بازیگران درخشان تاریخ سینما (۱۹): جیمی استوارت

برترین ها: یکی از دوست داشتنی ترین ستاره های تاریخ سینما، جیمی استوارت، در طول عمرش، بیش از ۸۰ فیلم بازی کرد. او با همه خوب بود و همین باعث می شد که شخصیتی جذاب و قابل دسترسی برای مخاطب داشته باشد.

جیمز میتلند استوارت که با نام جیمی استوارت شناخته می شد، روز بیستم مه 1908 در ایندیانای پنسیلوانیا به دنیا آمد. وی افسر ارتش و بازیگر آمریکایی بود که در میان ستاره های درخشان تاریخ سینما بسیار محترم و محبوب بود. از ویژگی های شخصیتی او می توان به اخلاق خوب و فروتنانه و کشیده حرف زدن های متمایزش اشاره کرد که اغلب به او کمک می کرد به راحتی بتواند مردان طبقه متوسط آمریکایی که با بحران روبرو هستند را به تصویر بکشد. بسیاری از فیلم هایی که جیمی استوارت در آنها درخشید تبدیل به فیلم های کلاسیک و ماندگار شدند.

اولین بار در دوران جوانی مزه بازیگری را چشید. در دانشگاه پرینستون، به عنوان عضوی از باشگاه تریانگل که تئاترهایی برگزار می کرد، روی صحنه رفت. در سال 1932 بود که در رشته معماری فارغ التحصیل شد، ولی هرگز در این رشته فعالیت نکرد. در عوض تابستان بعد از فارغ التحصیلی به بازیگران دانشگاه در فالموث، ماساچوست، پیوست و در آنجا با هنری فوندا آشنا شد و همین شد که این دو تبدیل به دوستان صمیمی تا آخر عمر شدند. همان سال استوارت با نمایش «کری نیشن» بازیگری در برادوی را تجربه کرد. این نمایش چندان موفق نبود، ولی او توانست نقش های دیگر بگیرد. در سال 1935 با استودیوی ام جی ام قرارداد بست و به غرب رفت.

در سال های اول ورودش به هالیوود، جیمی با هنری فوندا در یک آپارتمان زندگی می کردند. این هنرپیشه بلند و باریک قبل از همبازی شدن با الئونور پاول در سال ۱۹۳۶ در کمدی موزیکال محبوب «رقصنده ذاتی» ،در چندین فیلم از جمله «مرد قاتل» (۱۹۳۵) در کنار اسپنسر تریسی ظاهر شد. بعد برای دو فیلم از فرانک کاپرا به استودیوی کلمبیا قرض داده شد که این دو فیلم در حرفه او نقشی حیاتی و محوری داشتند که یکی از آنها «آقای اسمیت به واشینگتن می رود» (۱۹۳۹) بود که برایش اولین نامزدی جایزه اسکار را به همراه آورد. در این فیلم او نقش سیاستمدار جوان و ایده آل گرایی را ایفا کرد که رو به فساد می رود. سال بعد برای فیلم کمدی رمانتیک «داستان فیلادلفیا» که در آن با کاترین هپبورن و کری گرنت، دو ستاره بزرگ دیگر سینما همبازی بود، جایزه اسکار را به خانه برد.

دیگری فیلم مشهور «زندگی زیباست» (۱۹۴۶) بود که تبدیل به فیلم کلاسیک کریسمس شد. ولی فیلم «نمی توانی این را با خودت ببری» (۱۹۳۸) بود که با بردن جایزه اسکار بهترین فیلم باعث شد که استوارت تبدیل به یک ستاره شود. استوارت مجموعاً پنج بار نامزد جایزه اسکار شد که یک بار آن را برد و در سال ۱۹۸۵ جایزه اسکار دستاورد یک عمر را نیز دریافت کرد.

در سال 1999 استوارت از سوی موسسه فیلم آمریکا به عنوان سومین افسانه بزرگ سینمایی مرد دوران طلایی هالیوود پس از هامفری بوگارت و کری گرنت نامیده شد. این موسسه پنج تا از فیلم های استوارت را نیز در لیست صد فیلم برتر آمریکایی خود قرار داد.

