پدیده «افت قهرمان» در لیگ برتر ایران

روزنامه شرق: استقلال خوزستان، مدافع عنوان قهرمانی در لیگ شانزدهم، هرگز در قواره یک مدعی ظاهر نشد. این تیم هم‌اکنون در رده هفتم قرار دارد و در بهترین حالت لیگ را با ششمی به پایان می‌رساند. البته احتمال اینکه استقلال خوزستان با حضور در نیمه پایین جدول لیگ را به پایان برساند هم وجود دارد.

«افت قهرمان» یک پدیده همیشگی در لیگ برتر ایران بوده است. در تاریخ لیگ ایران تنها یک تیم موفق شده از عنوان قهرمانی خود دفاع کند. در اکثر ادوار تیم قهرمان در فصل بعد با یک افت فاحش روبه‌رو شده و حتی نتوانسته در کورس قهرمانی قرار بگیرد.

پرسپولیس قهرمان اولین دوره لیگ بود که در دوره دوم قافیه را به سپاهان باخت و در نهایت سوم شد. سپاهان قهرمان لیگ دوم در لیگ سوم در جمع مدعیان هم قرار نگرفت. قهرمان لیگ سوم پاس بود که در لیگ چهارم آن‌قدر بد نتیجه گرفت که مجید جلالی اخراج شد و جای خود را به مصطفی دنیزلی داد. در آن فصل فولاد خوزستان با اقتدار به مقام قهرمانی رسید اما این تیم هم به سرنوشت پاس دچار شد. در فصلی که قرار بود از عنوان قهرمانی‌اش دفاع کند، به نیمه پایین جدول سقوط کرد و مدیران فولاد مجبور شدند مربی قهرمان (ملادن فرانچیچ) را اخراج کنند. در لیگ پنجم استقلال برای اولین بار قهرمان لیگ برتر شد. استقلال در لیگ ششم هم مدعی بود اما در نهایت چهارم شد. در فصل چهارمی استقلال عنوان قهرمانی به سایپا رسید.

این تیم در لیگ هفتم افت فاحشی داشت و در جمع مدعیان قرار نگرفت. در لیگ هفتم پرسپولیس جام را بالای سر برد؛ تیمی که در لیگ هشتم افت درخورتوجهی کرد و با کناررفتن افشین قطبی پایان خوشی برای خود رقم نزد.

قهرمان لیگ هشتم استقلال بود؛ این تیم در لیگ نهم هم در کورس مدعیان بود اما حریف سپاهان نشد و با سومی کارش را به پایان رساند. سپاهان استثنای لیگ ایران است. تنها تیمی که موفق شده از عنوان خود دفاع کند. این تیم پس از قهرمانی در لیگ نهم در لیگ‌های دهم و یازدهم هم قهرمان شد. سپاهان حتی در لیگ دوازدهم هم رقابت شانه‌به‌شانه‌ای با استقلال بر سر قهرمانی داشت که در نهایت جام را به استقلال واگذار کرد. استقلال، قهرمان لیگ دوازدهم، در لیگ سیزدهم مدعی بود اما در نهایت به مقام پنجمی رسید. فولاد در لیگ سیزدهم جام را بالای سر برد و در لیگ چهاردهم تا اواخر فصل در جمع مدعیان قرار گرفت اما در نهایت پنجم شد. قهرمان لیگ چهاردم سپاهانی بود که پنجمین قهرمانی‌اش را در لیگ برتر جشن می‌گرفت. این تیم هم این بار به پدیده «افت قهرمان» مبتلا شد و فصلی کابوس‌وار را در لیگ پانزدهم سپری کرد؛ فصلی با اخراج سرمربی فصل قبلش و چندین حاشیه دیگر. در فصل گذشته استقلال خوزستان دست به کاری تاریخی زد و اولین قهرمانی‌اش را در لیگ ایران جشن گرفت. این فصل نوبت افت آبی‌های اهواز بود و آنها از همان شروع فصل ثابت کردند مدعی این فصل نیستند.

همان‌طور که مرور شد، در تاریخ لیگ برتر سپاهان تنها قهرمانی بود که مجددا جام را بالای سر برده است. سایر قهرمانان حتی در دوم‌شدن هم ناکام ماندند. آيا پرسپولیس با عبرت‌گرفتن در تاریخ می‌تواند مانند سپاهان از عنوانش دفاع کند؟

به نظر کارشناسان اشباع‌شدن بازیکنان پس از قهرمانی، تغییر مربی یا مدیر، عدم تقویت تیم قهرمان، باانگیزه‌شدن رقبا برابر تیم قهرمان و تکراری‌شدن سبک بازی از عواملی است که باعث افت تیم‌های قهرمان در لیگ ایران می‌شود.