گِره؛ با این گروه طرفدار موسیقی راک می‌شوید (۱)

ماهنامه تجربه - سیامک قلی زاده: کنسرت های «گره» همواره با استقبال همراه است. این استقبال، پیامد کنار هم قرار گرفتن مجموعه ای از عناصر است. نخست این که هدف گره آنچنان که خودشان در این گفتگو شرح می دهند، رضایت مخاطب هنگام خروج از سالن است. دوما بهترین نوازنده ها و خواننده های ژانر خودشان هستند. بنابراین آنچه می نوازند، سطح کیف بالایی دارد. سوما کاور می کنند و بلدند از طیف اسکورپیونز تا متالیک چه فضایی را انتخاب کنند که مخاطب دوست داشته باشد. حتی بعضی طرفداران شان می گویند از نسخه اصلی هم دقیق تر و بهتر می نوازند. اگرچه خودشان چنین اعتقادی ندارند اما این اظهار نظر نشان دهنده سطح استاندارد کار آنهاست. این گفتگو با چهار عضو آنها یعنی «شهروز گودرزی»، «محمد نیک»، «سهیل زرین کلک» و «آندره خاچیکیان» انجام شده است و در آن از گره ابتدایی تا گره کنونی و آینده صحبت کرده ایم.

چه اتفاقی افتاد که تصمیم گرفتید کارتان را با قطعات کاور آغاز کنید؟

- سهیل زرین کلک: هسته اولیه آشنایی گره طوری بود که از قبل یک دیگر را می شناختیم و مدر پروژه های مختلف همکار بودیم. برای آغاز کار گره تصمیم گرفتیم با پروژه کاور شروع کنیم تا مخاطبان پیدا شوند، فضای کار مشخص شود و در نهایت به ساخته های خودمان برسیم. ابتدا با کاور جلو رفتیم تا ببینیم اصلا می شود کاری انجام داد یا نه.

- شهروز گودرزی: چند سال پیش ما با کمپانی خارجی مطرحی صحبت کردیم و بهشان گفتیم که یک آلبوم خوب داریم با این سبک و سیاق و ... آن کمپانی، اصلا به هیچ کدام از حرف های ما اهمیت نداد. او به ما گفت باید به اروپا بیایید. 9 یا 6 ماه در کافه ها، اُپنینگ ها و ... قطعات تان را بزنید، بعد تازه آلبوم را ضبط کنید. می خواهم بگویم نگاه کنونی ما، از جای مشخصی می آید. این که از ابتدا آلبوم را بگذاریم جلوی مخاطب، بی معنی است. مخاطب بر اساس چه معیاری باید آلبوم را بخرد؟ کدام طرفدار؟ شما باید از یک جایی شروع کنید. اینها چیزهایی است که گروه از طریق تجربیاتش توانسته انجام دهد. کاوربندها، در همه جای دنیا هستند. گره کاوربندی است که کارهای خودش را هم دارد، ولی می داند که این قطعات را چطور عرضه کند. به جای این که مستقیما آلبوم اول را منتشر کنیم و 10 نفر بروند و آن را بخرند، می توانیم راهی را پیش برویم که 2000 نفر با خیال راحت آلبوم را بخرند و مطمئن باشند پولی که می دهند، ارزش آلبوم را دارد.

به نظر می رسد شما در عین حال خلأ کیفی هم در فضای موسیقی راک ایران را می دیدمید .

- محمد نیک: در بحث موسیقی راک در ایران نوعی فاصله وجود دارد. نخست این که نسل جدید هیچ ارتباطی با نسل قدیم موسیقی راک ایران ندارند. دوما موسیقی راک هنوز در ایران جا نیفتاده است. این موسیقی شبه به یک بچه یک ماهه است؛ اما از آن انتظار بازار موسیقی آمریکا را داریم. جوان های ۱۷-۱۶ ساله اصلا «دیو» و امثال هم را نمی شناسند. یعنی اگر این موسیقی را گوش کرده اند، از ۲۰۰۰ به بعد را شنیده اند. در حالی که هم نیاز است و هم باید قدیمی ترها را بشناسند.

