درس‌های مهم اسکار ۲۰۱۶

وب سایت آی‌سینما: هشتاد و هشتمین دوره جوایز اسکار هم به پایان رسید و پرونده فصل جوایز فیلم‌های ۲۰۱۵ برای همیشه بسته شد. اما مراسم اهدای جوایز که کم‌تر از ۲۴ ساعت قبل در سالن دالبی لس‌ آنجلس برگزار شد، مثل همیشه حواشی و غافلگیری‌های خاص خودش را به دنبال داشت.

شاید بتوان گفت امسال حتی در بعضی موارد اتفاقات غیرمنتظره پررنگ‌تر بود و موج جنجال‌ها گسترده‌تر. سهم فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی را در این بین نباید نادیده گرفت. به همین بهانه نگاهی انداخته‌ایم به مهم‌ترین نکته‌های مراسم اسکار ۲۰۱۶ که می‌تواند سبک و سیاق اهدای جوایز آکادمی را در سال‌های آینده تحت تاثیر قرار بدهد.

۱- زلزله سیاسی اسکار

همه انتظار شبی لبریز از شوخی و طعنه درباره مسئله تبعیض نژادی در میان نامزدهای اسکار امسال را داشتند، اما کم‌تر کسی آماده موجی بود که مراسم امسال در زمینه دیگر مسایل سیاسی به راه انداخت.
در جریان مراسم، شاهد دو سخنرانی پُر شور درباره محیط زیست بودیم (یکی توسط لئوناردو دی کاپریو و دیگری توسط جنی بیون طراح لباس «مکس دیوانه»)، اجرای ترانه‌ای درباره آزار و اذیت جنسی که با فراخوان رسمی برای تغییر همراه شد (جو بایدن کسی بود که برای معرفی لیدی گاگا روی صحنه رفت) و همچنین سخنرانی سراسر احساس مایکل شوگر تهیه‌کننده «اسپاتلایت» که خطاب به پاپ فرانسیس و با تاکید بر اهمیت از بین بردن آزار و اذیت کودکان در کلیسای کاتولیک ایراد شد. حالا سدها شکسته شده‌اند و شاید هرگز پایانی برای این جنجال نباشد.

2- غافلگیری‌‌های مبهوت‌کننده

اما در مورد رقابت‌های امسال، بی‌شک «از گور برگشته» - دست کم روی کاغذ و با یک حساب دو دو تا چهار تا - برای برد جایزه اسکار بهترین فیلم چیزی کم نداشت؛ از نقدهای درخشانی که در مورد فیلم نوشته شد تا استقبال سینماروها و پیشگویی کارشناسان و تحلیلگران در کنار الگوریتم پیشرفته هوش مصنوعی که همگی شانس برد جایزه اسکار بهترین فیلم توسط الخاندرو گونزالس ایناریتو را در حدود 51.5 درصد تخمین زده بودند. واقعیت اینجاست که هیچ‌ قطعیتی در زندگی - به ویژه در مورد جوایز اسکار - وجود ندارد. «اسپاتلایت» تنها با 25.5 درصد شانس، جایزه اسکار بهترین فیلم را به دست آورد.

اما غافلگیری‌ها به همین جا ختم نشد؛ شکست سیلوستر استالونه که اصلی‌ترین مدعی اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد به شمار می‌رفت در برابر مارک رایلنس، به اضافه پیروزی «اکس ماکینا» - فیلمی که اصلا کسی تصور نمی‌کرد شانسی برای برد داشته باشد - در رشته بهترین جلوه‌های ویژه شگفتی‌ساز شد. یکی از درس‌های مهم جوایز امسال این بود که هیچ‌وقت نمی‌شود صد در صد فهمید در کله رای‌دهندگان آکادمی چه می‌گذرد! .

3- فرمانروایی اینترنت

اولین آمارهای منتشر شده حکایت از کاهش 6 درصدی مخاطبان شبکه ای‌بی‌سی (ABC) در زمان پخش مراسم اسکار دارد. در واقع، در هشت سال گذشته این اولین بار است که میزان مخاطبان برنامه پخش زنده مراسم اسکار تا این حد پایین آمده و در عوض فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی به ویژه توییتر غوغا کرده‌اند.

