مهدی یراحی: دردهایم را دوست دارم

روزنامه تماشا: زمان زیادی از آن روزهایی که «منو انتظار و کابوس تنهایی» را زمزمه می کردیم نمی گذرد. شاید فقط چند سال. اما در همین چند سال اینقدر پیشرفت کرده که هنرمندان بزرگ و نام های شاخصی با او همکاری می کنند. ترانه شان را به او می سپارند. برایش آهنگسازی و تنظیم می کنند و ساز می زنند. این موفقیت اتفاقی نبوده و خودش با لحن خوزستانی اش به ما می گوید: «دردهایم من را ساختند. من با دردهایم بزرگ شدم و این بالا رفتن من را از پایین غافل نکرده.»

هر چند که این روزها تصمیم گرفته زیاد مصاحبه نکند و بیشتر تماشاگر واکنش مخاطبان آلبوم جدیدش «امپراطور» باشد که یک هفته است به بازار آمده اما فرصتی در اختیار ما گذاشت تا از آلبوم و احوالات این روزها و دیروزهایش حرف بزنیم. خواندن این گفتگو خالی از لطف نیست، آن را از دست ندهید.

تقریبا سه سال از از انتشار آلبوم اول تا آلبوم دوم فاصله افتاد، چرا؟

- بعد از آلبوم «منو رها کن» از آنجایی که خیلی شورع خوبی بود باید با آلبوم دوم موفقیت آن را تثبیت می کردم. من دوست داشتم در آلبوم دوم یکسری حرف های نگفته در موسیقی را بزنم و هم از نظر ترانه، هم از نظر آهنگسازی و تنظیم بتوانم اتفاقی را رقم بزنم و توانایی هایم را جامع تر ارائه بده. یکجورهایی می خواستم سلایق بیشتری را همراه «امپراطور» کنم. البته این را هم بگویم که با حفظ چارچوب های خودم می خواستم آن اتفاق را رقم بزنم. در نظر داشتم هم به مخاطب عام نزدیک شوم و هم مخاطب خاص خودم را حفظ کنم. در کل تمام حرفم این بود که حرف جدید بزنم با این قانون که مخاطبان قدیمی هم نباید از دست بروند.

چرا امپراطور را به عنوان قطعه اصلی انتخاب کردی؟

- به خاطر اینکه مفهومی که این قطعه دارد به نظرم نگاه بزرگی را شامل می شود. این کار به عنوان یک کار عاشقانه به دل من نزدیکتر بود و پرداختش را دوست داشتم. به نظرم خانم مونا برزویی خیلی خوب از پس پرداخت موضوع این شعر برآمده بود. من هم تمام تلاشم را کردم که بتوانم شعر را خوب ادا کنم. مورد بعدی این بود که اسم خیلی خوبی بود و برای تبلیغات آلبوم مناسب.

تقریبا یک هفته از انتشار آلبوم می گذرد و به نظر می رسد که مهمترین ویژگی آلبوم بعد از صدای شما ترانه ها و اشعار خوب آن است. خودت ویژگی «امپراطور» را چه می دانی؟

- کلا معتقدم که در کارم موسیقی با کلام ترانه خیلی مهم است و حکم استخوان را دارد، ملودی مثل گوشت است و تنظیم مثل پوست. همه اینها وجهه زیبایی به یک آهنگ می دهد و هیچ کدام به تنهایی زیبایی ندارد. مطمئنم اگر اشعار خوب، خوب ادا نمی شدند اینقدر دیده نمی شدند و این پکیج استاندارد، نتیجه یک کار گروهی خوب است.

شما به این معروف هستی که سوزناک می خوانی و ترانه هایت تلخ است. در این آلبوم هم به نظرم این اتفاق تکرار شده و اشعار، اشعار تلخی است. به این موضوع فکر کردی؟

- ما متاسفانه درباره گفتن خیلی از حرف ها دستمان بسته است، ما نمی توانیم اشعار اجتماعی - سیاسی دلخواهمان را بگوییم و بنابراین فقط می توانیم عاشقانه بخوانیم اما به نظر خودم «امپراطور» نسبت به آلبوم قبل خیلی فضای شادتری دارد. مثلا «عطر تو» یک گلایه عاشقانه ریتمیک است، «از خودت خبر بیار» بسیار فان است و کاملا با چارچوب های قبلی متفاوت. دوست ندارم خودم را تکرار کنم. خیلی ها می گفتند در این آلبومت هم آهنگ عربی بگذار گفتم نه، چون نمی خواهم سریال شود! اما بالاخره من که نمی توانم تفکرات خودم را کتمان کنم، نگاه من به عشق این شکلی است.

احسان علیخانی برادر من است

در کاور آلبومت نام احسان علیخانی را جدا کردی و تشکری ویژه از او داشتی؟ او چه کمکی به تو کرد که اینقدر ویژه بود؟

- امام علی (ع) می فرماید دوست، برادری است که تو انتخاب می کنی و من احسان علیخانی را به عنوان برادرم انتخاب کردم. در رفاقت تمام قد پشت من ایستاده و حمایتش در زندگی خصوصی من لحظه به لحظه دیده می شود. او همیشه به من قوت قلب داده و باید از همین جا از تمام همدلی هایش تشکر کنم.

