تارانتينو يا نولان؟

روزنامه هفت صبح: يك مجله فرانسوي به محبوبيت بي‌سابقه دو فيلمساز پرداخته است كه حالا ديگر سينماگران و حتي بازيگران را نيز پشت سر گذاشته‌اند.

آيا او محبوب‌ترين مرد سينماي امروز جهان است؟ اين سوالي است كه كايه دو سينما طرح كرده است. آيا اين نابغه جاهل ‌مسلك جلوتر از وودي آلن و اسپيلبرگ و اسكورسيزي مرد اول فيلمسازان دنياست؟ اگر از منتقدان بپرسيد پاسخ‌شان منفي است. آنها اسكورسيزي‌،‌هانكه‌، لينچ و يا وونگ كارواي و حتي كيارستمي‌ را بر تارانتينو ارجح مي‌دانند اما عشاق سينما يك صدا او را ستايش مي‌كنند. فيلم‌هاي او همان چيزهايي را به مخاطب مي‌دهد كه آنها مي‌خواهند. هيجان، نوستالژي، فانتزي‌، ارجاعات سينمايي‌، حادثه و شگفتي. فيلم‌هايش نمونه‌هاي اعلا از پست مدرنيسم هستند.‌(فصل افتتاحيه بيل را بكش و صحنه كاراته مرگبار اوما تورمن با زن گانگستر سياهپوست آن هم در خانه دلباز و در كنار كودك زن گانگستر به عنوان مانيفست سينماي پست‌مدرن تدريس مي‌شود).

عشاق سينما قصه‌هاي عامه‌پسند و حرامزاده‌هاي لعنتي را در حد بزرگ‌ترين شاهكارهاي تاريخ سينما ستايش مي‌كنند. جالب است بدانيد كه در راي‌گيري هر ۱۰ سال يكبار سايت اند ساند قصه‌هاي عامه‌پسند در رده ۱۳۷ قرار گرفته است(كلوزآپ عباس كيارستمي‌ مثلا در رتبه ۴۳ قرار دارد‌!) اما براي عشاق سينما اين رتبه‌هاي منتقدان ملاك نيست و تارانتينو مفهوم معاصر سينماست. مرد تيزهوشي كه از كارمند يك مغازه كرايه ويدئو در سال ۹۲ با ساخت فيلم سگداني همه را شيفته خود كرد.

اين واقعيتي است كه تسلطش بر تاريخ سينما و ژانرهاي آن چيز كم سابقه‌اي در تاريخ سينما نبوده است. ژان لوك گدار بين سال‌هاي ۵۹ تا ۶۵ مجموعه‌اي از بازخواني‌هاي شگفتش از ژانرها و فيلم‌هاي كلاسيك را بدل به شاهكارهايي درخشان كرد(ازنفس‌افتاده، پي‌يرو خله، دسته جدا و...‌) رابرت آلتمن هم در دهه ۷۰ بازيگوشي‌هاي خود را با ژانرهاي سينمايي به نمايش گذاشت اما تارانتينو اين بازخواني را در كنار تمام مزاياي كارهاي گدار و آلتمن پرهيجان و مطايبه‌آميز به تصوير مي‌كشد و فيلم‌هايش را از آن نمايش‌هاي خودآگاهانه و روشنفكرانه آلتمن و گدار به آثاري بي‌نهايت سرزنده بدل مي‌سازد.

او در مقام محبوب‌ترين فيلمساز معاصر، چهره‌هايي مثل اسكورسيزي و جيمز كامرون يا برادران كوئن را كنار زده اما يك رقيب قدر انگليسي دارد. كريس نولان كه با مجموعه فيلم‌هاي پرفروشش در يك دهه گذشته و تسلطش بر قرار دادن سيگنال‌هاي شبه روشنفكرانه در ميانه داستان‌هاي عامه‌پسندش كلي هواخواه و طرفدار دارد كه حاضرند شواليه تاريكي و اينسپشن را در حد آثار عميق فلسفي ارزيابي كنند. آنها حتي آثار نازل‌تري مثل پرستيژ و شواليه تاريكي بر‌مي‌خيزد را نيز شاهكار قلمداد مي‌كنند.

