ناگفته‌ های انسانی سازندگان «دهلیز»

خبرگزاری ایسنا: کارگردان فیلم سینمایی «دهلیز» معتقد است که پرداختن به موضوع قصاص در این فیلم دغدغه‌اش نبوده بلکه قصد داشته با نگاهی بیطرفانه، یک قصه‌ی انسانی سالم را روایت کند.

بهروز شعیبی که در نشست فیلم «دهلیز» در این خبرگزاری حضور داشت درباره‌ی انتخاب موضوع «قصاص» برای ساخت اولین فیلمش توضیح داد: ما می‌خواستیم یک قصه‌ی انسانی سالم، قابل درک و فهم برای تمام اقشار جامعه و نیز تمام اعضای یک خانواده بسازیم بنابراین به اقتضای قصه و درامی که در داستان وجود داشت، لازم بود به قصاص بپردازیم و اگر بگویم موضوع قصاص، دغدغه من بوده که بابت آن فیلم ساخته‌ام دروغ گفته‌ام.

در ادامه گزیده‌ای از نشست دهلیز را می‌خوانید:

این کارگردان با اشاره به اینکه وقتی درگیری و قتلی رخ می‌دهد هر دو طرف (خانواده‌های قاتل و مقتول) درگیر ماجرا می‌شوند، درباره‌ی تاثیرگذاری چنین فیلمی در جامعه و ترویج بخشش در زمان صدور حکم قصاص، گفت: تنها کاری که برای تاثیرگذاری می‌توانستیم انجام دهیم این بود که حکم صادر نکنیم، چون به نظرم قصاص موضوعی است که انسان‌ها در جوامع مختلف با فرهنگ‌های مختلف، نسبت به نوع حادثه، نگاه و قضاوت، متفاوتی می‌توانند داشته باشند؛ پس باید به قضاوتشان احترام گذاشت.

شعیبی تاکید کرد: تلاش کردم گرایش خاصی به سمت بخشش وجود داشته باشد چون به نظرم همان قدر که خانواده‌ای که درگیر اجرای حکم قصاص است، حق دارد، خانواده‌ی عزیز ازدست داده هم می‌تواند حق داشته باشد.

«دهلیز» سیاه‌نمایی که هیچ، خاکستری‌نمایی هم نمی‌کند

محمود رضوی- تهیه‌کننده «دهلیز»- هم با امیدوارکننده دانستن این فیلم، اضافه کرد: در «دهلیز» می‌خواستیم بگوییم وقتی اتفاقی مثل قتل رخ می‌دهد برای هر دو خانواده‌ی مقتول و قاتل چه جریاناتی پیش می‌آید، اثراتش چیست، حکم خدا چیست و اثرات بخشش چیست. به همین دلیل در این فیلم سیاه‌نمایی که هیچ، خاکستری‌نمایی هم نکردیم.

شعیبی همچنین درباره‌ی تلخ بودن فیلم خاطرنشان کرد:«دهلیز» یک ملودرام اجتماعی است و فقط به صرف اینکه به کمدی تنه‌ای نمی‌زند نمی‌توان آن را تلخ دانست.

مطمئن بودم انتخاب عطاران برای «دهلیز» کار مبارکی است

در بخشی از این نشست، شعیبی درباره‌ی انتخاب رضا عطاران که بیشتر در نقش‌های کمدی حضور داشته و در «دهلیز» شخصیتی متفاوت دارد، بیان کرد: مهم‌ترین دلیل انتخاب رضا عطاران توانایی اوست. عطاران بازیگر شناخته شده‌ای است که اتفاقا این یکی از امتیازات فیلم هم می‌تواند باشد تا «دهلیز» دیده شود. انتخاب رضا عطاران به همذات پنداری بیننده هم کمک می‌کند چون بیننده او را از قبل می‌شناسد و خیلی لازم نبود تلاش کنیم که اول او را به تماشاگر بشناسانیم.

بازیگر فیلم «آژانس شیشه‌ای» افزود: عطاران تا به حال بیشتر در فیلم‌هایی بازی کرده که فضای آن‌ها کمدی بوده، اما این طور نیست که بگوییم محدوده‌ی رضا فقط همان نوع سینماست یا نگران این باشیم که بیننده در سینمای جدی او را نپذیرد. ما از این بابت نگرانی نداشتیم و اتفاقا مطمئن بودم که این کار، کار مبارکی است تا اینکه بخواهد به ضرر فیلم یا حتی به ضرر رضا عطاران باشد.

صدور پروانه ساخت «دهلیز» با مشکل روبرو بود

رضوی درباره‌ی صدور پروانه ساخت «دهلیز» با توجه به موضوع حساس‌اش و اعمال تغییرات در آن، گفت: تغییری در فیلمنامه ایجاد نشد، اما صدور پروانه ساخت با مشکل روبرو بود، چون موضوع فیلم قصاص بود و در وزارت ارشاد حساسیت‌هایی برای این مساله وجود داشت. به طوری که حدود یک ماه تا ۴۰ روز طول کشید تا پروانه ساخت را صادر کردند.

