از پرسپولیس دهه ۶۰ تا پرسپولیس برانکو

ایران ورزشی: در میان تمام حرف‌های پرشماری که اواخر هفته پیش فرشاد پیوس در برنامه تلویزیونی «دورهمی» خطاب به مهران مدیری گفت، یک عبارت او بیش از سایرین از نقطه نظر فنی جلب نظر کرد.

وی گفت پرسپولیس دهه 1360 چنان قوی و توفانی و سوزاننده بود که اگر دیداری با پرسپولیس فعلی می‌داشت (و چنانچه چنین مسابقه‌ای اصولا امکانپذیر می‌بود) به راحتی و با اختلاف حداقل 3 گل پیروز می‌شد.

با اینکه پرسپولیس کنونی با وصف و روالی که خودتان نیز دیده‌اید، تیم فنی و پرتوان و بسیار موفقی است، رد کردن ادعاهای پیوس آنقدرها هم آسان نیست.

پرسپولیس مورد اشاره او همان تیمی است که در میان مردم «پرسپولیس زلزله» نامیده می‌شد و از نیمه دوم دهه 1360 به بعد فرشاد پیوس را نیز در پیشانی خط حمله خود داشت.

تیمی مجهز به حرکات سریع و مهلک ناصر محمد خانی، میانداری محمد مایلی کهن، ضیا عربشاهی، حرکات کامل کننده رحیم یوسفی، انسجام دفاعی مرتضی فنونی زاده، کاظم سیدعلیخانی و دروازه‌بانی بهروز سلطانی، به تدریج مهارت‌های دفاعی - تهاجمی مجتبی محرمی و آنگاه بازیسازی و پاس‌های خط کشی شده محسن عاشوری نیز به آن اضافه شد، پیوس شروع به گرفتن جای غلامرضا فتح آبادی در نوک حمله را کرد و برای اینکه پیوند آن نسل با نسل در راه و مردان شاخص بعدی کامل شود، به آرامی جای پای شاهرودی و استیلی هم در آن تیم باز شد و پیش از آنها کریم باوی هم آمده و به سبک و سیاق همایون بهزادی با ضربات سر گل می‌زد و آن تیم چنان توفنده و خودکفا بود که حتی شاهرخ بیانی را بیش از یک فصل نخواست و رضایت داد که آن هافبک تهاجمی ذاتا «آبی» به رغم موفقیتش در پرسپولیس به استقلال برگردد.

با خطی متفاوت

پیوس که در سال 1376 کفش‌ها را آویخت، در سال‌های 1369 تا 76 سانتر فوروارد بی گفت و گوی سرخ‌ها بود و آنقدر گل زد که از شمارش گذشت. آن پرسپولیس با سرمربیگری حسی و ذاتی علی پروین در سال‌های 1360 تا 1372 آنقدر جام و عنوان برد که از شمارش گذشت و پیوس ماشین گلزنی آن تیم در مقطعی طولانی از آن بازه زمانی بود. آن روال فقط پس از حاشیه نشین شدن پروین به مدت 5 سال تغییراتی کرد و در اواخر دوران استانکو و درخشان و با شروع بازگشت پروین عصر دیگری برای قرمزها شروع شد.

آنها این بار با یک خط مبارزاتی متفاوت و با عمده‌تر کردن عنصر دفاع سه بار دیگر در لیگ قهرمان شدند و گلزن نخست‌شان در سال‌های بازنشستگی پیوس، ادموند بزیک بود.

از آنجا که پیوس به عصر خویش اشاره کرده، باید متذکر شد تیمی که او به آن می‌بالد، واقعا از بهترین تیم‌های تاریخ حیات سرخ‌ها بود و چنان در همان 30 دقیقه اول توفان وار می‌تاخت که ریشه اکثر حریفان در همان مدت اندک زده می‌شد و کار در دقایق بعدی برای قرمزها آسان‌تر می‌شد.

