فیلم هایی با موضوع «سرقت مسلحانه» (۲)

برترین ها - ترجمه از حسین علی پناهی: فیلم هایی که در مورد سرقت مسلحانه ساخته می شوند معمولاً در مورد شخصیت هایی هستند که باید یک یا چند روز را سخت کار کرده و سپس با انجام دادن موفقیت آمیز سرقت باقی عمرشان را مانند شاهان زندگی کنند. داستان این فیلم ها معمولاً دوران پیش از سرقت که مربوط به دوره ی طرح ریزی و نقشه کشی است، سرقت و پس از سرقت را به تصویر می کشد که محدودیت های خلاقیتی خاصی را به کارگردان تحمیل می کنند.

برای درک اهمیت این ژانر باید بدانید که کارگردانان سرشناسی مانند استنلی کوبریک، کوئنتین تارانتینو و وس اندرسون دوران پربار کارگردانی خود را با کارگردانی فیلم هایی در ژانر سرقت مسلحانه آغاز کرده اند. این فیلم ها به دلیل هیجان و صحنه های حساس و اکشنی طرفداران زیادی دارند. اگر بخواهیم بهترین فیلم های این ژانر را فهرست کنیم بدون شک نمی توانیم فیلم هایی که در ادامه ی این مطلب می آیند را ندیده گرفت.

فیلم «تلقین» (Inception) شاهکاری دیگر از کریستوفر نولان است که یکی از شاهکارهای سینما به شمار آمده و داستانی بسیار پیچیده و ساختاری بسیار نظام یافته دارد. این فیلم دنیای آینده را به تصویر می کشد که در آن می توان رازها را از درون مغز افراد به سرقت برد. لئوناردو دی کاپریو نقش یکی از بهترین سارقان جهان به نام دومینیک کاب را بازی می کند که همسرش، با بازی ماریون کوتیلارد، دچار مشکل شده و طوری دست به خودکشی می زند که دومینیک قاتل به نظر برسد.

در ادامه وی مجبور می شود برای آزادی خود و بدست آوردن میلیون ها دلار پول و با همکاری گروهی حرفه ای، فکری را در ذهن پسر یک غول دنیای سرمایه داری بکارد. با حضور کریستوفر نولان در مقام کارگردان و بازیگران مطرحی مانند لئوناردو دی کاپریو، تام هاردی، ماریون کوتیلارد، الن پیج و جوزف گوردون لویت هیچ شکی باقی نمی ماند که این فیلم یکی از بهترین فیلم های تاریخ است که نه تنها از تماشای آن لذت می برید بلکه برای مدتی گیج و مبهوت خواهید ماند.

11- بانی و کلاید (1967)

فیلم «بانی و کلاید» (Bonnie and Clyde) به کارگردانی آرتور پن داستان یک خدمتکار زن درمانده با بازی فایه دانوی را روایت می کند که ناگهان بیرون از پنجره را نگاه کرده و متوجه می شود که یک مرد شیک پوش به نام کلاید، با بازی وارن بیتی، قصد دزدیدن ماشین مادرش را دارد. این دو در نهایت زوجی سارق را تشکیل می دهند که از بانک ها، رستوران ها، فروشگاه ها و پمپ بنزین ها دست به سرقت می زنند. بانی و کلاید در این فیلم که بر اساس داستانی واقعی ساخته شده با همکاری برادر کلاید، با بازی جین هکمن، و همسرش دست به سرقت های بیشتری می زنند.

اما به دلیل این که داستان فیلم همانند داستان واقعی ماجرا در دوران رکود اقتصادی دهه ی1930 رخ می دهد آن ها نمی توانند مقدار زیادی پول بدست آورند پس به دزدی های خود ادامه می دهند که در نهایت با خشونت فراوان همراه می شود. صحنه ی مرگ این دو در اتوبانی شلوغ که با تیراندازی ها و خشونت بی سابقه همراه بود باعث انتقاداتی از فیلم شد اما بدون شک این فیلم نقطه عطفی در تاریخ سینما به شمار می آید.

۱۰- مخمصه (۱۹۹۵)

فیلم «مخمصه» (Heat) به کارگردانی مایکل مان یک فیلم طولانی سه ساعته و یکی از شاهکارهای کارگردان سرشناس سینماست که برخلاف روایت های کلیشه ای از سارقان باهوش و نابغه بر روی داستان زندگی و شخصیت های دو طرف ماجرا تمرکز دارد و هیچ یک را بر دیگری برتری نمی دهد. در یک طرف ماجرا یک افسر پلیس به نام وینسنت هریس، با بازی آل پاچینو و در طرف دیگر نیز یک دزد باهوش و بی باک به نام نیل مک کالی، با بازی رابرت دنیرو قرار دارد. وینسنت که به شدت در کار و پرونده هایش غرق شده نمی تواند سومین ازدواج خود را نیز از فروپاشی نجات دهد زیرا تنها فکر و ذکرش دستگیری مک کالی و همدستانش است.

