خداحافظی با تیم آسیایی در سالی فاجعه‌بار

ورزش سه: مدیریت نادرست طی فصول اخیر موجب شد تا تیمی که نماینده ایران در لیگ قهرمانان آسیا بوده طی یک سال از لیگ برتر به لیگ دو سقوط کند.

تیم صباباتری تهران با سابقه قهرمانی و نایب قهرمانی در جام حذفی، قهرمانی در نخستین سوپرجام فوتبال ایران و سابقه حضور در لیگ قهرمانان آسیا با تصمیمی غلط در سال ۸۷ به قم منتقل شد و به تیم صبای قم تغییر نام داد؛ به شهری که به غیر از یک ورزشگاه ۱۵ هزار نفری جدیدالتاسیس دور افتاده از شهر(مشابه استادیوم‌هایی که بدون کارشناسی در آن دوره در برخی از شهرهای کشور ساخته شده بود)، هیچ بستر دیگری برای حضور یک تیم لیگ برتری را نداشت.

با این وجود تیم صبا برخلاف پیکان و پاس که از تهران به قزوین و همدان منتقل شدند و از لیگ برتر سقوط کردند، توانست نتایج بهتری به دست بیاورد و در فصل ۹۱-۹۰ به مقام چهارم برسد و سهمیه پلی‌آف لیگ قهرمانان آسیا را هم کسب کند که البته در نهایت نتوانست در این مرحله مقابل الشباب امارات نتیجه بگیرد و جواز راهیابی به مرحله گروهی را پیدا نکند.

تیم صبا تا زمانی که دولت منع قانونی برای پرداخت پول به باشگاه‌های ورزشی نداشت، به شکل مطلوبی اداره می‌شد و نتایج خوبی کسب می‌کرد اما پس از آنکه بودجه دولتی به صبا داده نشد و از سوی دیگر مدیران ناکارآمدی مسؤولیت این باشگاه و مهم‌تر ورزش استان قم را برعهده گرفتند، تیم صبا روز به روز نزول کرد، تا جایی که کمتر از یک دهه پس از انتقالش از تهران به قم، از لیگ برتر به لیگ دو سقوط کرده است.

چرا صبا به این روز افتاد؟

به طور قطع یکی از اصلی‌ترین مشکلات تیم صبا عدم حمایت استانداری قم و ندادن بودجه دولتی به این باشگاه بود ولی حضور برخی مدیران ناکارآمد که عمدتا بومی بودند و هیچ تحصیلات ورزشی و آکادمیک نداشتند و بیشتر به فکر منافع شخصی بوده، سرمربیان نه چندان خوب انتخاب می‌کردند و ... موجب شد تا صبا رفته رفته به تیمی تبدیل شود که نه تنها نتایج، بلکه هواداران هم دیگر علاقه اولیه را به آن نداشته باشند و ورزشگاه یادگار امامی که در سال اول انتقال، در هر بازی بیش از ۷۰ درصد ظرفیتش را مملوء از تماشاگر می‌دیدید، در روزهای آخر حتی ۷۰ جفت چشم هم برای تماشای بازی‌ها نداشته باشد.

عمده بدهی‌های صبا به مربیان و بازیکنان از فصل ۹۳-۹۲ که محمدرضا کشوری‌فرد مدیر عاملی آن باشگاه را برعهده داشت، باقی مانده بود که عباس جهان‌بینی، مدیر عامل لیگ چهاردهم این باشگاه با گرفتن وام حدودا ۲ میلیارد تومانی از یک موسسه اعتباری توانست بخش اعظمی از آن را با کادر فنی و بازیکنانی که برای فصل جدید هم در این تیم مانده بودند، تسویه حساب کند و در ادامه ۳۷ درصد دیگر هم پرداختی داشته باشد، اما ۶۳ درصد دیگر ماند، درست مثل ابتدای فصل.