شاداب‌ها و خلاق ها

مولفه‌های بازی پرسپولیس در حال حاضر هم شباهت‌هایی با آن پرسپولیس دارد و هم تفاوت‌هایی آشکار. از یک سو حملات همه جانبه در دستور کار «پرسپولیس ۱۳۹۶» هم قرار دارد و این تیم نیز به رغم داشتن بهترین خط دفاعی دو سال اخیر لیگ بنای کارش را روی تهاجم گذاشت و از طرف دیگر ما با تیمی طرف هستیم که مثل پرسپولیس دهه ۶۰ با طراوت و شاداب و خلاق است و در اوج گرمای یک مسابقه هر کاری می‌تواند از آن سر بزند و هر لحظه می‌تواند به شکلی درآید.

با این حال «سرعت در اجرای حرکات» پرسپولیس 1365 از تیم فعلی قدری بالاتر بود و آن تیم عناصری غیرقابل جایگزین مثل محمدخانی داشت که می‌توانستند هر معادله‌ای را عوض کنند و با اینکه امثال امیری، مسلمان و احمدزاده نیز در ترکیب فعلی قرمزها از مظاهر غافلگیری هستند اما از این دیدگاه خاص «پرسپولیس برانکو» هنوز به «پرسپولیس زلزله» 30 سال پیش نمی‌رسد.

دو پرسپولیس دیگر

عده‌ای هنوز معتقدند پرسپولیس دهه ۵۰ که سرمربی‌اش آلن راجرز بریتانیایی بود و از امثال کاشانی، آشتیانی، برادران وطنخواه، معینی، سلیمانی، پروین، بهزادی، کلانی، ایرانپاک، طاووسی، حاج رحیمی پور و عابدینی در ترکیب خود بهره می‌گرفت برترین پرسپولیس تاریخ است و حتی از پرسپولیس توفانی دهه ۶۰ که پیوس از نمادها و حامی‌های بزرگ آن است فراتر می‌رود ولی بدون هیچ تاکید و قصدی برای پایین آوردن تلاش سایرین و اعضای تشکیل دهنده هر یک از تیم‌های مورد بحث به نظر می‌رسد که تیم سال‌های ۱۳۷۷ تا ۱۳۸۱ پرسپولیس بهترین و محکم‌ترین پرسپولیس تمام دوران‌ها بوده است و اگر روح بزرگ و میزان خواهندگی و شور و آتش آن مطرح شود، پرسپولیس فعلی به پرسپولیس دهه ۶۰ نمی‌رسد و این البته بدین معنا نیست که گمانه زنی پیوس در مورد شکست ۳ بر صفر ترکیب کنونی سرخ‌ها مقابل قرمزهای ۳۰ سال پیش تخمین زنی صد در صد درستی است. سوال مهم‌تر این است که اگر هر یک از دو پرسپولیس ۱۳۶۵ و پرسپولیس ۱۳۹۶ مقابل پرسپولیس ۱۳۷۷ تا ۱۳۸۱ قرار می‌گرفتند، چه نتیجه‌ای حاصل می‌آمد و چنانچه این امکان وجود داشت پرسپولیس فوق‌العاده قلدر اواخر دهه ۷۰ علی پروین با پرسپولیس کنونی مسابقه می‌داد، نتیجه چه می‌شد.

ثروت انسانی

اینها سوالات جذابی است که دادن پاسخ قاطع صحیح به آنها غیر ممکن است ولی حتی مطرح شدن این سوال ها نیز خبر از ثروت انسانی و غنای پرسنلی این تیم در اکثر زمان‌ها طی 50 سال و اندی می‌دهد که از تاسیس این باشگاه می‌گذرد.

شاید هر تیمی آرزو داشه باشد که از نفراتی بهره بگیرد که پرسپولیس داشته و همین نیز یک خوشبختی بزرگ و نشانگر درستی کارها در عین وجود مشکلات و مسائل بازدارنده فراوان برای قرمزها در طول اعصار متفاوت است.