شلاق زدن به زنان سینمای ایران شما را شاد می‌کند جناب؟

برترین‌ها: آغاز اعتراض علنی و دسته‌جمعی زنان دست‌اندرکار سینمای ایران به اواسط فروردین امسال بازمی‌گردد. ده‌ها تن از زنان سینماگر ایران با انتشار بیانیه‌ای به رواج «خشونت و آزار جنسی» در محیط‌ کار خود اعتراض کردند و خواستار مجازات متخلفان شدند. خانه سینما در واکنشی به این بیانیه «شورای صیانت» را مسئول رسیدگی به «هرگونه رفتاری مغایر با شئون فرهنگی و اخلاق حرفه‌ایی اهالی سینما» اعلام کرد. اما زنان معترض به خشونت جنسی در واکنش به بیانیه خانه سینما اعلام کردند که این نهاد «استقلال لازم» برای رسیدگی به چنین پرونده‌هایی را ندارد و برخی از اعضای آن «روایت زنان سینماگر را فعالانه سرکوب کرده‌اند» و در ادامه به تشکیل هیئتی جهت رسیدگی به «آزار و خشونت جنسی» در عرصه سینما و تئاتر اقدام کردند و موضوع تنظیم یک آیین‌نامه حقوقی با هدف حمایت از زنان را در دستور کار قرار دادند.

حالا در جدیدترین وشاید تندترین واکنش، روز گذشته، حسین فرحبخش از تهیه‌کنندگان پرکار در سینمای ایران، خواستار «شلاق زدن» به ۸۰۰ زن سینماگری شد که به «خشونت، آزار و باج‌گیری جنسی» در عرصه سینما و تئاتر اعتراض کرده و خواستار توقف آن شده‌اند. تهیه‌کننده سینمای ایران در برنامه رادیویی «سینمامعیار» که بیانیه سینماگران زن و حواشی آن را بررسی می‌کرد از اقدام اعتراضی زنان سینماگر با عنوان «خیانت کثیف» نام برده که «باعث رفتن حیثیت سینما» شده است. او در ادامه در این برنامه متعلق به صداوسیما با لحنی خشن و ادبیاتی تهاجمی خواستار محاکمه و شلاق زدن به ۸۰۰ سینماگر زنی می‌شود که با تنظیم یک «آیین‌نامه حقوقی» و درخواست تایید و اجرای آن از سوی خانه سینما خواستار بهبود شرایط کنونی سینما شده‌اند.

نخستین واکنش‌های اهالی سینما

این اظهارات زننده با واکنش‌های تندی از جانب اهالی سینما همراه شد.

امیر اثباتی، از طراحان برجسته صحنه و لباس سینمای ایران نوشت:

صحبت‌های حسین فرحبخش، تهیه‌کننده و عضو شورای‌عالی تهیه‌کنندگان سینمای ایران، در مخالفت با جنبش اعتراضیِ زنان سینماگر، دقیقاً مصداقِ بارز و روشنی است از همان خشونتی که زنان به آن اعتراض دارند. حتماً افراد دیگری هم مثل او فکر می‌کنند؛ حتی اگر به زبان نیاورند. این طرز تفکر حاصل یک فرهنگِ متحجرِ مردسالارانهٔ -البته رو به زوالِ- بسیار قدیمی در بخشی از جامعهٔ ماست که نتوانسته در دوران معاصر اصلاح شود. اتفاقاً وجود چنین افرادی و بیان چنین الفاظی شاهد و دلیلی جدی است  برای ضرورتِ تصویبِ نهایی و اجرای هرچه سریع‌ترِ  «آیین‌نامهٔ منع خشونت جنسی/جنسیتی برعلیه زنان» در نهادهای صنفی.

همان‌طور که در «آیین‌نامه» هم به‌درستی بر لزومِ فرهنگ‌سازی در این زمینه تأکید شده، «حسین فرحبخش‌ها» نیازمند آموزش و آشنایی با مفاهیمی هستند که درک درستی از آن ندارند. باید بارها و بارها مواد آیین‌نامه را برایشان خواند و توضیح داد. البته به‌دلیل دیرپا بودنِ فرهنگِ عقب‌مانده‌ای که حتی طرح و بیان این اعتراضات را هم برنمی‌تابد و بلافاصله حکم شلاق صادر می‌کند، همان‌طور که در آیین‌نامه هم آمده باید در موارد لازمْ برخورد صنفی و حتی قضایی هم با ایشان صورت بگیرد. در مورد این تهیه‌کننده، هم صنف مربوطه و هم مدیریتِ خانه سینما، تا کنون بارها کوتاهی کرده‌اند. لازم است است به خاطرِ اهانتِ آشکار به همکارانمان -جمع بزرگی از زنان سینماگر- حتماً با او برخورد صنفیِ لازم و عبرت‌آموز بشود.