به لحاظ انتقادي وضعيت نولان خيلي از تارانتينو بدتر است. منتقدان هيچ كدام از آثار نولان را شاهكار نمي‌دانند و در فهرست ۵۰۰ فيلم برتر تاريخ سينما در انتخابات ۱۰ سال يك‌بار سايت اند ساند اسمي ‌از هيچ فيلم نولان نيست كه خب اينجا هم طرفداران فيلمساز براي آراي منتقدان تره خرد نمي‌كنند!

جالب آنكه به ندرت سينمادوستي پيدا مي‌شود كه جفت اين دو غول را ستايش كند. هواداران‌شان به هم احترام مي‌گذارند اما هرگروه، فيلمساز محبوب خود را لايق عنوان بزرگترين فيلمساز معاصر مي‌دانند. روز گذشته تارانتينو در اظهار‌نظري دو پهلو بتمن را كلا قهرمان محبوبي ندانست و با اكراه گفت كه در ميان بازيگران نقش بتمن، مايكل كيتون را ترجيح مي‌دهد. يادتان باشد كه نولان يك سه‌گانه بتمن مشهور دارد كه قهرمان هر سه آنها كريستين بيل است و مايكل كيتون بازيگر بتمن در دو فيلم دهه نودي تيم برتون هستند.

هر دوي اين غول‌هاي محبوب در تدارك ساخت پروژه‌هاي آينده خود هستند. پروژه‌هايي كه مطمئنا پرسروصدا‌تر از فيلم هر فيلمساز ديگري خواهد بود. ميزان محبوبيت اين دو نفر در تاريخ سينما بي‌نظير بوده است. شايد فقط در دهه ۲۰ سينما و چارلي چاپلين به عنوان يك سينماگر محبوبيت مشابهي را تجربه كرده باشد. خبرهايي درباره آخرين اظهار‌نظرهاي تارانتينو درباره بتمن و كشف يك اسپيلبرگ آسيايي را در صفحه ۸ بخوانيد.

کوئنتین تارانتینو در سفری غیرمنتظره به جشنواره فیلم پوسان با بونگ جون-هو فیلمساز کره‌ای دیدار و در مصاحبه‌ای مشترک با او شرکت کرد.

به گزارش خبرآنلاین، تارانتینو روز جمعه در این مصاحبه که در حاشیه جشنواره پوسان انجام شد از بونگ جون-هو به عنوان یکی از خلاق‌ترین فیلمسازان نسل خود یاد کرد. کارگردان و فیلمنامه‌نویس آمریکایی که دو بار برنده اسکار شده، پس از دریافت جایزه‌ای افتخاری در ماکائو چهارشنبه پیش به پوسان رفت تا به گفته خودش با جون-هو گپی بزند.تارانتینو با اشاره به اینکه بدون برنامه‌ریزی قبلی در این جشنواره آسیایی شرکت کرده، گفت: «وقتی اولین بار «میزبان» (The Host) ساخته جون-هو را دیدم، منفجر شدم.» تارانتینو بعدا این فیلم را که تولید سال ۲۰۰۶ است با «خاطرات یک جنایت» (۲۰۰۳)، دیگر فیلم جون-هو در سالن سینمای خود در لس آنجلس به نمایش گذاشت. او گفت: «در میان تمام فیلمسازان ۲۰ سال اخیر، او چیزی دارد که استیون اسپیلبرگ در دهه ۱۹۷۰ داشت. سطحی از سرگرمی و کمدی در فیلم‌های او هست. «میزبان» و «خاطرات یک جنایت» هر دو شاهکار و به شیوه خود فوق‌العاده هستند.»

