آکادمی گزارشگران شبکه ۳ در جام جهانی

همشهری جوا ن: روزهای پررونق کنداکتور شبکه سه در جام جهانی 2014 باعث شد دوباره بازار گزارشگران فوتبال داغ شود. آنهایی که در ماه گذشته بیش از هر دوره دیگری دیده و جملاتشان شنیده شد. 64 بازی جام جهانی 2014 برزیل، دوباره بحث درباره گزارشگران را سر زبان ها انداخت.

در این بخش به شکل مفصل در پرونده ای ویژه سراغ تمام گزارشگرهایی رفتیم که در این جام صدای شان را شنیدیم. از نحوه گزارششان گفتیم و از تکه کلام هایی که سال ها خاطرات تلخ و شیرینی را برایمان ثبت کردند. این شما و این 10 نفر آکادمی گزارشگری صدا و سیما به ترتیب میانگین امتیازهایی که از داوران ما گرفته اند.

عادل فردوسی پور

یه نیم بدن

امتیاز 4.3

ظریف ترین گزارش های صدا و سیما مختص فردوسی پور است. استاد زبان تخصصی صنایع دانشگاه شریف، لب به لب تکنولوژی جلو می رود و کارش را بلد است. آنقدر بلد که می داند وقتی تیکه «چه می کنه این بازیکن»اش در گذر زمان حَز می شود، برود سمت «چه خوبه این بازیکن» و با آن جریان سازی کند. کسی که آنقدر محبوبیت و مقبولیت دارد که اگر در بازی احیانا یک به صد هم سوتی بدهد، باز هم بسیاری آن را نشنیده می گیرند.


گزارش عادل «امضا» دارد. تلفظ های خاصی که از بازیکنان ارائه می دهد (جدیدترینش «برزیل» به تلفظ خاص این کلمه توسط او دقت کنید)، آمارهای ریز و درشتی که با آن بیننده را به رگبار می بندد و تیکه های ریزی که بی پروا به همه جا و همه کس می اندازد.

گزارش های فردوسی پور هویت دارد؛ به شکلی که تیک هایش فقط از زبان او جذاب اند وگرنه اگر هر گزارشگر دیگری از حضور دو خلعتبری در ورزشگاه بازی دوستانه ایران - مونتگرو صحبت کند، بقیه مسخره اش می کنند یا اگر خیابانی چنین جمله ای بگوید، همه متهمش می کنند به حاشیه پردازی ولی اینها از زبان فردوسی پور زیباست چون مخصوص اوست و سند همه اش به نام او خورده.

فردوسی پور با اینکه از لحاظ آوایی شاید نسبت به بقیه گزارشگرها ذاتا صدای بهتری نداشته باشد اما در اجرایش اینقدر ظریف عمل می کند که محبوب است. هر قدر هم که دانستن «وجه مشترک پیکه و فابرگاس داشتن نامزدهایی است که 5 سال از خودشان بزرگترند»، لطفی نداشته باشد، باز هم چیز از محبوبیت عادل کم نمی شود و او همیشه «یک» است.

مزدک میرزایی

به سرانجام می رسونه

امتیاز 3.5

میرزایی از گزارشگرهای کم نوسان صدا و سیماست. با اینکه اگر او هم در نقطه اوجش باشد، می تواند گزارش های پرسوتی و به یادماندنی را رقم بزند اما نه مثل خیابانی جمله قصار زیاد می گوید و نه مثل یوسفی از اصطلاحات عجیب و کمتر شنیده شده استفاده می کند.


اغلب آمارهایی که می دهد معقول و منطقی است و جز فعل «انجام» که شخص میرزایی خیلی به آن علاقه دارد، تکه کلام خاصی را در این سال ها از خودش به جای نگذاشته. بی حاشیه است و خیلی ها معتقدند در مقطعی از سالیان گذشته بهترین گزارشگر فوتبال ایران به شمار می رفته. همچنین جمله معروف «باید خدا رو شکر کنیم که در عصری زندگی می کنیم که می تونیم بازی های مسی رو ببینیم»، منتسب به میرزایی است.

