بررسی سرنوشت مربیان خارجی فوتبال ایران

فرهیختگان: نام آندره‌آ استراماچونی، سرمربی سابق استقلال این روزها در فوتبال ایتالیا دوباره مطرح شد و قرار بود این مربی ۴۴ ساله پس از پنج‌سال دوباره حضور در سری A را تجربه کند، اما درنهایت این والتر زنگا بود که هدایت کالیاری را برعهده گرفت و استرا که یکی از گزینه‌های هدایت این تیم بود همچنان به دوران استراحت خود ادامه خواهد داد. در دو سال اخیر مربیان خارجی زیادی راهی ایران شدند تا هدایت تیم‌های باشگاهی و ملی را برعهده بگیرند و البته تعداد زیادی از آنها خیلی زود فوتبال ایران را ترک کردند.

از طرف دیگر برخی مربیان خارجی نظیر کارلوس کی‌روش و برانکو ایوانکوویچ که چند سال روی نیمکت تیم‌های ایرانی حضور داشتند نیز بالاخره تصمیم به جدایی گرفتند و راهی تیم‌های دیگری شدند تا چالش جدیدی را در دوران مربیگری خود تجربه کنند. در ادامه به بررسی سرنوشت مربیانی می‌پردازیم که در این مدت فوتبال ایران را ترک کرده‌اند.

کارلوس کی‌روش

بی‌شک یکی از مشهورترین مربیان تاریخ فوتبال ایران که تحولی بزرگ در شکل و شیوه بازی تیم‌ملی ایجاد کرد، این مرد پرحاشیه پرتغالی بود. کی‌روش روزهای پرفراز و نشیبی را در ایران تجربه کرد و درنهایت پس از پایان جام ملت‌های آسیا ۲۰۱۹ از جمع یوزهای ایرانی جدا شد. او که موافقان و مخالفان زیادی در ایران داشت مدتی بعد هدایت تیم‌ملی کلمبیا را به دست گرفت تا این‌بار در آمریکای‌جنوبی به مربیگری بپردازد.

ناکامی در کوپا آمه‌ریکای ۲۰۱۹ به‌همراه این تیم کمی موقعیت مرد پرتغالی را متزلزل کرد اما او حالا با قدرت به کارش در کلمبیا ادامه می‌دهد و تیمش را برای حضور در رقابت‌های انتخابی جام‌جهانی ۲۰۲۲ قطر آماده می‌کند.

برانکو ایوانکوویچ

برانکو پس از جدایی از تیم‌ملی ایران مدتی در کشورهای دیگر مشغول به‌کار شد تا درنهایت به پیشنهاد پرسپولیس پاسخ مثبت داد و روی نیمکت سرخ‌ها نشست. پرسپولیس او سه فصل پیاپی قهرمان لیگ شد و تا فینال لیگ قهرمانان آسیا نیز پیش رفت اما نهایتا در پایان فصل گذشته اتفاقات عجیبی رخ داد تا او از جمع قرمزها جدا شده و راهی کشورش شود. چند هفته بعد خبر حضور او در الاهلی منتشر شد و پروفسور به عربستان رفت تا شاید بتواند موفقیت‌هایش را در پرسپولیس این‌بار در این کشور حاشیه خلیج‌فارس تکرار کند.

اوضاع اما مطابق میل برانکو پیش نرفت و نتایج ضعیف و همچنین مشکلاتی که با برخی بازیکنان داشت باعث شد پس از چند هفته از سمتش برکنار شود. اخراج از الاهلی دوباره نام او را در فوتبال ایران و این‌بار به‌عنوان کاندیدای هدایت تیم‌ملی مطرح کرد اما این اتفاق رخ نداد و او بازهم راهی یک کشور عربی شد. این‌بار تیم‌ملی عمان مقصد او بود و فدراسیون این کشور امیدوار است با این مربی کروات بتواند برای نخستین‌بار حضور در جام‌جهانی را تجربه کند.