این دو فیلمساز وجوه مشترک زیادی دارند. هر دو با دیدن فیلم‌های تعریف‌شده در ژانرهای مختلف بزرگ شده‌اند و هر دو این راه را در سینما ادامه داده‌اند. تارانتینو که برای فیلم‌های «داستان عامه‌پسند» و «جانگو آزاد شده» برنده اسکار بهترین فیلمنامه غیراقتباسی شده، خود را «یک دانشجوی سینما» نامید و گفت: «روزی که فارغ‌التحصیل شوم، روز مرگ من خواهد بود.»تارانتینو با اشاره به اینکه هنوز از استادان فیلمساز مانند سرجو لئونه یاد می‌گیرد، از تلاش برای خلق دوباره ژانر به سبک خود گفت و افزود: «من عاشق سرجو لئونه هستم، اما بعضی فیلم‌ها تولید دوران خود هستند. من می‌کوشم از منظر سال ۲۰۱۳ به این مسئله نگاه کنم.» جون-هو ۴۴ ساله که مانند تارانتینو طرفدار فیلم‌های دهه ۱۹۷۰ است، گفت سعی می‌کند نوعی پیچ و خم کره‌ای به ژانر بدهد.

اظهار نظر تارانتینو درباره بتمن

کوئنتین تارانتینو کم حاشیه ندارد. این فیلمساز تحسین شده که البته منتقدان بسیار پا به جفتی هم دارد درباره انتخاب‌های عجیب امسالش توضیح داده است. به گزارش کافه سینما او در مصاحبه‌ای با یک روزنامه چاپ فرانسه گفته که فیلم‌های بتمن را دوست ندارد چون کلا این ابرقهرمان را جذاب نمی‌داند! او در مورد حضور بن افلک در این نقش هم می‌گوید: «واقعیتش اصلا نظری ندارم. چرا؟ چون بتمن شخصیت خیلی جذابی نیست. از هیچ جهت. چیز زیادی برای بازی در این نقش وجود ندارد.

فکر می‌کنم بهترین بازی را مایکل کیتون انجام داد و برای بن افلک هم آرزوی موفقیت دارم.

اما می‌دانی چه کسی می‌توانست یک بتمن فوق‌العاده باشد؟ الک بالدوین در دهه ۸۰.» تارانتینو سراغ انتخاب عجیبش که یک شکست تجاری مفتضحانه نیز بود رفت و از وسترن سه بعدی گور وربینسکی حمایت کرد: «۴۵ دقیقه اول عالی است. ۴۵ دقیقه دوم کمی کسل‌کننده است. ایده بدی بود که آدم بدها را به دو گروه تقسیم کند و ساعت‌ها برای توضیح ماجرا وقت لازم بود و برای هیچ کس هم مهم نبود. بعد آن صحنه قطار آمد-باورنکردنی! وقتی دیدمش با خودم فکر کردم این همون فیلمیه که همه می‌گن آشغاله؟ جدا؟»

كارنامه تارانتينو

سگداني -۱۹۹۲(۴/۸)
قصه‌هاي عامه‌پسند-1994(0/9)
جكي براون -۱۹۹۷(۵/۷)
بيل را بكش -2003(1/8)
بيل را بكش‌۲ -۲۰۰۴(۰/۸)
ضد مرگ -2007(1/7)
حرامزاده‌هاي لعنتي -۲۰۰۹(۳/۸)
جانگو آزاد شده-2012(5/8)

كارنامه كريس نولان

تعقيب -1998(5/7)
ممنتو-۲۰۰۰(۶/۸)
بي‌خوابي -2002(2/7)
بتمن آغاز مي‌كند-۲۰۰۵(۳/۸)
پرستيژ-2006(4/8)
شواليه تاريكي -۲۰۰۹(۰/۹)
اينسپشن -2010(8/8)
شواليه تاريكي بر مي‌خيزد-۲۰۱۲(۶/۸)