ارزان فروشی به سبک ورزش ایران

خبرگزاری تسنیم: دبیرکل فدراسیون فوتبال و برخی از مسئولان فدراسیون در حالی برای امضا و نهایی کردن قرارداد با شرکت تولید کننده پوشاک ورزشی آدیداس به دبی رفتند که شنیده‌ها حاکی از آن است که این قرارداد نیز همچون سایر قراردادهایی که در چند سال اخیر با تولیدکنندگان پوشاک خارجی بسته شده چنگی به دل نمی‌زند و با قراردادهای حرفه‌ای و روز دنیا اختلاف فاحشی دارد.

فدراسیون فوتبال تاکنون در خصوص جزییات این قرارداد مطلبی منتشر نکرده و پیگیری‌های خبرنگاران تسنیم برای اطلاع از این موضوع تاکنون نتیجه‌ای نداشته اما سفر به امارات و نه آلمان،‌ مرکز اصلی شرکت آدیداس و امضای قرارداد با یک پخش کننده محلی و نه حضور سران شرکت آدیداس در ایران - اولین تیم آسیایی صعود کننده به جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه- نشان از ضعف در ارتباطات بین المللی فدراسیون و هنر چانه‌زنی آنها داشته و همه اینها نشان از یک قرارداد یک طرفه به نفع شرکت تامین کننده پوشاک دارد.

فدراسیون فوتبال، باشگاه‌های مطرح ورزشی و حتی کمیته ملی المپیک در سال‌های اخیر قراردادهای مختلفی را با برندهای گوناگون منعقد کرده‌اند که در اکثر آنها نه تنها شرکت تولید کننده پوشاک مبلغی را بابت اسپانسرشیپ به آنها پرداخت نکرده بلکه مبالغ قابل توجهی را به عنوان هزینه پوشاک خود دریافت و صرفاً به ارائه تخفیف‌های چه بسا جزیی به تیم‌ها بسنده کرده و از این فضای ایجاد شده نهایت بهره را برده و سودهای هنگفتی عاید خود کرده‌اند.

این اتفاق نادر در حالی در ایران تبدیل به یک رویه شده که با نگاهی گذرا به ورزش روز دنیا اختلاف فاحش میان رویکرد مدیران ورزشی ایران و سایر کشورهای حرفه‌ای را متوجه می‌شویم. وقتی برنامه مدونی برای در اختیار گذاشتن جایگاه تیم‌های ملی خود نداشته باشیم قطعا در مسیر جذب حامیان مالی و تامین البسه تیم‌ها با مشکلات عدیده‌ای روبه‌رو می‌شویم.

بد نیست برای روشن شدن بیشتر موضوع مروری بر جزییات قراردادهای تیم‌های ملی و باشگاهی داشته باشیم.

در سطح فدراسیون‌های ملی

تیم ملی برزیل: قرارداد برزیل با شرکت نایکی که از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۸ اعتبار دارد ۳۴ میلیون دلار است که آن را تبدیل به چهارمین رقم سنگین قرارداد بین المللی کرده است.

تیم ملی اسپانیا: قرارداد آدیداس با اسپانیا تا پایان سال ۲۰۱۸ از ۲۷.۳ میلیون دلار در سال که در ۲۰۱۰ بسته شد به ۳۲.۷۳ میلیون دلار در سال افزایش یافته است.

تیم ملی انگلیس: نایکی توانست امبرو را کنار بزند و با انگلیس تا پایان سال ۲۰۱۸ قرارداد ۴۵ میلیون دلاری در سال ببندد که دومین قرارداد بزرگ فوتبال بین المللی است. نایکی پنج قرارداد از ۱۰ قرارداد بزرگ بین‌ المللی را بسته است.

تیم ملی آلمان: آدیداس مبلغ سالانه ۳۷ میلیون دلار سالانه به فدراسیون این کشور می‌پردازد که آن را بدل به سومین قرارداد بزرگ کرده است.

تیم ملی ایتالیا: پومای آلمانی که فقط یکی از ۱۰ قرارداد بزرگ بین المللی را دارد با ایتالیا از سال ۲۰۰۲ قرارداد بسته و از سال ۲۰۱۲ هم آن را تا پایان ۲۰۱۸ تمدید کرد، با رقمی بالغ بر ۲۷.۵ میلیون دلار در سال.

تیم ملی آرژانتین: آرژانتین از سال ۱۹۷۴ تاکنون با آدیداس قرارداد دارد و در سال ۲۰۱۱ قرارداد خود را برای ۱۱ سال تا پایان ۲۰۲۲ به مبلغ ۱۱ میلیون دلار سالانه تمدید کرد.

تیم ملی فرانسه: قرارداد فرانسه با نایکی در سال ۲۰۱۱ به مبلغ ۴۷۴ میلیون دلار برای ۷ سال و نیم (سالانه ۷۰ میلیون دلار) که منجر به پایان همکاری ۳۲ ساله فرانسه با آدیداس شد. این فدراسیون توانسته با فولکس واگن آلمان هم قرارداد پنج ساله به ارزش ۲۷.۵ میلیون دلار ببندد.