از طرف دیگر مک کالی پس از سال ها زندگی بی هدف و خارج از احساسات، قانونی که در دوران زندان یاد گرفته را زیر پا می گذارد و عاشق یک طراح گرافیک دوست داشتنی می شود. قانون مک کالی که یکی از دیالوگ های ماندگار تاریخ سینما به شمار می آید بدین شرح است:" به خودت اجازه نده به چیزی وابسته شوی که نتوانی در کمتر از ۳۰ ثانیه او را ترک کنی". این دو در یک کافه با هم روبرو می شوند ودر می یابند که در واقع دو روی یک سکه هستند: دو مردی که تنها به کارشان اهمیت می دهند و در کارشان نیز کاملاً حرفه ای عمل می کنند و هیچ کار دیگری نیز بلد نیستند.

از این رو هر دو هر آن چه که مانع از انجام کارشان می شود را کنار می گذارند، از جمله عشق هایشان را. مایکل مان در این فیلم تریلر جنایی با صداقت تمام زندگی های درونی شخصیت هایش را کندوکاو می کند: پلیس و سارقی که در طول عمرشان تنها یک بار، توسط یک غریبه و برای تنها ۵ دقیقه درک شده اند و آن هم تنها باری بوده که این دو روبروی هم نشسته و با هم قهوه خورده اند.

9- جان سخت (1988)

در فیلم «جان سخت» (Die Hard) به کارگردانی جان مک تیرنان تنها تقاوت بین یک سارق بانک خوب و بد تفاوت دیدگاه های آن ها نسبته به گروگان هاست. فیلم داستان مردی خطرناک و بی رحم بهنام هانس گروبر، با بازی آلن ریکمن، را روایت می کند که قصد دارد از یک شرکت ژاپنی مبلغ زیادی را به سرقت ببرد.

در این میان یک پلیس پاپتی به نام جان مک کلین، با بازی بروس ویلیس، قصد دارد از جان گروگان هایی که زن خودش نیز در میان آن هاست محافظت کند. در ادامه وی مجبور می شود یک تنه با یک سارق خشن و همدستانش مواجه شود و بازی موش و گربه ای که شامل انفجار مقادیر زیادی مواد منفجره می شود به راه می افتد. این فیلم را یکی از اکشن ترین فیلم های تاریخ سینما می دانند که شخصیت هایش به شکلی دوست داشتنی به تصویر کشیده شده اند.

۸- ماهی ای به نام واندا (۱۹۸۸)

فیلم «ماهی ای به نام واندا» (A Fish Called Wanda) به کارگردانی، نویسندگی و نقش آفرینی جان کلیز را می توان بامزه ترین فیلم سرقت مسلحانه در تاریخ سینما دانست. در این فیلم یک سارق ثروتمند همراه با نامزد عشوه گر، یک دوستدار حیوانات و یک دیوانه عاشق کتاب های نیچه دست به سرقت مقدار زیادی الماس می زنند. آن ها به همدیگر اعتماد ندارند و هر یک سعی می کند به دیگری نارو بزند. فیلم بسیار جذاب بوده و کوین کلاین برای بازی در نقش یک دیوانه عاشق نیچه که تحمل احمق خطاب شدن را ندارد برنده جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد شد. فیلم علاوه بر به تصویر کشیدن داستان های بامزه، شرایط انسان و کارهای او در لحظات حساس و منفعت طلبی انسان های را به زیبایی و با شوخ طبعی تمام به تصویر می کشد.

7- ریفیفی (1955)

فیلم «ریفیفی» (Rififi) به کارگردانی جولز داسین داستان مردی به نام تونی را روایت می کند که پس از 5 سال زندان با نوچه اش، جو، و یک دزد دیگر به نام ماریو ملاقات می کند تا در مورد یک سرقت دیگر حرف بزنند. تونی در ابتدا با این کار مخالفت می کند اما پس از درگیری با همسر سابقش که اکنون با سرکرده ی یک گروه خلافکار ازدواج کرده، تونی رضایت می دهد که در سرقت الماس ها مشارکت داشته باشد. بعد از 28 دقیقه ی نفس گیر آن ها موفق می شوند موفق می شوند خود را به آپارتمانی در بالای جواهرفروشی برسانند و با سوراخ کردن سقف، غیرفعال کردن سیستم هشدار با استفاده از کپسول آتش نشانی و سوراخ کردن گاو صندوق، با الماس ها فرار کنند.

