تاریخچه‌ی جهان سینمایی «مارول»

مجله همشهری دانستنیها: در سال ۲۰۰۵ شرکت مارول تصمیم گرفت که با همکاری کمپانی «پارامونت» فیلم بسازد و روانه پرده سینماها کند. پیش از این، آنها تنها حق کپی رایت از شرکت های سازنده فیلم ها دریافت می کردند؛ مبلغی که چندان زیاد نبود. این تصمیم بعد از ساخت سری فیلم های «مرد عنکبوتی» (Spider Man) گرفته شد. به همین خاطر آنها استودیوی مارول را تاسیس کردند.

مارول سال نخست

مدیرعامل بخش فیلم مارول در آن دوران «آوی آراد» (Avi Arad) بود. در آن زمان «کوین فیگ» (Kevin Feige) که معاون آراد بود گفت که غیر از فیلم هایی مانند «مرد عنکبوتی» و «مردان اکس (X-Men)» - که حقوق آنها به استودیوهای دیگری واگذار شده - مارول هنوز تعداد زیادی شخصیت دارد که هیچ اقتباس سینمایی بر اساس آنها ساخته نشده. فیک که خودش را خوره کمیک می دانست، اعلام کرد که می خواهد این شخصیت ها را با استفاده از جهانی که «استن لی» (Stan Lee) در دهه ۱۹۶۰ خلق کرده وارد سینما کند. «آراد» که از این استراتژی ناراضی بود، سال بعد استعفا داد.

این گونه بود که در سال 2007، کوین فیگ سی و سه ساله به عنوان مدیرعامل استودیوی مارول انتخاب شد. برای این که آنها نظارت کاملی بر ساخت فیلم ها و تشکیل جهان سینمایی مارول داشته باشند، شش نفر از مدیران ارشد مارول از جمله فیگ که شناخت کاملی از کمیک ها داشتند، به عنوان اعضای بخش نظارتی انتخاب شدند.

در نوامبر 2013 فیگ اعلام کرد: «هدف ایده آل ما این است که با هر فیلمی که می سازیم، علاوه بر شخصیت اصلی، یک شخصیت جدید هم معرفی کنیم.» هدفی که البته نسبت به آن پایبند نیستند ولی در بیشتر موارد توانسته اند به آن برسند. فیگ گفته است که فیلم های مارول مانند کمیک های این شرکت هستند، به این صورت که در هر فیلمی شخصیت های فیلم های دیگر حضور پیدا می کنند، این گونه تماشاگر هر چه بیشتر در دنیای مارول غرق می شود. رویه این شرکت ابتدا اکران دو فیلم در سال بود اما طبق برنامه آنها، قرار است در سال 2017 و 2018 هر سال سه فیلم اکران شود.

«فیگ» در مورد فیلم هایی مانند «انتقام جویان» توضیح می دهد: «شخصیت های ما طوری هستند که هر کدام ماموریت های مختص به خودشان را دارند. هر چند سال یک بار، وقتی تهدید بزرگی بشریت را تهدید می کند، آنها با هم متحد می شوند و پس از آن هر کدام به راه خود می روند. دقیقا کاری که کمیک ها برای دهه ها انجام داده اند.»

در سپتامبر 2015، استودیوی مارول به استودیوی «دیزنی» ملحق شد؛ الحاقی که معنایش این است که از این به بعد تهیه کنندگان فیلم های مارول باید به استودیوی دیزنی جوابگو باشند. استودیوی مارول برای هر سناریوی غیرمنتظره ای از جمله تمدید نکردن بازیگر یکی از نقش ها برای سال های بعد، جایگزین دارد. همچنین آنها در تلاشند حقوق ساخت فیلم های شخصیت هایی را که تحت کنترل استودیوهای دیگر هستند به دست آورند؛ مانند کاری که برای «مرد عنکبوتی» انجام دادند.