گابریل کالدرون

با جدایی برانکو، پرسپولیس به‌سراغ این مربی آرژانتینی رفت که شناخت خوبی از فوتبال خاورمیانه دارد و سال‌ها در این منطقه مربیگری کرده بود. کالدرون روزهای نسبتا خوبی با این تیم داشت و توانست تیمش را به صدر جدول برساند اما مشکلات پرداخت حقوقش باعث شد او هم مانند چند مربی خارجی دیگر با فسخ قراردادش ایران را ترک کند. کالدرون در همان روزهای پایانی حضورش در پرسپولیس به‌عنوان یکی از گزینه‌های هدایت تیم‌ملی امارات نیز مطرح شد اما این جابه‌جایی عملی نشد و حالا پس از جدایی از پرسپولیس بدون تیم مانده و مشغول گذراندن تعطیلات است.

آندره‌آ استراماچونی

سرمربی ایتالیایی استقلال که دوران ناموفقی را در یونان و جمهوری چک سپری کرده بود به ایران آمد تا رزومه مربیگری خود را احیا کند. استرا خیلی زود توانست به محبوبیتی فراتر از تصورش در استقلال برسد و نتایج خوب تیمش و نمایش درخشان شاگردانش باعث شد آبی‌ها یکی از مدعیان اصلی قهرمانی باشند. اما روزهای خوش هواداران این تیم خیلی زود به پایان رسید و استرس و نگرانی بابت از دست دادن این مربی جای آن را گرفت.

درنهایت استرا رفت و دیگر برنگشت تا برنامه‌های او برای استقلال نیمه‌کاره بماند. این مربی ایتالیایی این روزها پیشنهادهای بهتری دریافت کرده، از لیگ انگلیس تا بازگشت به سری A اما هرکدام از آنها به دلایلی به نتیجه نرسیده است تا او هم یکی دیگر از مربیانی باشد که پس از ترک فوتبال ایران همچنان بیکار است.

مارک ویلموتس

سرمربی سابق تیم‌ملی بلژیک جانشین کی‌روش در تیم‌ملی شد تا این‌بار ماموریت فرستادن ایران به جام‌جهانی توسط او انجام شود. شاگردان او مقابل تیم‌های ضعیف گروهش (کامبوج و هنگ‌کنگ) نتایج خوبی گرفتند اما مشکل اصلی تیمش برابر بحرین و عراق بود که هر دو بازی را به مدعیان گروه باخت تا اوضاع در همین مرحله نخست انتخابی جام‌جهانی پیچیده شود. عدم دریافت مطالبات او را هم دچار مشکل کرد تا بالاخره پس از بازی با عراق به کشورش برگشت و اعلام کرد قراردادش را فسخ کرده است.

در چندماهی که از جدایی او از تیم‌ملی می‌گذرد شایعه پیشنهاد سنت‌ترویدن بلژیک به ویلموتس مطرح شد اما بازگشت او به فوتبال کشورش فعلا منتفی است. ویلموتس این روزها بیشتر به تماشای بازی دو پسرش، رنو و مارتین مشغول است که به‌تازگی به تیم نریگلاو کلانژ اسلوونی پیوسته‌اند و ظاهرا تا روشن‌شدن تکلیف پرونده‌اش با فوتبال ایران قصد بازگشت به دنیای مربیگری را ندارد.

مصطفی دنیزلی

دنیزلی چند سال پس از جدایی از پرسپولیس در ابتدای این فصل هدایت تراکتورسازی تبریز را برعهده گرفت تا این تیم پرستاره را بالاخره به قهرمانی لیگ برتر برساند. دوران حضور این مربی ترک‌تبار در ایران نیز زیاد طولانی نبود؛ او به‌دلیل اختلافاتی که با مدیران باشگاه داشت تصمیم گرفت قراردادش را به‌صورت توافقی فسخ کند. مربی سرشناس و پرافتخار ترکیه پس از ترک ایران فعلا با تیمی قرارداد نبسته و به استراحت مشغول است.

پائولو سرجیو

این مربی پرتغالی فصل پیش در آبادان مشغول به‌کار بود. او پس از ترک نفت آبادان هدایت التعاون عربستان را برعهده گرفت اما حضورش در این کشور چندماه بیشتر طول نکشید و در حالی که تیمش در رده ششم جدول حضور داشت از سمتش اخراج شد. سرجیو به‌تازگی هدایت تیم قعرجدولی پورتیموننزه پرتغال را برعهده گرفته تا شاید بتواند این تیم را از سقوط نجات دهد. او در سه مسابقه‌ای که هدایت تیم را برعهده داشته دو تساوی و یک شکست به دست آورده و تیمش فعلا به‌همراه آوس یکی از مدعیان اصلی سقوط به دسته دو پرتغال است.