اما شوهر کنونی همسر تونی از ماجرا خبردار شده و پسر جو را به گروگان می گیرد و در قبال آزادی او خواستار پرداخت مبلغ زیادی پول می شود. همانند بسیاری از فیلم های فرانسوی در آخر همه چیز با نکبت همه جانبه به پایان رسیده و بسیاری از شخصیت ها کشته می شوند. شاید بتوان ادعا کرد که فیلم «ریفیفی» فیلمی است که تمامی فیلم های سرشناس سرقت از آن به عنوان مبنایی استفاده کرده و الهام گرفته اند.

۶- سگ های انباری (۱۹۹۲)

فیلم «سگ های انباری» (Resevoir Dogs) شاهکاری دیگر از کوئنتین تارانتینو، داستان شخصی به نام جو را بازگو می کند که رییس یک گروه مافیایی است و همراه با گروهش تاریخچه کاری موفق و همراه با برنامه ای داشته اند اما وقتی در جریان یک سرقت از جواهر فروشی اوضاع به هم می ریزد همه به دنبال نجات خود هستندو در واقع فیلم داستان شش سارق با نام های مستعار رنگارنگ، توسط شخصی برای سرقت از یک جواهرفروشی اجیر می شوند.

در فیلم هیچ تصویری از صحنه ی سرقت دیده نمی شود اما اتفاقات قبل و بعد از آن به تصویر کشیده می شوند. به هر ترتیب مشخص می شود که در جریان سرقت یک نفر از اعضای گروه کشته شده و تعدادی دیگر نیز به شدت زخمی می شوند. بزودی آن ها در می یابند که یکی از درون به آن ها خیانت کرده است زیرا پلیس از قبل در جریان سرقت قرار گرفته و برای دستگیری آن ها کمین کرده بود.

به هر ترتیب آن ها سعی می کنند خائنی که در بین خودشان است را پیدا کنند. بدین ترتیب درگیری هایی خونین با دیالوگ های جذاب بین این افراد شکل می گیرد که همراه با موسیقی متن دوست داشتنی فیلم، با دیگر فیلم های تارانتینو همخوانی دارد.

5- بعدازظهر سگی (1975)

فیلم «بعدازظهر سگی» (Dog Day Afternoon) به کارگردانی سیدنی لومت بر اساس یک داستان واقعی اما باورنکردنی ساخته شده که در آن یک سرباز کهنه کار جنگ ویتنام به نام سانی، با بازی آل پاچینو، که همجنس باز نیز هست برای این که هزینه ی جراحی تغییر جنسیت معشوقه اش را بپردازد همراه با همدست خل و چلی با بازی جان کازال، دست به سرقت از یک بانک در منطقه ی بروکلین می زند.

وقتی که پلیس سر می رسد وی درهای بانک را می بندد و شروع به نقشه کشیدن می کند. گروگان های این دو را نیز رییس دیابتی و بدحال بانک و تعدادی از زنان کارمند و مراجعان بانک تشکیل می دهند. به سرعت اوضاع به هم می ریزد و سانی تصمیم می گیرد توجه رسانه ها را با پخش کردن پول های بانک در میان مردمی که بیرون از بانک تجمع کرده اند و فریادهایی که همه را به کشتار زندانیان توسط پلیس مدتی قبل انجام گرفته جلب کند.

بدین ترتیب سانی طرفداران زیادی پیدا می کند و همه با او همدردی کرده و گروگان ها نیز به او کمک می کنند در حالی که اوضاع در داخل بانک به دلیل گرمای هوا بدتر از قبل می شود سانی درمی یابد که این کار وی عواقب سختی برای مادر، همسر و معشوقه اش در پی دارد. سیدنی لومت این فیلم را تا حد امکان واقعی به تصویر کشیده است.

او فیلمی ساخته که در آن هیچ شخصیت بد یا خوبی وجود ندارد و فیلم تنها داستان شخصیت هایی را به تصویر می کشد که با اهداف متفاوت سعی دارند یک روز گرم و هیجان انگیز را به پایان برسانند. این فیلم اگر چه رگه های مشخصی از کمدی و شوخی را در خود دارد اما بدون شک شباهت بسیاری با آن چه که در سرقت های مسلحانه ی واقعی رخ می دهد دارد.