نیم‌فصل صعود، یک سال و نیم نزول

اما صبایِ فصل ۹۵-۹۴ که علی دایی سرمربی آن بود، حامی مالی مشخصی داشت ولی پس از آنکه اسپانسر از این تیم رفت، مدیر عامل وقت(محمدرضا کشوری‌فرد) هم نتوانست بودجه قابل توجهی به باشگاه اضافه کند تا تیمی که جزو مدعیان بالای جدول بود بدون کسب سهمیه آسیایی و قرار گرفتن در رده هفتم جدول فصل را به پایان ببرد، علاوه بر آن، بدهی روی بدهی بیاورد و سالی رقم بزند که بیشترین مطالبات کادر فنی، بازیکنان، زمین تمرین و ... صبا در آن سال خورده است.

لیگ شانزدهم را صبا با صمد مرفاوی که سه دوره سابقه سرمربیگری این تیم را داشت آغاز کرد ولی فصل برای آنها کابوس‌وار دنبال شد، نتایج برای آنها عجیب و غریب و با شکست و تساوی رقم می‌خورد، از یک سو بی‌پولی موجب شد تا چند تن از نفرات تاثیرگذار این تیم در نیم‌فصل بروند و از طرف دیگر صادقی، استاندار قم و رییس مجمع باشگاه صبا برخلاف استانداران قبلی حمایت مالی درستی از صبا نداشت و علاقه‌ای به این تیم نشان نمی‌داد تا پیش از فرا رسیدن یک دهه از انتقال صبا به قم، این تیم هم در پایان فصل ۹۶-۹۵ از لیگ برتر سقوط کند.

با سقوط صبا به لیگ یک تمام بازیکنان از این تیم جدا شدند و مدیران و افرادی هم که از این تیم منفعت می‌بردند، کم کم خودشان را کنار کشیدند تا صبا مثل یک بچه سرراهی شود و هیچ فردی مسؤولیت آن را برای حضور در لیگ دسته اول برعهده نگیرد.

۸ سرمربی لیگ یک!

صبا که طی لیگ‌های پانزدهم و شانزدهم هیچ هیأت مدیره‌ای نداشت و مشخص نبود چه کسی به امور مدیریتی آن نظارت می‌کند، در شروع لیگ یک با تصمیم استاندار قم هیأت سه نفره‌ای که استاندار قم تعیین کرده بود را بالای سر خود می‌دید؛ هیأت سه نفره‌ای که حسن عابدی، مدیر کل ورزش و جوانان استان قم، محمدرضا کشوری‌فرد و سید علی زاهدی، مدیران عامل سابق صبا آن را تشکیل می‌دادند و آنها نیز امور اجرایی را به کریم بهرامی، رییس هیأت فوتبال قم سپردند.

سهراب بختیاری‌زاده که قرار بود در نیم‌فصل لیگ شانزدهم و به دلیل نتایج ضعیف صبا جایگزین صمد مرفاوی شود، به‌عنوان سرمربی جدید این تیم در لیگ یک انتخاب شد ولی مشکلات داخلی این تیم و اینکه بازیکنان قمی عنوان کردند برخلاف فصول قبل دیگر حاضر به تمرین در تهران نیستند، موجب شد سهراب خیلی زود و قبل از آغاز مسابقات از همکاری با این تیم منصرف شود و ناصر بختیاری‌زاده، مربی بومی و سابق صبا مسؤولیت کادر فنی صبا را عهده‌دار شود.

دومین بختیاری‌زاده(ناصر) صبا هم خیلی در این تیم ماندگار نشد و بعد از یک تساوی خارج از خانه در نخستین بازی برابر آلومینیوم اراک و شکست یک بر صفر مقابل نفت مسجدسلیمان، جای خود را به هومن افاضلی داد.

در حالی که عنوان شده بود اسپانسر جدیدی(شاهین گل‌افروز) برای صبا آمده و می‌تواند کمک حال تیم صبا و هومن افاضلی باشد، اما این حامی مالی کمکی به این تیم نداشت و به وعده‌هایش عمل نکرد تا ابتدا افاضلی به دلیل مشکلات صبا استعفاء دهد و بعد هم این اسپانسر طی کمتر از نیم‌فصل بدون سر و صدا از این تیم برود.