تیم ملی سوئیس: پوما با سوئیس قرارداد ۴ ساله به مبلغ ۱.۵ میلیون دلار در سال تا پایان سال ۲۰۱۶ بسته و هنوز از تمدید آن اطلاعی در دست نیست.

تیم ملی کره جنوبی: نایکی قرارداد اولیه خود که ۱۶.۳ میلیون دلار برای ۵ سال بود و در ۲۰۰۷ تمام می‌شد را برای چهار سال به مبلغ ۲۷ میلیون دلار (۲۴ میلیارد وون کره) تمدید کرد. آدیداس برای این قرارداد با نایکی رقابت می‌کرد و پیشنهاد چهار ساله به مبلغ ۲۹.۳ میلیارد وون کره (پنج میلیارد وون بالاتر از نایکی) ارائه داده بود. با این حال کره‌ای‌ها نگران بودند که قرارداد جدید با آدیداس سبب شکایت قانونی نایکی به دلیل بندی از قرارداد قبلی شود و به همین دلیل ناگزیر از امضای قرارداد با نایکی شدند. نکته اینکه در آستانه جام جهانی ۲۰۱۴ هم این مبلغ ۲۷ میلیون دلار ذکر شد.

رئال مادرید: قرارداد جدید آدیداس با رئال مادرید محرمانه و جمع‌آوری شده توسط منابع خبری گوناگون است. طبق این اطلاعات آدیداس بین سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴ مبلغ یک میلیارد یورو به رئال می‌پردازد که شامل سالیانه مبلغ ثابت ۷۰ میلیون یورو است به اضافه ۲۲.۵ درصد از فروش کالاهای با برند رئال مادرید که پیش‌بینی می‌شود به سالانه ۳۰ میلیون یورو بالغ شود. (نشریه فوربس معتقد است که این قرارداد ۱.۶ میلیارد دلار است که رقم بالاتری را شامل می‌شود.)

همچنین در صورت قهرمانی رئال در لیگ، آدیداس ۲.۵ میلیون یورو اضافه می‌پردازد (این اطلاعات مربوط به سال ۲۰۱۵ است) که این رقم در ۲۰۲۰ به ۳.۵ میلیون یورو افزایش خواهد یافت. برای قهرمانی در جام قهرمانان اروپا هم ۵ میلیون یورو در ۲۰۱۵ در نظر گرفته شد که در سال ۲۰۲۰ به ۷ میلیون یورو افزایش خواهد یافت.

در ازای این مبالغ، آدیداس حق انحصاری سازماندهی مراسم قهرمانی رئال در مرکز شهر مادرید و آبشار مرکزی مادرید را خواهد داشت تا عنوان خود را در مرکز و با حداکثر توجه عرضه کند.

چلسی: چلسی با آدیداس قراردادی از سال ۲۰۰۶ بسته بود که در ۲۰۱۰ با رقم ۱۶۰ میلیون پوند برای هشت سال تا ۲۰۱۸ تمدید شده بود (سالی ۲۰ میلیون پوند). در تابستان ۲۰۱۷ و دو سال قبل از انقضای این قرارداد چلسی با پرداخت ۴۰ میلیون پوند این قرارداد را لغو کرد و در عوض قراردادی ۱۵ ساله به مبلغ ۹۰۰ میلیون پوند با نایکی بست که تا ۲۰۳۲ ادامه خواهد داشت (سالی ۶۰ میلیون پوند). چلسی همچنین قرارداد ۵۷ میلیون دلار در سال را با یوکوهاما تایر به عنوان شریک صنعتی بسته است.

منچستریونایتد: منچستریونایتد با آدیداس قرارداد ۱۰ ساله بست و نایکی را پشت سر گذاشت آن هم با مبلغ ۱۱۰ میلیون دلار در سال. (همچنین AON ۲۲ میلیون در سال برای نامگذاری زمین تمرین تیم و حک برند خود روی پیراهن‌های تمرین تیم می‌پردازد. قرارداد منچستر با شورلت ۵۵۹ میلیون دلار برای ۷ سال و ۸۰ میلیون دلار سالانه است که دو برابر قرارداد قبلی باشگاه است.)

بایرن مونیخ: آدیداس پنجاه سال است که با بایرن مونیخ قرارداد و البته سهامی هم در این باشگاه، دارد. قرارداد این دو، تا سال ۲۰۳۰ با ارزش ۱۱۱ میلیون دلار در سال تمدید شده است. (این باشگاه سالانه ۳۴ میلیون دلار هم از دویچه تلکام می‌گیرد (شریک صنعتی) و ۱۵۰ میلیون دلار هم به شرکت آلیانتس می‌دهد تا ورزشگاه را به نامش نگه دارد. این شرکت ۸ درصد سهام باشگاه را هم در اختیار دارد.)

در اسپانسری باشگاه‌ها و فدراسیون‌های ملی دو طبقه قرارداد وجود دارد؛ اسپانسری تولیدکننده پیراهن (کیت پارتنر) و اسپانسری شرکتی (کورپوریت پارتنر) که متاسفانه ورزش ایران از بهره‌گیری کامل از ظرفیت‌ها در هر دو مدل این قراردادها عقب مانده است.