محمدرضا احمدی

گوش چپ کلاسیک

امتیاز ۲.۸

پدیده نوظهور گزارشگری فوتبال از قدیمی های رادیوست که اولین تصویری که در قاب تلویزیون از او به یاد داریم، برمی گردد به ۴ سال پیش و جام جهانی ۲۰۱۰ آفریقای جنوبی؛ همان جوان با انگیزه و با انرژی که در برنامه «یک جهان، یک جام» در کنار رضا جاودانی می آمد و اطلاعات ریز و درشت جام جهانی را با حرارت توضیح می داد.


احمدی در شرایطی که خیلی از قدیمی های گزارشگری پا به ورطه افول گذاشته اند، در این سال های کمِ حضورش در صدا و سیما خوب برای خودش جا باز کرده و هواداران خاص خودش را پیدا کرده. پس از سالیان درازی که گزارش تمام بازی های مهم تورنمنت ها سهم عادل یا مزدک بود، احمدی با حضورش کم کم این فضا را تلطیف کرده و دیگر گزارشگر بازی های فینال جام های مختلف از پیش تعیین شده نیست. «انصافا» و «پاس کات بک» از جمله کلمه های مورد علاقه احمدی هستند، البته مادامی که در دو تیم «گوش چپ کلاسیک»ی گیر نیاورد!

پیمان یوسفی

آبستن حوادث زیادیه

امتیاز ۲.۶

برخی از کلمه ها و تعابیر هست که در هیج جای صدا و سیما شنیده نمی شود، جز در گزارش های پیمان یوسفی. «زدن تیر خلاص بر پیکره نیمه جان» یا «برگرداندن آب رفته به جوب» از جمله اصطلاحاتی است که شاید اگر یک شبانه روز کل شبکه ها را زیر و رو کنید هم جز از لسان زیبای پیمان یوسفی از نفر دیگری شنیده نمی شود.


یوسفی که این اواخر به مجری گری روی آورده و قطع نبودن صدایش در برنامه زنده «ورزش از نگاه دو» و نقدهایی که به همراه مهمانان برنامه به تیم ملی داشتند، حسابی حاشیه ساز شد؛ این جام جهانی دوباره در عرصه گزارشگری پررنگ تر شده. یوسفی به نسبت از آدم های خنثی این مجموعه به شمار می رود و جز بعضی مواقع که جمله های خاص و عجیبی می گوید، زیاد خبرساز نبوده.

جواد خیابانی

سال های جواد

امتیاز ۲.۲

پرحاشیه ترین گزارشگر این سال های تلویزیون، همان صدای آشنای رقم زننده حماسه ملبورن ۹۸ و به یادآورنده «غزال تیزپای آسیا» است. همان کسی که دوستدارانش هنوز هم ترجیح می دهند که خاطرات آن سال های جواد را به یاد بیاورند تا کسی که این روزها صدایش را می شنویم.


پیدایش پیج های مختلفی از سوتی های خیابانی در شبکه های اجتماعی به همراه فشارهای زیادی که توسط رسانه های مجازی و مکتوب به گزارش های او وارد می شود، خیابانی را تبدیل به اولین کسی کرده که هر جا سخن از سوتی می شود به حق یا ناحق نام او می درخشد؛ اتهام هایی که بعضا دیده می شود خیلی هایش هم بی انصافی است.

خیابانی به ورطه هایی افتاده که این سال ها تقریبا همه می نشینند پای تلویزیون تا از او ایراد بگیرند و شاید همین باعث شده که اینقدر سروصدا به پا شود؛ وگرنه خیابانی آنقدر که می گویند تغییری نکرده و همان کسی است که به کاربرد صفت های پشت سر هم علاقه دارد، سوییس را «بی نوا» می خواند و قلبا دوست داشت الجزایر به مرحله ۱/۴ نهایی جام جهانی راه پیدا کند.

محمد سیانکی

همیشه وسط

امتیاز ۲.۲


او که در جام جهانی اخیر موازی خیلی از گزارشگرهای اصلی صدا و سیما تعداد بازی های زیادی را گزارش کرده اما در این مدت هم نقطه درخشان قابل ذکری از خود به جای نگذاشته. از بازی فرانسه - هندوراس بگیرید و سوتی های ریز و درشتی که از او ساطع شد، تا بازی مرحله یک هشتم نهایی هلند - مکزیک؛ مسابقه مهمی که شاید «خوب» گزارش کردنش می توانست ذهنیت ها را نسبت به سیانکی تغییر بدهد اما قضاوت های تند و آتشین اش (مثلا درباره دروازه بان هلند) و تکرار آن باعث شد تا روی اعصاب قدم بزند.