اوضاع صبا در لیگ یک آنقدر عجیب و غریب بوده که حتی نمی‌توان آن را شبیه تیم‌های محلی دانست چراکه از ابتدای فصل علاوه بر بختیاری‌زاده‌ها و افاضلی، مربیان دیگری به نام‌های اسماعیل اسماعیلی، علی فلاح‌دار و محمد مومنی که هر یک نتایج ضعیفی برای صبا رقم زدند، به خود دیده و ۶ هفته را هم بدون سرمربی سپری کرده که البته حالا مسعود راشکی، یکی از مربیان قمی هدایت آن را عهده‌دار شده و گفته تنها به جوانان میدان می‌دهد تا همراه آنها سال آینده صبا را از لیگ دو به لیگ یک بازگرداند؛ اتفاقاتی که به دلیل مشکلات گسترده‌ای که صبا دارد بعید به نظر می‌رسد.

خارج از مسائل مالی...

تیم صبا در ۳۰ هفته اخیر لیگ یک نتایج فاجعه‌باری گرفته است؛ آنها تنها یک برد در تهران مقابل راه‌آهن داشته‌اند، ۵ مساوی خانگی و چهار تساوی بیرون از خانه به دست آوردند و در ۲۰ مسابقه دیگر مغلوب شده‌اند؛ باخت‌هایی سنگین که در بین آن باخت‌های ۸ گله به پایین دیده می‌شود.

در کنار مربیان ناکارآمد و نتایج ضعیفی که صبا در این مدت به خود دید، بیشتر بازیکنانی که امسال در این تیم بودند هم شرایط بازی در لیگ یک را نداشتند و مشخص نبود که چه افرادی آنها را انتخاب کرده و عجیب‌تر آنکه در هر مقطعی از فصل، یک بازیکن جدید به این لیست اضافه یا کم می‌شد!

صبا در چهار بازی اخیر خانگی ورزشگاهش را هم از یادگار امام به مرکز شهر و استادیوم شهید حیدریان تغییر داد تا بتواند با جذب تماشاگر در لیگ یک ماندگار شود و روی چمن مصنوعی که بیشتر بازیکنانش به آن عادت دارند، نتیجه بهتری بگیرد ولی این اتفاق هم نیافتاد و به غیر از یک مساوی در دیدار اول برابر برق، سه شکست متوالی برابر راه‌آهن، مس کرمان و نساجی متحمل شد و از سوی دیگر، مردم قم هم هیچ علاقه‌ای به حمایت از این تیم نشان نمی‌دادند.

یک شایعه عجیب و در نهایت احتمال انحلال

اما در این بین باید به شایعه عجیب شرط بندی برخی مربیان سابق و بازیکنان صبا در نتایج این تیم در لیگ یک هم اشاره شود؛ مسئله‌ای که در هفته‌های اخیر که صبا در ورزشگاه حیدریان بازی داشته بسیار روی سکوها شنیده می‌شود و در حال انتقال وضعیت سایت‌های شرط بندی از طرف افرادی که تماشاگر نیستند، به بازیکنان است.

صبایی که روزگاری علی دایی، آقای گل جهان و بهترین بازیکن آسیا را به‌عنوان بازیکن و مربی و بسیاری از چهره‌های سرشناس دیگر فوتبال ایران داشت، حالا روزگاری دارد که نتایجش به این شکل رقم می‌خورد و اگر در بازی‌هایش فقط یک گل بزند، تعجب مردم قم را همراه خود دارد.

با تمام این اوصاف، صبایی که مدیران ارشد قمی عنوان می‌کردند اگر در لیگ یک نفرات بومی داشته باشد از آن حمایت می‌کنند ولی این کار را نکردند، به لیگ دو سقوط کرد و با توجه به وضعیت مدیریت نامشخصی که دارد، به نظر می‌رسد نه تنها مثل پاس که از لیگ دو به لیگ سه رفت، این تیم قمی به دلیل بدهی ۲۴ میلیارد تومانی، منحل شود.