بین سال های ۱۹۴۱ تا ۱۹۴۶، جیمی در بازیگری وقفه انداخت تا در جنگ جهانی دوم خدمت کند و به این ترتیب به نیروی هوایی ارتش ایالات متحده پیوست و تا پایان جنگ به درجه سرتیپی رسید. در سال ۱۹۴۶ دوباره با فیلم «زندگی زیباست» به کارگردانی فرانک کاپرا به روی پرده سینما برگشت. این فیلم داستان مردی را به تصویر می کشید که با کمک فرشته نگهبان و تصوراتی از دنیا بدون او، از آستانه خودکشی به زندگی برمی گردد. هر چند که این فیلم در گیشه ناامیدکننده بود، ولی با گذشت سالها تبدیل به یکی از فیلم های محبوب برای تعطیلات شد. ظاهراً این فیلم یکی از فیلم های محبوب استوارت بوده است.

خیلی زود استوارت در فیلم «هاروی» (1950) بازی کرد، فیلمی خنده دار درباره مردی که یک دوست خیالی در قالب خرگوش داشت. کم کم او از بازی کردن در این طور فیلم های شاد و سبک خسته شد و پس از پایان جنگ به فیلم های جدی تر رو آورد و در دو وسترن ساخته آنتونی مان به نام های «وینچستر 73» (1950) و «تیر شکسته» (1950) هنرنمایی کرد.

دیری نگذشت که جیمی هنرپیشه محبوب کارگردانی همچون آلفرد هیچکاک شد و در چندین فیلم مهیج به کارگردانی او نقش آفرینی کرد. آنها ابتدا در فیلم های «طناب» (1948) و «سرگیجه» (1958) همکاری کردند که به زعم بسیاری شاهکار هیچکاک و یکی از بهترین نقش آفرینی های استوارت محسوب می شود. سال بعد وی نقدهایی جنجالی برای کارش در فیلم «آناتومی یک قتل» ساخته اتو پرمینگر گرفت.

در دهه هفتاد جیمی دو بار تلاش کرد در سریال های تلویزیونی بازی کند و در سیتکامی به نام شوی جیمی استوارت ظاهر شد که در سال های ۱۹۷۱ و ۱۹۷۲ پخش شد. سال بعد در درام «هاکینز» مشغول به کار شد و نقش وکیل دهکده ای را بازی کرد که آن هم عمرش کوتاه بود. در این دوران چند فیلم هم بازی کرد و در وسترن «شوتیست» (۱۹۷۶) با جان وین، لورن باکال و ران هاوارد همبازی شد.

در دهه هشتاد استوارت جوایز و افتخارات متعددی به خاطر یک عمر تلاشش دریافت نمود. در سال 1984 جایزه اسکار افتخاری را به خاطر ایده آل های والایش چه روی پرده سینما و چه خارج از آن گرفت. در دهه نود وی چندان در دید عموم مردم نبود و از مرگ همسرش گلوریا در سال 1994 به شدت غمگین بود. این زوج در سال 1949 ازدواج کرده بودند و دو دختر داشتند. جیمی از ازدواج قبلی اش دو پسر هم داشت. جیمی و گلوریا استوارت یکی از وفادارترین زوج های هالیوودی بودند که مدتی طولانی با هم ماندند و عشق و تعهد جیمی به همسرش به اعتبار و حسن شهرت و احترامی که دریافت می کرد، افزوده بود.

در سال های آخر عمرش، سلامتی او رو به زوال گذاشت و در روز دوم جولای 1997 جیمی استوارت در بورلی هیلز کالیفرنیا از دنیا رفت. با آنکه استوارت از میان ما رفته، ولی فیلم هایش هنوز باقی هستند و به بازیگران و مردم بیشماری الهام می بخشند. گرمی و صمیمیت، خوش اخلاقی و جذابیت باطنی استوارت تأثیری ماندگار بر روی فرهنگ پاپ و عامه پسند مردم آمریکا گذاشته است.