوانست توجهی را که لایقش بود به خود جلب کند اما فیلم هایی را کارگردانی کرده که همچنان به عنوان آثار کالت شناخته شده و تاثیر بسیاری بر دیگر ساخته های آن زمان داشتند. ادیسه فضایی یکی از این دست فیلم هاست که با حضور آرتور سی کلارک تبدیل به اتفاقی بزرگ در ژانر علمی تخیلی شد.

بسیاری از فناوری های امروزه برای اولین بار در ساخته ۱۹۶۸ کوبریک به نمایش درآمدند که کلارک مسئول نوشتن فیلمنامه اش بود. ادیسه فضایی با وجود نامزد شدن در چهار شاخه اسکار تنها توانست جایزه بهترین جلوه های ویژه را به خود اختصاص دهد؛ فیلمی که با بودجه ای ۱۲ میلیون دلاری به فروشی ۱۹۰ میلیون دلاری رسید و تبدیل به پرفروش ترین فیلم سال ۱۹۶۸ شد.


ماه


داکن جونز که این روزها با کارگردانی فیلمی بر اساس بازی وارکرفت در مرکز توجه ها قرار گرفته، اولین پروژه خود را در سال ۲۰۰۹ میلادی با نام ماه کارگردانی کرد. ماه در آینده ای دور اتفاق می افتد که منابع زمین در آن به حداقل خود رسیده و انسان ها برای بقا به ماه رفته و سعی دارند مواد معدنی را از سطح ماه استخراج کنند.

نکته قابل توجه این است که همچون روبات هال در ادیسه فضایی اینجا نیز روباتی به نام گرنی شخصیت مکمل است که صداگذاری آن را کوین اسپیسی بر عهده داشته.

ماه در سال ۲۰۰۹ تنها توانست چیزی حدود ۱۰ میلیون دلار فروش را تجربه کند اما از دید کیفی تبدیل به موفقیتی بزرگ شد و شرایط را برای ساخت فیلم بعدی جونز یعنی سورس کد آماده کرد.


آپولو 13


یکی از بزرگترین دلایلی که توانست آپولو ۱۳ را برای همیشه در تاریخ سینمای جهان جاودان کند، شباهت آن به اتفاقات واقعی بود. فیلمنامه این اثر که بر اساس کتاب نوشته شده توسط فضانوردان آپولو ۱۳ نوشته شده شباهت های بسیاری به اتفاقات اصلی این سفر فضایی داشته و حتی مراحل فیلمبرداری آن نیز در شرایط خاصی دنبال شد.

تولیدکنندگان فیلم در سال ۱۹۹۵ موفق شدند با دریافت مجوزهای لازم حتی در شرایط جاذبه صفر فیلمبرداری را انجام دهند تا صحنه های موجود شباهت زیادی به واقعیت داشته باشند.

در نهایت باید به این نکته توجه کرد که تام هنکس در آپولو ۱۳ یکی از درخشان ترین بازی های خود را ثبت کرد و ساخته ران هاوارد موفق به دریافت دو جایزه اسکار بهترین تدوین و صداگذاری شد.


جاذبه


بعد از اکران جاذبه، بسیاری از کارشناسان علمی به این موضوع اشاره داشتند که داستان فیلم آلفونزو کوارون در بخش های مختلف از لحاظ علمی مشکل دارد. نکته ای که هیچ کدام از این کارشناسان به آن توجه نکردند این است که جاذبه، فیلمی داستانی است که لزومی برای رعایت کردن نکات علمی ندارد.

در کنار این مسائل نباید از یاد برد که این فیلم یکی از بزرگترین دستاوردهای فنی چند سال اخیر سینمای جهان شناخته می شود. تصاویری که در جاذبه می بینیم از دید بسیاری، شبیه ترین نمونه به واقعیت است.

این در حالی است که بیشتر زمان فیلمبرداری به وسیله پرده های سبز صورت گرفته و همین موضوع اجرای بازیگرها را سخت تر از گذشته می کند.


میان ستاره ای


کریستوفر نولان همواره به عنوان یکی از نوآوران سینمای امروز شناخته می شود؛ کارگردانی که همواره سعی کرده فیلم به فیلم تغییر کند و هیچ گاه خود را تکرار نکند. هر چند این اتفاق تاکنون رخ داده اما نگاه متفاوت نولان به داستان هایی که سال هاست در سینما حضور دارند، به عنوان بزرگترین نقطه قوت این کارگردان شناخته می شود.

میان ستاره ای با اینکه در صف بهترین کارهای او قرار نمی گیرد اما سعی کرده با الهام گرفتن از بهترین آثار موجود در این ژانر همچون ادیسه فضایی و البته اضافه کردن پیچیدگی، داستان خود را از تبدیل شدن به یک کلیشه کامل نجات دهد.

زمانی ارزش های کار نولان بیش از گذشته در نظرتان جلوه می کند که بدانید هیچ صحنه ای در میان ستاره ای به وسیله پرده سبز فیلمبرداری نشده و برای تمامی سکانس ها صحنه سازی انجام شده.