وینفرد شفر

نتایج پیرمرد آلمانی در استقلال درنهایت نتوانست رضایت هواداران را به‌دنبال داشته باشد. او در انتهای فصل گذشته آبی‌ها را ترک کرد اما ترجیح داد همچنان در خاورمیانه حضور داشته باشد. شفر به امارات رفت و روی نیمکت بنی‌یاس نشست؛ تیمی که حضور در میانه‌های جدول می‌تواند نتیجه‌ای خوب برایش باشد. تیم او در پایان هفته هفدهم با ۲۰ امتیاز در رتبه نهم لیگ ۱۴ تیمی امارات قرار دارد و نه خطر سقوط این تیم را تهدید می‌کند و نه امیدی برای کسب سهمیه لیگ قهرمانان دارند. در این شرایط بعید نیست او در پایان فصل کارش را از دست بدهد.

وینگو بگوویچ

یکی از ده‌ها مربی کرواتی که حضور در فوتبال ایران را تجربه کرد و البته بیشترین دوام را بین آنها داشته است. بگوویچ حالا دیگر فارسی را به‌خوبی یاد گرفته و به‌نوعی یک مربی ایرانی محسوب می‌شود. این مربی کروات فصل پیش توانست گل‌گهر را به لیگ برتر برساند و یکی از بزرگ‌ترین دستاوردهایش در فوتبال ایران را به دست آورد اما فصل جدید برای او و تیمش با شروع خوبی همراه نبود و درنهایت مدیران باشگاه تصمیم به برکناری او گرفتند. بگوویچ فعلا بدون تیم مانده اما بعید نیست دوباره کارش را در ایران ادامه دهد.

ارطغرل ساغلام

ساغلام یکی از انتخاب‌های عجیب مدیران تراکتور برای نشستن روی نیمکت این تیم بود. ساغلام از ترکیه راهی ایران شد تا شاید بتواند آرزوی چندین‌ساله هواداران تبریزی را برآورده کند اما این مربی جوان درنهایت نتوانست موفقیتی کسب کند و به کشورش برگشت. او ابتدا هدایت کایسری‌اسپور را برعهده گرفت و حالا هم مربی تیم سامسون‌اسپور این کشور است.

جان توشاک

پس از ساغلام نوبت به یک مربی مشهور ولزی رسید تا روی نیمکت تراکتور بنشیند. توشاک که روزگاری مربی رئال‌مادرید بود در تبریز دوام چندانی نداشت و مانند سایر مربیان دو، سه سال اخیر این تیم خیلی زود باشگاه را ترک کرد. این مربی ۷۰ ساله ولزی که دو سال قبل از حضور در تراکتور بیکار بود، پس از جدایی از این تیم هم در تیم دیگری مشغول به‌کار نشده و به‌نظر می‌رسد تصمیم به بازنشستگی گرفته است.

جرج لیکنز

در میانه‌های فصل پیش این مربی بلژیکی به ایران آمد و مقصد او هم مانند چند نمونه قبلی، تراکتور بود. او در تیم‌های ملی بلژیک، الجزایر، تونس و مجارستان مربیگری کرده‌ بود و به‌نظر می‌رسید گزینه‌ای مناسب برای این تیم تبریز است اما درنهایت با پایان فصل از این تیم جدا شد و در این فصل هنوز هدایت تیمی را برعهده نگرفته است.

ایلی استن

یک مربی رومانیایی تقریبا ناشناس که مدتی به‌عنوان مدیر فنی و همچنین مربی موقت در فولاد مشغول بود، دوران مربیگری‌اش تنها چند هفته طول کشید و جایش را به افشین قطبی داد. او پس از جدایی از فولاد به کشور برگشته و در تیم دسته دومی گلوریابوزائو مشغول است.

افشین قطبی

قطبی که یک رگه ایرانی دارد در ابتدای این فصل از فولاد جدا شد و دوباره به شرق آسیا رفت و این‌بار هدایت تیم چینی «شیجیاژوانک اور برایت» را برعهده گرفت.