اگر بناست طرفداری داشته باشیم که به دنبال شوری صرف نیست، باید همه آثار قدیمی شنیده شوند. چون در همه اش نکته هست. حالا چطور باید گوش کند؟ تنها راهی که به ذهن ما رسید، این است که در کنسرت، آنها را بشناسانیم. بسیاری از هنرجوهایم بعد از کنسرت به من گفتند ما اصلا نمی دانستیم گروهی به نام «اسکید رُو» (Skid Row) و جود دارد. بعد از کنسرت با گروه های مختلف آشنا شده اند و آلبوم های شان را تهیه کرده اند. اگر در هر کنسرت مان بتوانیم یک نفر را هم با چنین گروه هایی آشنا کنیم، کارمان را درست انجام داده ایم. بخشی از آن خلئی که گفتید، خلأ طرفدار است.

نظر عده ای بر این است که در آن مقطع تاریخی که فضا باز شد، یکسری آدم به واسطه این فضا سریع گروه تشکیل دادند. یعنی گروه وجود خارجی نداشت.

- محمد نیک: اولا که اینطور نبوده است و دوما اگر هم بوده باشد این معنی که شما گفتید را نمی دهد. پروژه های خارج از گره که بماند، خود گره هم نخستین اجرایش، دو سال بعد از تشکیل گروه بوده است. سه تا تهیه کننده بودند که می آمدند و به ما قول می دادند. زمانی هم که کسی قول می دهد ما دیگر نمی توانیم با شخص دیگری صحبت کنیم. بعد از سه ماه جواب تلفن مان را هم نمی دادند.

- شهروز گودرزی: زمانی بود که وقتی به وزارت ارشاد می رفتیم تا مجوز بگیریم، ما را بیرون می کردند! بعدش هم که با تهیه کننده ها صحبت کردیم؛ آنها جواب تلفن مان را نمی دادند. روند کاری ما خیلی قبل تر از مجوز گرفتن آغاز شد، اصلا تصورش را هم نمی کردیم که به ما مجوز بدهند.

چه فرآیندی را برای انتخاب قطعات طی می کنید؟

- شهروز گودرزی: اوایل اساسا کسی نبود که به ما ایده ای بدهد. ما بین خودمان می گفتیم که یکسری قطعات را مخاطب می شناسد و ما هم دوست داریم، آن قطعاتی هم که کمتر شناخته شده اند، گوش می کنند و آشنا می شوند.

- سهیل زرین کلک: علاوه بر شناساندن گروه های بزرگ، سلیقه شخصی هفت نفرمان هم در انتخاب قطعات دخیل است. یکسری قطعات را من دوست دارم، یکسری قطعات را آندره، شهروز و بقیه دوست دارند. سعی می کنیم یک مقدار دموکرات هم باشیم و با هم کنار بیاییم.

قطعات انتخابی تان طیف گسترده ای از سبک ها و گروه ها را تشکیل می دهد؛ از آلترناتیو راک در آن هست تا دث متال. آن نخ تسبیحی که این قطعات را معنادار می کند چه چیزی است؟ چون این قطعات هر کدام در کانتکست خودشان معنای خاصی دارند و خارج از آن بی معنی اند.

- محمد نیک: اگر منظور شما ترانه است و مضمونی که قطعات دارند، ممکن است حتی قطعه ای، نقض قطعه بعدی باشد. بنابراین ارتباط قطعه ها با هم فقط در زیبایی شناسی شان است. ما کل مجموعه را نگاه می کنیم. مثلا در خود آلبوم ها هم این اتفاق می افتد که چند قطعه گرووی وجود دارد؛ قطعاتی با ریتم آرام در آن هست، جاهایی یک مقدار مایه های پراگسیو بیشتر می شود و ... ما قطعه ها را تک تک نگاه نمی کنیم. نگاه مان به شکلی است که آیا همه این قطعات با هم خوب هستند یا نهم.

شما به این شک لطیف زیادی از مخاطبان از مخاطب هارد راک دهه هفتاد تا مخاطب متال امروز را جذب می کنید. به نظرتان این یک مقدار زیاده خواهی نیست؟

- سهیل زرین کلک: ببینید گروهی مثل دریم متیتر، قطعاتی دارد که شبیه به «یو تو» صدا می دهد. قطعه ای هم دارد که شبیه به پنترا صدا می دهد. اعضای خودشان را هم دارند. کاور البته ربطی به این مسئله ندارد. راستش ما چندان به دنبال انسجام قطعات هم نیستیم. شاید به جای زیاده خواهی بهتر باشد بگوییم نوعی جاه طلبی است.

شهروز گودرزی: من شخصا در این مسئله زیاده خواهی نمی بینم. اتفاقا می خواهم با نوعی بیشترخواهی، کارم را بهتر ارائه کنم یا حداقل شرایطی را فراهم کنم که در این اوضاع نابسامان بتوان پیشرفت کرد.

ادامه دارد...