سیانکی باید بین «نقد کردن در حین بازی/ حکم دادن/ کنایه زدن» تفکیک بیشتری قائل شود تا شاید خودش را بالا بکشد.

مجتبی صادقیان

همیشه در حاشیه

امتیاز ۱.۹

از خوش صداهای عرصه گزارشگری که در این سال ها به حق اش نرسید. صادقیان که نسبت به رقبایش در این عرصه سابقه بیشتری دارد/، هیچ گاه جزو گزارشگران اصلی صدا و سیما به شمار نرفته. با اینکه تونالیته صدای صادقیان دلنشین تر از خیلی های دیگر است. ولی او را بیشتر با گزارش هایش در لیگ جزیره و بازی های آخر شبی به یاد می آوریم.

صادقیان بعضا به تلفظ های خاصی که از اسم بازیکنان به کار می برد، شناخته می شود؛ موضوعی که شاید ریشه در رشته تحصیلی اش که فوق لیسانس زبان آلمانی است، دارد. عادل چند سال پیش و در برنامه جام چهاردهم اذعان کرد که تلفظ درست خیلی از بازیکن های آلمان را از او می پرسد.

محمدرضا بالاپور

خیلی دور

امتیاز ۱.۸


بالا پور هم یکی دیگر از آن دسته گزارشگرانی است که آنقدر که باید و شاید در حوزه گزارشگری رشد پیدا نکرد و همیشه در سایه دیگر گزارشگرهای صدا و سیما بوده؛ شاید این موضوع برگردد به تنوع فعالیت هایی که بالاپور دارد. کار به عنوان مدیر تولید، مجری طرح و تصویربردار از جمله حوزه هایی است که بالاپور در آن کار کرده و همان باعث شده که هر چقدر هم که به ذهن مان فشار بیاوریم، نتوانیم تصویری از او را به یاد بیاوریم!

علیرضا علیفر

توووی درروااازه

امتیاز ۱.۶

ساعت از نیمه های شب گذشته و بازی فوتبال نه چندان با کیفیتی در حال پخش است. شما در اتاق مشغول انجام کارهای عقب افتاده هستید و با تنظیم صدای فوتبال در حد معمول نگاهی هم به تلویزیون داخل پذیرایی دارید. اگر سرهنگ علیفر گزارشگر بازی باشد، هیچ نگرانی بابت از دست رفتن صحنه های حساس وجود ندارد. نواهای «توووی دررروااازه»های استاد علیفر اینقدر بین هواداران او طرفدار دارد که اخیر بعضی ها خواستار قرار دادن آن برای آهنگ پیشواز تلفن های همراه شان هستند.


علیرضا علیفر که بیشتر او را با تاکیدش بر دفاع خطی می شناسیم، در خیلی از جاها حتی علاقه ای به آوردن نام تیم ها و بازیکن ها ندارد. «یک ضربه سر از کپتن تیم سفیدپوش»، «شوت سرکش از مدافع پیش تاخته»، «فرصت عالی برای پشت دفاع»، «جدال یک به دو در کناره های خط طولی زمین»، «موقعیت مناسب در منطقه شانزده و نیم متر» فقط کافی است کمی در تیکه های سرهنگ علیفر دقت کنید؛ نیازی به شناخت بازیکن ها نیست و صفت های مخصوص علیفر به راحتی کار او را راه می اندازد.

محسن عزیزی

به امید روزهای بهتر

خارج از امتیاز

کم نام و آوازه ترین اسم در فهرست ما، عزیزی است. شخص بی ادعایی که دارد کم کم از شبکه ورزش شروع می کند و به عنوان یک گزارشگر برای خودش هویتی دست و پا می کند. هر چقدر هم بخواهیم سر اینکه در بازی سوییس و اکوادور و سر صحنه آهسته گل اکوادور به او خرده بگیریم که آن را گل مستقلی اعلام کرد اما در بازی کرواسی - کامرون، آنقدر خوب بود که به این امیدوار باشیم که شاید احمدی جدیدی از او دربیاید.