۴- کشتن (۱۹۵۶)

فیلم «کشتن» (The Killing) اولین تجربه ی بزرگ استنلی کوبریک در مقام کارگردان به شمار می آید که با ساخت فیلمی پیچیده اما نظام مند که اتفاقات آن به شدت با هم مرتبط است علاقه ی خود را به ساخت فیلم هایی که شبیه بازی شطرنج هستند نشان می دهد.

این فیلم سیاه و سفید داستان مردی به نام جانی پرستون، با بازی استرلینگ هیدن، را روایت می کند که تازه از زندان آزاد شده و قصد دارد در یک روز پرهیجان از مسابقات اسب دوانی محل نگهداری پول های شرط بندی را مورد دستبرد قرار دهد وی برای این کار افرادی را دور هم جمع می کند که هر یک داستان های مهیج خود را دارند و استنلی کوبریک داستان و مشکلات و گرفتاری های هر یک از آن ها را در کنار داستان اصلی به زیبایی به تصویر می کشد. این فیلم تحسین منتقدان را برانگیخت و سبک جدید از فیلم سازی را به سینما عرضه کرد.

3- نیش (1973)

در فیلم «نیش» (The Sting) به کارگردانی جورج روی هیل که در سال 1974 برنده جایزه اسکار بهترین فیلم و بهترین کارگردانی شد، رابرت ردفورد و پل نیومن از هر رفقایی در فیلم های دیگر تاریخ خوش تیپ تر، خوش قیافه تر و کاریزماتیک تر هستند ردفورد نقش یک قمار باز شناخته شده به نام جان هوکر را بازی می کند که بعد از به جیب زدن مقدار زیادی پول از دوست و همکارش جدا شده است. در این حین وی با یک خلافکار تحت تعقیب به نام هنری گندورف، با بازی پل نیومن، آشنا می شود که در ادامه مقدار زیادی از سرمایه ی رییس یک گروه مافیایی را به جیب می زنند.

رییس مافیا نامزد هوکر را به تلافی این موضوع به قتل می رساند و او نیز برای انتقام همراه با گندورف نقشه ای می کشد که با یک سالن قمار و مسابقه اسب دوانی ساختگی، رهبر مافیا را سرکیسه کند. بدون شک برای درک دقت این نقشه و مهارت بازیگران در فریب گروه مافیایی تنها تماشای فیلم می تواند شما را قانع سازد.

۲- مظنونین همیشگی (۱۹۹۵)

فیلم «مظنونین همیشگی» (The Usual Suspects) به کارگردانی برایان سینگر با صحنه ای آغاز می شود که در آن مردی به نام دین کیتون، با بازی گابریل بایرن در حالی که به شدت زخمی شده روی عرشه ی یک کشتی افتاده است و ناگهان با شلیک گلوله به قتل می رسد.

در کشتاری که در این کشتی رخ می دهد تنها دو نفر زنده می مانند که هر کدام از آن ها به شدت زخمی شده اند و در بیمارستان بستری می شوند. در ادامه افراد پلیس به بازجویی از یکی از این افراد به نام راجر وربال کینت، با بازی کوین اسپیسی، می پردازند و داستان روایی او از ماجرا در قالب فلش بک هایی به تصویر کشیده می شود. در واقع آن ها عضو یک گروه از افراد خلافکار بوده اند که شش هفته قبل از گروهی دیگر که پلیس های فاسد بوده اند دزدی می کنند این گروه، جواهرات دزدیده شده را نزد یک خریدار اموال دزدی می برند و در نهایت این موضوع باعث می شود که آن ها وارد یک سرقت بزرگ دیگر شوند و بدین ترتیب ناخواسته وارد قاچاق مواد مخدر و درگیری با گروه های تبهکاری خطرناک می شوند. بازیگران این فیلم نقش هایشان را به استادی هر چه تمام تر بازی کرده و فیلم نیز توانست جایزه اسکار بهترین فیلم نامه ی اورجینال را دریافت کند.

1-یازده یار اوشن (2001)

فیلم «فیلم یازده یار اوشن» (Ocean's Eleven) به کارگردانی استیون سودربرگ که دنباله های آن در سال های بعد نیز ساخته شد را باید سرآمد فیلم های سرقت محور در زمینه ی پیچیدگی، جذابیت، فروش و استقبال تماشاگران و منتقدان دانست. جورج کلونی، برد پیت، مت دیمون، دان چیدل، جولیا رابرتز و اندی گارسیا در فیلمی حضور یافته اند که در آن گروهی حرفه ای برای سرقت از یک شخصیت از خود راضی پولدار گرد هم می آیند و طی نقشه ای حساب شده و پیچیده مبلغ هنگفتی را از کازینو او به سرقت می برند.