نکیسا: استعداد را باید ساخت نه اینکه پیدا کرد

ورزش سه: تیم ملی ایران با تمام انتظاراتی که مردم از این تیم داشتند در مسابقات جام ملت های آسیا درمرحله نیمه نهایی با شکست درمقابل ژاپن از دور مسابقات کناررفت تا حسرت قهرمانی آسیا تقریبا به نیم قرن برسد.

معمولا بعد ازهرشکست اولین مطلبی که به خاطرکارشناسان می آید نرسیدن لازم به فوتبال پایه است اما سابقه نشان داده است که بعد مدتی درگیر مسابقات لیگ برتر می شویم و همه صحبت هایمان به باد فراموشی سپرده می شود.

نیما نکیسا سنگربان اسبق تیم ملی، سال گذشته به عنوان مسئول توسعه فوتبال پایه فدراسیون فوتبال انتخاب شد و او امروز شاید بیشتر از هر زمان دیگرمی تواند توجهات را به خود جلب کند. با او در این باره گفتگو کردیم و نظرات وی را در زمینه اهمیت فوتبال پایه جویا شدیم.

او در ابتدا با اشاره به سرمایه گذاری کلان کشورهای پیشرفته آسیا گفت:« صحبت راجع به تیم ملی را می سپارم به کارشناسان این امر، اما من یک صحبت دیگری دارم که شاید ربطی به سوالات شما نداشته باشد، ببینید کشورهای متمول آسیایی، کشورهایی هستند که سال هاست روی فوتبال پایه خود سرمایه گذاری کردند.

مثل، قطر، امارات، چین و... مثلا کشوری مثل چین حدود ۱۰ سال پیش با یک کمپانی قراردادی به ارزش ۱۸۰ میلیون دلار منعقد کرده است که بتواند آکادمی هایی درسطح کشورش بسازد و شروع به فعالیت های علمی کرده است. یا کشوری مثل قطر کارهای کوتاه مدت و نتایج کوتاه مدتش را با یک سری بازیکنان تبعه از کشورهای دیگر راه انداخت، تا روزی که بتواند به یک خودکفایی با توجه به جمعیت جوانش برسد.»

وی در ادامه افزود:« آنها درهمین راستا کمپی را در سال ۲۰۰۳ به نام اسپایر راه اندازی کردند و در آن کمپ ورزش هایی مثل گلف، تنیس، هندبال، شنا و من جمله فوتبال راه اندازی کردند و در ادامه مسئولیت این کمپ را به یک تیم ۹ نفره سپردندکه بتوانند یک برنامه راه بردی را طراحی کنند. فلیکس سانچز یکی از این ۹ نفر بود که به این تیم اضافه شد.

این مربی از تیم زیر ۱۳ سال قطر شروع کرد و جالب این جاست که وقتی که او در سال ۲۰۰۴ شروع به کار کرد تنها ۳۱ نفر را در کمپ به عنوان نیروی انسانی در خدمت داشت؛ اما در سال ۲۰۰۶ این رقم به ۲۳۰ بازیکن افزایش پیدا کرد.

این ۲۳۰ بازیکن به چند دسته تیم تبدیل و زیر نظر همین فلیکس سانچز که درحال حاضر سرمربی تیم ملی قطر است طبق همان برنامه ای که از قبل طراحی شده بود شروع به فعالیت کردند.

آنها از لحاظ روانشناسی روی بازیکنان کار کنند که موفقیت یک شبه به دست نمی آید و اگر شما به شهرتی رسیدید نباید فضای به وجود آمده شما را تحت تاثیر قرار دهد.

چیزی که ما چه بخواهیم و چه نخواهیم بارها در تیم ملی مشاهده شده که بازیکن زمانی که دو گل می زند یا حتی دو سانتر خوب انجام می دهد دیگرانتظار دارد که همه عبد و عبیدش باشند.»

نکیسا در رشته آسیب‌شناسی ورزشی در دانشگاه تهران در مقطع دکتری تحصیل می‌کند در ادامه اظهار کرد: «در کمپ اسپایر، لاماسیا و آکادمی آژاکس بازیکن یاد می گیرد که مردم بنده وی محسوب نمی شوند و این بازیکن است که وظیفه دارد با استعداد هایش به مردم و کشورش خدمت کند. به همین علت است که ما در ادوار گذشته شاهد خداحافظی و بازگشت های احساسی بازیکنانمان بوده ایم یعنی می خواهم تاکید کنم که فقط از لحاظ فنی روی بازیکن کار نمی شود.

کشورهای پیشرفته، به فوتبال به چشم صنعت نگاه می کنند. فوتبال ایران اگر بنای پیشرفت داشته باشد باید بصورت تخصصی و زیر بنایی به کمیته های آسیب شناسی مجهز شود.»

نکیسا که سابقه بازی در جام جهانی ۱۹۹۸ را در کارنامه اش دارد در خصوص برنامه های کره جنوبی بعد از شکست سنگین این تیم مقابل ایران خاطر نشان کرد:« کره جنوبی وقتی که در سال ۱۹۹۶ شش گل از تیم ایران دریافت کرد به دنبال این رفت که مشکلاتش را از پایه بررسی کند و در نهایت توانست به عنوان چهارم جهان برسد. این امر میسر نمی شد مگر با پرداختن به فوتبال پایه.

او در ادامه گفت:« ما باید استعداد بسازیم نه اینکه استعداد یابی کنیم. چه کسی فکر می کرد قطر با یک گل خورده قهرمان آسیا شود.»

وی با ستایش از عملکرد مسئولین فدراسیون فوتبال تصریح کرد:« من وظیفه دارم بگویم؛ چون از نزدیک دیدم که آقای تاج در این مدت خیلی صبوری به خرج دادند. یا آقای ساکت کسی بود که در یک سال و سه ماه آکادمی ملی فوتبال ایران را ساخت. انصافا این فدراسیون کارهای بسیار بزرگی کرد ولی فوتبال ما باید از ریشه درست شود.

بیایید به مردم بگویید که ۸ سال از ما نتیجه نخواهید و ما را ببخشید و به ما خرده نگیرید تا با کم کردن فشارمطالبات عمومی به صورت تخصصی بیاییم ببینیم واقعا چه برنامه ای برای فوتبال پایه ایران مناسب است.

امروز داشتم سوابق تیم های نوجوانان و جوانان و امید را بررسی می کردم، ما از سال ۱۹۸۶ تا به حال سه دوره در نیمه نهایی حذف شدیم ، یک دوره چهارم شدیم و یک دوره نایب قهرمان و در جام جهانی فقط یک پنجمی داریم و باور بفرمایید بازیکنی که در تیم های پایه ۴۳ سال می رود و حذف می شود و برمی گردد آیا می تواند درمیادین بزرگسال جهانی شخصیت قهرمان داشته باشد؟

ما در اجلاس فوتبال afc بودیم و درهمان جا ژاپن اعلام کرد در سال ۲۰۵۰ قصد دارد به قهرمانی جهان برسد و حتی کشوری مثل اردن برنامه ی ارائه داد که برای سال ۲۰۳۲ قهرمان آسیا شود .اما هنوز دنبال مقصر باید بگردیم و به این صورت بزرگترین سرمایه را که همان وقت است از دست می دهیم .»