و اما مهمترین سوال. چه شد محسن چاووشی که هیچ جایی نمی رود به کنسرت تو آمد؟

- آشنایی من و محسن برمی گردد به سال ۸۹ که در شرکتی همدیگر را دیدیم و از آنجایی که جنوبی ها وقتی همدیگر را می بینند انگار ۱۰۰ سال است هم را می شناسند برخورد خیلی صمیمی با هم داشتیم. من محسن را خیلی دوست داشتم و دارم. آهنگ هایش در «سنتوری» به نظرم تکرار نشدنی است و بعد از آن آشنایی همدیگر را چند بار ملاقات کردیم و دو سه بار در جمع های خصوصی من ساز زدم و او خوانده. صدای خیلی خوبی دارد و امیدوارم هر چه زودتر کنسرت بگذارد تا طرفدارانش خوشحال شوند. او هم محجوب است و جایی نمی رود و هم عادت ندارد در مراسم دیده شود، مدتی پیش من او را در محفلی دیدم و او گفت شنیدم کنسرت اولت خیلی خوب بوده، همانجا از محسن دعوت کردم که میهمان کنسرت دومم باشد اما خیلی اصرار نکردم چون می دانستم که او جایی نمی رود. ایمان غیاسی از من چند بلیت وی آی پی خواست و من وسط کنسرت سورپرایز شدم و دیدم که محسن چاووشی آمده. حضورش برای من قوت قلب بود و از همینجا از او تشکر می کنم.

اینکه می گویی نگاهت به عشق این شکلی است یعنی همیشه اپیزودهای آخر یک رابطه را می بینی؟ چرا اینقدر گلایه؟ یک رابطه نشیب های جذابی هم دارد که قابلیت شعر شدن پیدا می کند.

- عشق همیشه همراه با درد است و کسی که درد را نفهمد نمی تواند عاشق باشد. البته یک زندگی عاشقانه لزوما با نفر دوم همراه نیست، من می توانم عاشقانه برای خودم چایی بریزم، عاشقانه کار کنم، عاشقانه بخوابم و حتما همه چیز به یک رابطه ختم نمی شود. این مفهوم مدت هاست که برای من عوض شده ولی این را بگویم که من با گزینش نهایی اشعار برای آلبوم به آن ترانه هایی برسم که می خواهد یک آسیب شناسی داشته باشد، حرف اجتماع باشد نه همینطوری الکی شعر بسازیم و مردم زمزمه کنند. دلم می خواهد ترانه هایم جریانساز شود و خوشحالم که در همین چند روز برای چند قطعه از آلبوم این اتفاق افتاده. البته خب وقتی شما می گویی اشعار غم دارد حتما درست است دیگر. من دلم می خواست حرف جدی بزنم و حرف جدی شاید به تلخی تعبیر شود. البته صدای من هم به خودی خود غم دارد.

جنوبی ها همه صدایشان غم دارد.

- دل هایشان هم غم دارد. هوای نفس کشیدن ندارند. خوزستانی ها را می گویم.

شعر قطعه «با هم نبودیم> به نظر می آید که باید با ممیزی مواجه می شد. اولین بار است که دربارته طلاق عاطفی ترانه اینقدر صریح می شنویم. در ابتدا با زهرا عاملی درباره این شعر با چالش مواجه نشدی؟

- نه واقعا. وزارت محترم ارشاد این شعر را تایید کرد. این شعر حرف درستی دارد، مثل ترانه «حراج» در آلبوم قبل که با واکنش های زیادی مواجه شد. گفتن اینکه ما آدم ها فقط داریم با هم زندگی می کنیم اما هیچ عشقی به هم نداریم و همه چیز صرفا برایمان تبدیل به عادت شده حرف خیلی تلخ است اما چون تلخ است که نمی شود از آن گذشت.

یک آهنگ جاز و بلوز در آلبوم است به نام «از خودت خبر بیار». نترسیدی این فرق عادت برایت گران تمام شود و مخاطب این آهنگ را پس بزند؟

- سه سال روی آلبوم وقت گذاشتم که همه چیز به بهترین شکل اتفاق بیفتد. قبول دارم که ریسک است اما من از ابتدای کارم سابقه بلوز خواندن یا به اصطلاح عامیانه غربی خواندن را داشت. به لطف خدا این توانایی را دارم که هم شرقی بخوانم و هم غربی. در کنسرت هم مردم خیلی خوششان آمد و فهمیدم که موفق شدم. این تجربه را در آلبوم بعدی ام هم تکرار خواهم کرد چون خودم خیلی این سبک را دوست دارم. چیزی که هست این است که اغلب خواننده هایمان این ریسک را ندارند که شکل خواندن و فرمشان را عوض کنند. ۵ تا آلبوم می دهند همه شبیه هم است، اگر موفقیتت را به همان شکل تکرار کنی دیگر کسی انگیزه شنیدن کارهایت را نخواهد داشت.