4- محبوب رای‌دهندگان: بلاک‌باسترها و کم‌هزینه‌ها‌

قبل از اعلام فهرست نامزدهای اسکار امسال، خیلی‌ها تصورشان بر این بود که پیروزی «جنگ‌های ستاره‌‌ای: نیرو بر می‌خیزد» در باکس‌آفیس جهان، ممکن است فیلم موفق جی جی آبرامز را در فهرست نامزدهای بهترین فیلم قرار بدهد و شکی نبود که رشته‌های فنی در قبضه بخش هفتم میراث سینمایی جرج لوکاس خواهد بود. «مریخیِ» ریدلی اسکات موفق به کسب شش نامزدی تاثیرگذار شد و 624 میلیون دلار در باکس‌آفیس جهان فروش کرد.

اما در پایان، هر دو فیلم دست خالی مراسم اسکار را ترک کردند. برنده جلوه‌های ویژه امسال، «اکس ماکینا» اولین فیلم بلند الکس گارلند بود؛ فیلمی که با بودجه‌ای 15 میلیون دلاری ساخته شده و بعد از «بیگانه» که در سال 1979 برنده جایزه اسکار بهترین جلوه‌های ویژه شد، کم‌هزینه‌ترین برنده این رشته به شمار می‌رود.

5- دی کاپریو بیخودی خودش را به آب و آتش نزده بود!

آرزوی خیلی از بازیگران برای کسب جایزه اسکار بهترین بازیگری ممکن است به جایزه یک عمر دستاورد هنری منتهی بشود. کالین فرث، متیو مک‌کاناهی و جف بریجز همگی در سال‌های اخیر با نقش‌های چالش‌برانگیز و اجراهای متفاوت‌شان برنده جایزه اسکار شده‌اند، بی‌آن که کسی به کارهای قبلی‌شان اهمیتی داده باشد.

و با این حال، هیچ‌کس به اندازه لئوناردو دی کاپریو خودش را بارها و بارها - از نامزدی برای «گتسبی بزرگ» گرفته تا «گرگ وال استریت» - تا یک قدمی اسکار ندیده بود. او یکی از ستاره‌های حال حاضر هالیوود است که تهیه‌کنندگان می‌توانند برای بازگشت سرمایه‌شان در گیشه، روی حضور او حساب کنند. به هر حال، که شب لئو بالاخره فرا رسید.

اینترنت و فضای مجازی با شنیدن نام او به عنوان برنده از شدت خوشحالی منفجر شد اما فضای سالن دالبی لس آنجلس هم کم‌تر از این غرق شادی و خوشحالی نشد. دی کاپریو جایزه‌اش را در برابر تشویق ایستاده و گرم حاضران در سالن دریافت کرد. بازی او در «از گور برگشته» نشان داده او تا کجا می‌تواند پیش برود و مرزها را زیر پا بگذارد..

6- نطق هوشمندانه کریس راک

کریس راک با شوخی‌ها و نطق جنجالی خود، یکی از خبرسازترین چهره‌های اسکار امسال بود. برخلاف، اجرای کسالت‌بار نیل پاتریک هریس در مراسم اسکار پارسال، کریس همه نگاه‌ها را به خود خیره کرد؛ حتی آن عده حاضران در سالن دالبی که از شوخی‌ها و حرف‌های تند و تیز او خون‌شان به جوش آمده بود. کریس راک تاثیرگذار بود.

منتقدان و تحلیلگران اجرای او را شدیدا انتقادی اما تاثیرگذار و جنجالی توصیف کرده‌ و به شیوه اجرای مجری اسکار هشتاد و هشتم نمره قبولی داده‌اند. راک به هیچ‌کس رحم نکرد؛ حتی ویل اسمیت که مثل خودش سیاهپوست است و به همراه همسرش به جنبش تحریم اسکار پیوست.

در جریان اجرای مراسم، راک با دست انداختن اسمیت و جیدا پینکت گفت: «تحریم اسکار توسط جیدا شبیه این است که من مهمانی ریحانا (خواننده پاپ) را تحریم کنم، آن هم در حالی که اصلا به آن مهمانی دعوت نشده‌ام!»

در حاشیه مراسم نوشتیم که راک یک طرفه به قاضی نرفت و هر دو طرف دعوا را با شوخی‌ها و طعنه‌های خودش نقره‌داغ کرد. او جایی لابه‌لای نطق جنجالی خودش، به طعنه از جوایز اسکار با عنوان «جوایز منتخب مردم سفیدپوست» نام برد و باز هم باعث شد عده‌ای از شدت خشم روی صندلی‌‌شان در سالن دالبی جابه‌جا شوند.