چنگيز: كلاس فوتبال قطر بالا رفته است

روزنامه قانون: سه شكست در سه بازي پياپي سبب شده تا هواداران ايراني نگران پيشرفت فوتبال قطر باشند. روز گذشته بسياري از كارشناسان تلاش كردند ثبت اين سه نتيجه را به حساب اتفاق بگذارند اما به نظر مي‌رسد مشكل فراتر از يك اتفاق باشد. سه پيروزي سه گله در سه بازي باعث شد تا پرونده امروز را به اين موضوع اختصاص بدهيم؛به راستي فوتبال ايران ضعيف‌تر از فوتبال قطر است؟ عبدالعلي چنگيز، پيشكسوت فوتبال استقلال سال‌ها در امارات فعاليت كرده و به روند پيشرفت در كشورهاي عربي آشناست. با او تماس گرفتيم تا بازي نمايندگان كشورمان را تحليل كند. اين گفت‌وگو را در ادامه مي‌خوانيد.

پرسپوليس در برابر السد قطر با سه گل شكست خورد، به نظر شما مشكل اصلي اين تيم در برابر حريف چه بود؟

به نظرم اول اينكه تيم پرسپولس، حريف را دست كم گرفته بود. زماني كه شما مقابل يك بازيكن طراح برجسته مانند ژاوي بازي مي‌كنيد، بايد بدانيد كه او توانايي اين را دارد كه آهنگ بازي را به سرعت تغيير بدهد و دوم اينكه بازيكنان پرسپوليس ميانه زمين را باز گذاشته بودند مدافعان اين تيم هم خيلي باز بازي مي‌كردند. بين دو دفاع وسط تيم، شكافي وجود داشت كه باعث شد مهاجمان حريف به راحتي از آن استفاده كنند.

يكي از اتفاقات مثبت در دومين هفته ليگ قهرمانان آسيا برتري استقلال در برابر حريف عربستاني بود؛ اين ديدار را چگونه ديديد؟

آنچه من از استقلال ديدم، بازيكنان اين تيم با كيفيت بالايي بازي كردند. آن‌ها به وقت مناسب حمله كردند و به وقت مناسب هم به خوبي دفاع كردند و به همين دليل مي‌توان به آن‌ها هم براي نتيجه و هم براي نوع و كيفيت بازي نمره قبولي داد. به نظرم استقلال فهم فوتبال پيدا كرده است. در گذشته اين تيم خيلي بي پروا حمله مي‌كرد و توپ را راحت از دست مي‌داد اما حالا مي‌بينيم كه صبورانه حمله مي‌كنند، صبورانه توپ و بازي را حفظ مي‌كنند. اين مساله مهمي در فوتبال روز دنياست كه مي‌بينيم در استقلال شكل گرفته است.

تيام، بازيكن جديد استقلال در پستي بازي مي‌كند كه زماني شما براي استقلال بازي مي‌كرديد. عملكرد اين بازيكن را در اولين بازي كه به صورت ثابت به ميدان رفت، چطور ديديد؟

او از نظر فوتبالي و تكنيكي بازيكن خوبي است اما به نظرم، اينكه موقعيت‌ها را از دست مي‌دهد يعني هنوز از نظر روحي و رواني با تيم جور نشده است. او بازيكني است كه از يك كشور ديگر و با يك اخلاق و رفتار ديگري آمده و تا با شرايط اينجا جور شود و با بازيكنان تيم اخت بگيرد، زمان مي‌برد. ضمن اينكه كمي هم عجول است و شايد به دليل اين باشد كه مي‌خواهد خودش را ثابت كند. اما قدرت خوبي در به هم ريختن مدافعان حريف دارد كه باعث مي‌شود روي نتيجه گيري تيم اثرگذار باشد.

شما در دهه60 از فوتبال ايران به قطر رفتيد. امروزه مي‌بينيم كه تيم‌هاي قطري، تيم‌هاي ايراني را سه گله مي‌كنند! اين فاصله را چگونه ارزيابي مي‌كنيد؟

فوتبال ايران با ديگر كشورهاي عربي فرق دارد. بيشتر بازيكنان فوتبال در اين كشور خارجي هستند. حتي بسياري از بازيكناني كه قطري هستند هم اصليت خارجي دارند. يعني هر بازيكن فوتبال قطر حداقل در يك رده با كلاس در فوتبال دنيا بازي كرده است. عربستان اين‌طور نيست؛شايد اين كشور چند بازيكن خارجي جذب كند اما قطري‌ها به سراغ بازيكنان خارجي مي‌روند و به آن‌ها پاسپورت قطري مي‌دهند! به همين خاطر كلاس فوتبال‌شان بالا رفته است. اما در كل شما اين فوتبال را نبايد به اسم قطر ببينيد وگرنه خود قطر فاصله زيادي با فوتبال ايران دارد. در واقع بايد بگوييم كه ما با تيم‌هاي به نسبت اروپايي روبه‌رو هستيم!

چرا تيم‌هاي باشگاهي قطر تا اين حد با تيم‌هاي باشگاهي ايران فاصله گرفته‌اند؟

خب اين مساله فقط به ‌دليل امكانات آن‌هاست. امكانات‌شان را بايد صد بدانيم. من از نزديك امكانات آن‌ها را ديده‌ام. آن‌ها تيم‌هايي را به نام كشف استعداد دارند كه كارشان اين است كه دنيا را بگردند و بازيكنان با استعداد در رده‌هاي پايين، به عنوان مثال ۱۵-۱۶ ساله‌هاي آفريقايي را جذب كنند؛ به اين‌ها پاسپورت قطري مي‌دهند و سرمايه گذاري مي‌كنند تا به رده‌هاي بالا در فوتبال قطر برسند و حتي در تيم‌‌هاي ملي هم از آن‌ها استفاده مي‌كنند.اين كشور سرمايه گذاري بالايي را در فوتبال انجام مي‌دهد و نمي‌توانيد آن را با ايران مقايسه كنيد.