حسین لامعی، منتقد سینما با بازنشر ویدئویی از مناظره حسین فرحبخشض و همایون اسعدیان در برانامنه سینما هفت به بازخوانی رفتار امروز او پرداخت.

یک- ویدیوی بالا، حدود ۱۰ سال قبل است؛ سال ۹۲؛ برنامه‌ی «هفت»... بخش‌هایی از مناظره‌ی «حسین فرح‌بخش»، با «همایون اسعدیان»، که به دلیل لحن و بیانِ فرح‌بخش، به احترامِ مخاطبان، بخش‌های بیشتری را، جای ندادیم...

دو- این مناظره، پیرامونِ «تعطیلیِ خانه‌سینما»، توسط «دولتِ دومِ احمدی‌نژاد» است... تعطیلی‌ای که با استقبال و همراهیِ فرح‌بخش و طیفِ او، مواجه شد... طیفی که هرچند سینماگرند، اما با پشتیبانیِ دولتِ احمدی‌نژاد، از جایی به بعد، رسما، حامیِ تعطیلیِ «خانه‌سینما» شدند؛ و خواستارِ تشکیلِ خانه‌سینمای جدید، به لیدریِ خود!..

سه- بحثِ ما اما در این متن، فراتر از مباحثِ دیروزِ «خانه‌سینما»ست... بحث ما در اینجا، رو در روییِ ۲ گفتمان است؛ رو در روییِ ۲ لحن... «لحنِ و بیانِ فرحبخش»؛ «لحن و بیانِ اسعدیان»... لحن و بیانِ چِرک؛ لحن و بیانِ پاکیزه...

چهار- ما این ویدیو را؛ ما این «لحظه‌ها» را؛ هرکداممان، بارها و بارها، در زندگی‌هایمان، تجربه کرده‌ایم... ما از کودکی در اطراف‌مان، «فرح‌بخش‌ها»ی بسیاری دیدیم؛ و هرچه پیش آمدیم، با فرح‌بخش‌های بیشتری مواجه شدیم... ما این لحن و بیان را، خوب می‌شناسیم... در کوچه و خیابان، سرِ بازار، در ترافیک، در گاراژ و مکانیکی و تَره‌بار، در ورزشگاه‌ها و استادیوم‌ها و... بارها و بارها، با این لحن و بیان طرف شدیم... بعضی‌هایمان، بلد بودیم از پسِ طرف بربیاییم؛ و بعضی‌هایمان، همچون اسعدیانِ این گفت‌وگو، به طرف گفتیم: «من ادبیاتم با شما فرق میکنه؛ من مَتَلک انداختن بلد نیستم؛ من بلد نیستم اینطوری حرف بزنم»... و بعضاً نیز، این پاسخ‌ها را، نه به طرف، که در دلمان دادیم! خودخوری کردیم...

پنج- مَردمانِ هر سرزمین؛ طبیعتا، کمترین انتظارشان این است، که اهالیِ سینمایشان، کمی تا حدودی، لحن و بیانشان، همچون اسعدیانِ این گفت‌وگو باشد؛ حال آنکه امروز، در فضای هنر و سینمای ما، فرح‌بخش‌ها جولان می‌دهند، و این محیط، بهشتِ آن‌هاست... افرادی که گمان می‌کنند، دهن به دهنِ نکردنِ دیگران با آن‌ها، به دلیلِ ترسِ دیگران از آن‌هاست؛ یا به دلیلِ سَرزبان‌دار بودنِ آن‌ها!.. و نمی‌دانند که شاید افرادی باشند که تربیتِ خانوادگی‌شان، به آن‌ها چنین آموخته باشد؛ «سکوت و ادب، در اینطور موارد»... فرهنگِ: «دهن به دهن نکردنِ با هرکس»...

شش- باری... صائب تبریزی، چند قرن پیش، چنین سُرود:

نعمتِ روی زمین ، قسمتِ «بی‌شَرمان» است

خونِ دل می‌خورَد آنکَس که «حیایی» دارد

کارنامه هنری آقای تهیه‌کننده!

محمد حسین فرح بخش، کارگردان، فیلمنامه‌ نویس و تهیه‌ کننده ایرانی، متولد ۴ تیر ۱۳۳۸ در تهران است که از سال ۱۳۶۳ فعالیت حرفه ای خود را آغاز نمود.

فرح بخش، سابقه حضور در پروژه تولید آثاری همچون ریشه در خون، غریبه، پاک‌ باخته، آواز قو، نیش، عروس فراری، آواز تهران، تکیه بر باد، سوغات فرنگ، شارلاتان، عطش، زندگی خصوصی، ایکس‌ لارج، کلاغ‌ پر، دختر شاه پریون، مستانه، پس کوچه‌ های شمرون، نازنین، آب‌ نبات چوبی، آس و پاس، خالتور، دشمن زن، پا تو کفش من نکن، زن ها فرشته اند ۲ و تکخال را در کارنامه هنری خود دارد.

کاربران چه می‌گویند؟