شعیبی هم اضافه کرد: من بارها برای آقایان، مخصوصا برای یکی از آن‌ها در شورای پروانه ساخت که مخالف سفت و سخت مطرح کردن این مضمون بود، توضیح دادم که «دهلیز» نه قرار است قصاص را تایید کند و نه نگاه بدی به آن داشته باشد. قصاص یکی از مسائل دین ماست و مهم این است که ما چطور به آن نگاه کنیم، اما متاسفانه مدت زیادی طول کشید تا ما این نوع نگاه خود را ثابت کنیم وخوشبختانه اعضای دیگری در شورا با قصه ارتباط برقرار کردند وبالاخره ما توانستیم پروانه ساخت بگیریم، وگرنه به این سمت می‌رفتیم که «دهلیز» اصلا ساخته نشود.

این کارگردان در پاسخ به پرسشی درباره‌ی تجربه‌ی حضور خود در بخش‌های مختلف فیلمسازی و بازیگری توضیح داد: این مسئله، ماجرای ۱۵ سال است. من کارم را با بازیگری شروع کردم و بعد، بیشتر سراغ دستیاری رفتم. بازیگری برایم همیشه محترم بوده، اما الان دغدغه‌ام بیشتر کارگردانی است. در این سال‌ها خیلی، از این شاخه به آن شاخه نرفته‌ام، فقط اصل ماجرا این بوده که کارم را با بازیگری شروع کردم. هرچند حرفه اصلی‌ام همیشه پشت دوربین بوده که اول دستیاری کارگردانی کردم بعد هم چند تله فیلم ساختم.

کارم را در سینما با حاتمی‌کیا شروع کردم

شعیبی همچنین درباره‌ی حضور حاتمی‌کیا در پشت ‌صحنه‌ی فیلمش هم گفت: من کارم را در سینما با آقای حاتمی‌کیا و بازی در فیلم «آژانس شیشه‌ای» شروع کردم و بعد از سال‌ها هم در «گزارش یک جشن» حضور داشتم. به ایشان ارادت دارم و خیلی چیزها از حضور در فیلم‌های او یاد گرفته‌ام، اما متاسفانه شروع فیلم ما همزمان بود با پایان ساخت فیلم «چ»، به همین دلیل در مراحل پیش تولید و فیلمنامه نتوانستم از او راهنمایی بگیرم. هرچند ایشان لطف کردند و سر صحنه فیلمبرداری «دهلیز» آمدند و این اتفاق که ابراهیم حاتمی‌کیا سرِ اولین فیلمم حضور داشت، اتفاق مبارکی برای من بود.

به زودی یک فیلم کمدی می‌سازم

وی در ادامه یادآور شد که به دلیل ارادت به یکسری از فیلمسازان کمدی قطعا به زودی در این ژانر فیلمی خواهد ساخت و از آنجا که هنوز در اول راه است، می‌خواهد تجربه کند و نگرانی بابت سطح توقعات دیگران ندارد.

رضوی هم درباره‌ی همکاری آینده خود با بهروز شعیبی گفت: یکی دو طرح را در حال بررسی داریم که هر کدام زودتر آماده شود، کلید می‌زنیم تا به جشنواره فجر برسد. یکی از آن‌ها با موضوع اجتماعی و شهری است و دیگری هم در ژانر دفاع مقدس.

مخاطب دهلیز با فیلم پاکی روبروست

در پایان نشست ایسنا محمود رضوی تاکید کرد: مخاطب «دهلیز» با یک فیلم پاک و بدون کمترین بدآموزی روبرو خواهد شد به ویژه اینکه فیلم از بخشی از آیه الکرسی، «الله ولی الذین امنوا یخرجهم من الظلمات الی النور» الهام گرفته شده است.

خانواده‌ها خیالشان راحت باشد

شعیبی هم با بیان اینکه این پیشنهاد و اطمینان را به خانواده‌ها می‌دهد که با خیال راحت و با همه اعضای خانواده خود این فیلم را ببینند، ادامه داد: اصلا دوست ندارم فیلمی بسازم که پدر و مادری در کنار فرزندانشان، با ناامنی آن راببینند یا فرزندان دوست نداشته باشند فیلم را در کنار پدر و مادر خود تماشا کنند.

«دهلیز» داستان زنی به نام شیوا ست. او سرپرست خانوار است و با تلاش و کوشش سعی کرده زندگی خوب و آبرومندی برای خود و تنها پسرش فراهم کند. با رسیدن نامه‌ای زندگی آنها دچار تحول می‌شود و در مسیری جدید قرار می‌گیرد.

رضا عطاران، هانیه توسلی، شاهرخ فروتنیان، سعید چنگیزیان، مسعود میر طاهری، محمدرضا شیرخانلو، (با حضور) نگار عابدی و افسانه چهره‌آزاد بازیگران فیلم هستند.

«دهلیز» سال قبل در جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد و توانست در ۱۳ رشته نامزد دریافت جایزه شود که در نهایت دو سیمرغ بلورین بهترین فیلم اول و بهترین بازیگر نقش اول زن را بدست آورد.