این ریسک خیلی بزرگی است.

- دقیقا و باید هوشمندانه انجام شود. من مشورت زیادی برای ساخت این آهنگ با دوستانم داشتم و ملودی و شعر کار هم از رستاک حلاج عزیز است. در شبکه های اجتماعی مدام خطاب به من می گویند چرات آلبومت اینقدر دیر به دیر می آید، خب این فاصله برای این است که به شما احترام می گذارم وگرنه من هم می توانم ۶ ماه به ۶ ماه آلبوم بیرون بدهم. البته قول می دهم فاصله این آلبوم با آلبوم بعدی زیاد نشود. الان هم دارم کارهای آلبوم بعدی را انجام می دهم.

امیدوارم همکاری ام با روزبه بمانی تکرار شود

برسیم به مهمترین حاشیه این آلبوم. اینکه واقعا تاسف برانگیز است که نام های شاخصی چون روزبه بمانی، زانیار خسروی، مونا برزویی و ... نباید اسمشان در کاور آلبوم بخورد و جای نامشان نقطه چین ثبت می شود اما درست صفحه دوم کاور از آنها تشکر می شود. این تناقض واقعا جالب است. چرا این اتفاق افتاد؟

- برای هر هنرمندی در طول دوران کاریش یکسری شبهه در قبال نهاد مسئول ممکن است به وجود بیاید. هر کدام از این هنرمندان هم در دوره ای دچار مشکلح و ممنوعیت هایی شدند. خد را شکر شنیدم که ممنوعیتشان تمام شده و برای همین توانستم که از آنها در کاور آلبوم تشکر ویژه داشته باشم. بالاخره در آن زمان که ما مشغول کارهای اسامی این عزیزان بودیم وزارت محترم ارشاد اجازه نمی دادند که نام این هنرمندان را منتشر کنیم و من خودم هم خیلی برای این اتفاق متاسف شدم اما خوشحالم که حالا همه چیز حل شده است.

در آلبوم بعدی باز هم با «روزبه بمانی» کار می کنی؟

- فعلا که این اتفاق نیفتاده اما حتما دوست دارم که دوباره تکرار شود.

قطعه «عطر تو» به عنوان قطعه اول آلبوم امپراطور پیش از این توسط گروهی اجرا شده بود، چرا شما دوباره آن را خواندید؟

- بله این کار یک بار اجرا شده بود ولی ترانه سرای کار «رستاک حلاج» عزیز از نتیجه کلی راضی نبود و از آنجایی که من حس این ترانه را دوست داشتم تصمیم گرفتم این کار را دوباره بخوانم و در نهایت قسمت این شد که این ترانه با ملودی من قطعه اول آلبوم شود، حالا هر دو از خروجی کار راضی هستیم.

در این دو اجرا رضا تاجبخش وقتی برای نواختن پیانو روی صحنه آمده رو به مردم گفته که اگر ۵ خواننده برتر در ایران داشته باشیم، مهدی یراحی یکی از آنهاست. چقدر این حرف را خودت قبول داری و چقدر به واسطه آن مغرور شدی؟

- رضا خیلی به من محبت دارد و باعث افتخارم است که او این حرف را درباره من می گوید چون همه می دانند که او علاوه بر اینکه قلب مهربانی دارد، موزیسین بسیار بزرگی است اما من مغرور نمی شوم برای اینکه خدا من را خیلی دوست دارد. من هر موقعیتی که به دست آورم با یک عمر سختی به دست آوردم و به این باور دارم که «یک عمر هر دردی به من دادی، حس می کنم عین نیازم بود» من با آن دردها بزرگ شدم و دردهایم را دوست دارم. اگر این بالا ایستادم می دانم پایین چه خبر است و بزرگترین سرمایه ام سختی هایی است که کشیده ام.

سقف آرزوهایت چیست؟ به چه چیز می خواهی برسی؟

- آرامش. آرامش از همه چیز مهمتر است.

به نظر می رسد در میان خواننده ها با توجه به ترانه هایت ارتباط تنگاتنگی با خدا داری، این موضوع به خاطر این است که قاری قرآن بودی یا دلایل دیگری داری؟

- وقتی می خواهم از خدا حرف بزنم هیچ کلمه ای به ذهنم نمی رسد. خدا همه چیز من است. من شرمنده اوهستم چون هیچ وقت به ایده آلی که در ذهنم بوده نرسیدم. در مورد خدا نمی شود حرف زد. او در کلام نمی گنجد. باید گشت تا به غیر از واژه عشق واژه جدیدی فقط و فقط برای خدا ساخت.

حرف آخر

- از امیر علیزاده عزیز رهبر ارکسترم بابت همه زحماتش و همچنین از پاشا یثربی بابت همه همدلی هایش تشکر می کنم. از همه بچه های گروهم هم سپاسگزارم و امیدوارم «امپراطور» که برآمده از قلب ماست به دل همه مردم بنشیند.