آيا اين باعث نمي‌شود كه در آينده قطر از فوتبال ملي ايران جلو بزند؟ آيا اين زنگ خطري براي فوتبال ملي ايران نيست؟

صد در صد همين است و شما شك نكنيد كه اين اتفاق خواهد افتاد. من سال‌ها در فوتبال ايران بازي كرده‌ام و مي‌گويم فوتبال ما فقط به دليل غيرت و يك‌دلي بازيكنان نتيجه مي‌گيرد وگرنه ما نه امكانات خوب داريم و نه مي‌توانيم بگوييم كيفيت بالايي را در فوتبال داريم.

آيا فوتبال ما متدهاي روز دنيا را دنبال مي‌كند؟

فوتبال روز دنيا در همه زمينه‌ها مانند پزشكي امكانات كاملي دارد اما در فوتبال ما اين گونه نيست. اگر بخواهيم به پيشرفت بالا برسيم بايد هرسال گروه‌هاي متخصص عملكرد تيم‌ها را آناليز و ضعف كار را پيدا كنند اما ما الان به صورت قطره‌اي كار مي‌كنيم! من رشدي در اين فوتبال نمي‌بينم. اگر جام جهاني را ملاك قرار مي‌دهيم، بايد بگويم كه بيشتر بازيكنان ما در بيرون از ايران بازي مي‌كنند. يعني بازيكناني كه بيرون از ايران شاغلند ما را به جام جهاني بردند.

مساله ديگري كه هست، بازيكنان ايراني كه به قطر يا تيم‌هاي ديگر حاشيه خليج فارس مي‌روند، خيلي با انگيزه مقابل تيم‌هاي ايراني بازي مي‌كنند. آيا به خاطر پول هاي خوبي است كه باشگاه‌هاي قطري خرج مي‌كنند؟

خير. براي پول نيست. براي اين است كه بازيكن ايراني وقتي به اين كشورها مي‌رود، ياد مي‌گيرد به خاطر پولي كه مي‌گيرد مسئول است. در فوتبال ايران است كه نظم و قاعده درستي وجود ندارد اما در خارج از ايران اين‌گونه نيست. چون حرفه‌اي هستند، نسبت به پولي كه مي‌گيريد بايد مسئوليت پذير باشيد. به موقع تمرين كنيد، به موقع بخوابيد و تمامي مسائلي كه اينجا به آن ها توجه نمي‌شود. به عنوان مثال در العين عبدالرحمن را به دليل اينكه ۱۰دقيقه بد بازي كرده بود، بازخواست و تنبيه كردند. در فوتبال حرفه اي با كوچك‌ترين چيزي جريمه مي‌شويد همان‌گونه كه براي عملكرد خوب و گل زدن و... پاداش مي‌گيريد. اين است كه بازيكن در آنجا مسئوليت پذيري را درك مي كند. براي همين بازيكن انگيزه لازم را دارد كه بهترين باشد. ضمن اينكه آنجا سكوي پرتاب به اروپا مي شود اما ايران سكوي پرتاب به كجاست؟

چه بايد كرد تا فوتبال ايران از كشورهاي همسايه خودش عقب نيفتد و پيشرفت داشته باشد؟

مسئولان فوتبال ما درك فوتبال ندارند. فوتبال ما احتياج به تخصص بيشر و بالاتر دارد. همين قطر وقتي طارمي را ديد او را سريع جذب كرد. يا براي مثال كاوه رضايي تا جرقه زد راهي اروپا شد. علي‌عليور هم نشان داده بازيكن كاملي است و او را هم مي برند. اين نشان مي دهد كه فوتبال روز به بازيكنان بين المللي توجه زيادي دارد. بازيكني كه خودش را نشان مي‌دهد مي‌خرند و يك سال، دو سال بعد او را با قيمت بالاتر مي‌فروشند. اما آيا در فوتبال ايران اين اتفاق مي افتد؟ يا اينكه چند سال است يك تيم اروپايي به ايران نيامده است؟ در كشورهاي حاشيه خليج فارس هرسال تيم هاي پايه اروپايي دعوت مي‌شوند و با تيم‌هاي پايه اين كشورها بازي مي‌كنند. همين باعث رشد زياد در فوتبال‌شان مي‌شود. اگر مي‌خواهيم فاصله‌مان كمتر شود بايد اين ها را الگو برداري كنيم.

آيا ما تا به حال از يك تيم اروپايي دعوت كرده‌ايم كه به ايران بيايد و با ما بازي كند؟ نكته ديگري كه بايد بگويم، اين است كه در ايران سرِ زمين ها كه مي رويم مي بينيم چقدر بازيكن خوب وجود دارد اما وقتي دقت مي كنيم مي‌بينيم كه نه مربي خوبي دارند و نه امكانات خوب. شما ببينيد در اين چند سال مربيان تيم هاي ملي در سطح پايه چه كساني بوده اند و چه كرده اند؟ اين است كه بايد به حال اين فوتبال گريه كرد.