نکته ای که درباره جهان سینمایی مارول باید مد نظر قرار داد، فازبندی آن است. فیلم های مراول در هر بازه چند ساله در یک فاز تعریف می شوند. الان در ابتدای فاز سوم هستیم و هنوز برنامه ای برای فاز چهارم ارسال نشده است. اما این گونه که از صحبت های «فیگ» و کارگردان ها می شود استنباط کرد، آنها می خواهند در مرحله چهارم تغییر و تحولاتی بنیادی به وجود بیاورند، تحولاتی که احتمالا با تغییر بازیگران بسیاری از نقش ها همراه خواهد بود. شاید هم مرحله چهارمی در کار نباشد و ایده جدیدی برای فیلم ها داشته باشند. هر چه که باشد، آنها کاری خواهند کرد که تا سال های بعد هم، بینندگان از دیدن این فیلم ها سرخورده نشوند.

جهان تلویزیونی مارول

در سال 2010 واحد تلویزیونی مارول تاسیس شد. وظیفه این واحد ساخت سریال هایی است که در جهان سینمایی مارول روایت می شوند. در آگوست 2012 مارول با همکاری شبکه «ABC» ساخت سریال «مامورین شیلد» (Agents of S.H.I.E.L.D» را آغاز کرد. این سریال همان طور که از اسمش پیداست، درباره ماموریت های سازمان «شیلد» است که پیش از این به طور مفصل در فیلم های مارول معروفی شده بود. در هشتم می 2014 ساخت سریال «مامور کارتر» (Agent Carter) سفارش داده شد. این سریال درباره ماجراهای «پگی کارتر» (Peggy Carter) است که در زمان گذشته روایت می شود و پیش از این در اولین فیلم «کاپیتان آمریکا» (Captain America) با او آشنا شده بودیم.

در نوامبر ۲۰۱۳ مارول اعلام کرد که در همکاری با سرویس اینترنتی «نت فلیکس» (Netflix)، این سرویس چهار سریال بر اساس شخصیت های «دردویل» (Daredevil)، «جسیکا جونز» (Jessica Jones)، «مشت آهنین» (Iron Fist) و «لوک کیج» (Luke Cage) خواهد ساخت. همچنین طبق قرارداد سریال «مدافعان (Defenders) تابستان امسال پخش شد. در این مینی سریال، هر چهار شخصیت سریال با یکدیگر متحد می شوند تا علیه تهدید مشترکی بجنگند. این سریال شامل هشت اپیزود است که در ۱۸ آگوست ۲۰۱۷ به تلویزیون ها آمد. بخش تلویزیونی مارول در آینده برنامه های مفصلی برای این فرمت دارد که البته هنوز چیزی به صورت رسمی و فعلی اعلام نشده است.

مفهوم جهان مشترک

جهان مشترک سینمایی و ادبی یعنی این که تعدادی شخصیت مختلف با خالقان گوناگون در یک دنیای فرضی یکسان وجود وجود داشته باشند. در این صورت هر کدام از شخصیت ها داستان ها و ویژگی های خاص خودشان را خواهند داشت. در کنار این، خوانندگان می توانند از وجود این تعداد شخصیت در جهان مشترک لذت بیشتری ببرند. اولین بار چنین کاری در رمان ها انجام شده است. به خصوص در رمان های علمی - تخیلی، نویسنده قواعد خاصی را برای دنیایی که خلق کرده است وضع می کند تا بعد از مرگش نویسنده های دیگر هم بتوانند در آن دنیا، داستان های جدیدی به وجود بیاورند. در دنیای سینما، این جهان مشترک از سری فیلم های «هیولاهای جهانی» (Universal Monsters) آغاز شد. در این سری فیلم ها، از ۱۹۳۱ تا ۱۹۵۱ چندین فیلم با محوریت هیولاها ساخته شد که در یک دنیای مشترک روایت می شدند.

البته این جهان مشترک به دلیل اکران سری فیلم های محبوب «جنگ ستارگان» (Star Wars) وارد مرحله جدیدی شد. بعد از این سری فیلم ها بود که انیمیشن ها، کمیک ها و سریال های مختلفی پخش شدند که در یک جهان مشترک روایت می شدند. جهان مشترک در کمیک ها هم ابتدا از جانب کمپانی دی سی و در دهه ۱۹۴۰ آغاز شد. کمپانی مارول هم، چنین کاری را از دهه ۱۹۶۰ آغاز کرد. البته در فرمت کمیک، مارول بیشتر به سمت ایجاد جهان های موازی رفت. به این صورت که برای نمونه به صورت همزمان چندین هالک وجود داشت که هر کدام با داستان های مختلف در جهان های موازی یکدیگر روایت می شوند.