از وبلاگ ابطحی تا اینستاگرام هاشمی

مجله مهر: حضور سیاستمداران کشورمان در فضای مجازی از سال ۸۲ به بعد با وبلاگ نویسی آغاز شد. این روزها هم تب حضور سیاسیون در شبکه‌های اجتماعی داغ است. از شبکه اجتماعی فیس بوک و توئیتر گرفته تا اینستاگرام جذابیت های ویژه خود را برای سیاستمداران دارد.

محمدعلی ابطحی رئیس دفتر و بعدها معاون پارلمانی رئیس جمهور دوران اصلاحات از اولین چهره های سیاسی بود که در فضای مجازی شروع به کار وبلاگ نویسی کرد. آن روزها هنوز شبکه های اجتماعی جا نیفتاده و همان تب وبلاگ نویسی داغ بود. ابطحی در سایت شخصی خود به نام «وب نوشت» درباره پشت پرده برخی اتفاقاتی که در مجلس رخ می‌داد می نوشت یا بعضا روایت هایی طنز از اتفاقاتی که در دفتر رئیس جمهور دوران اصلاحات رخ داده بود به دست می داد. این میان گاهی از اشتباهات و به قول معروف گاف هایش هم می نوشت:

«توی آرشیوم دوتا عکس با یک شماره رفته بود. نمیدانم چرا. من عکس دو تن از وزرا را انتخاب کردم که عکس روزم باشد. با همان شماره یک عکس هم در آرشیو مربوط به یک سگ گله بود که با فاصله زیادی از گوسفنداش نشسته بود. به نظر خودم کلی برایش هنر خرج کرده بودم و روی زمین خوابیده بودم و از این هنری بازیها. عکس آن دو وزیر محترم را که از دوستان صمیمی ام بودند up کردم و زیرش نوشتم آقایان فلان و فلان، وزرای فلان و فلان و با عجله در لب تاپ را بستم و رفتم. نیم ساعتی گذشت دیدم پشت سر هم sms میاد.باز کردم همه نوشته بودن به داد وبلاگت برس. منم دسترسی نداشتم. مجبور شدم رفتم یک کافی نت. دیدم ای دل غافل . اون عکس سگ گله آمده بالا با زیر نوشت آقایان فلان و فلان، وزرای فلان و فلان»

او سال 1384 او دریک سخنرانی در همدان گفت که «واقعیت این است که در فرهنگ سیاسی کشور هنوز وبلاگ نویسی و وبلاگ نویسان یک تهدید تلقی می شوند»

جالب آنکه ابطحی که در جریان اتفاقات سال 88 هم دستگیر شده بود از زندان هم وبلاگ نویسی را رها نکرده و این کار را ادامه می داد. «امروز هم رفته بودم اطاق بازجوئی. زندان است و باز جوئی های مکررش. بازجو اطاقش را عوض کرده بود. همان بازجوئی که بارها گفته ام خیلی باهم دوست هستیم. کنار میز اطاقش دو دستگاه کامپیوتر وصل به اینترنت بود. لب تاپ خودم را هم که شب دستگیری از منزل آورده بودند کنارش دیدم.

نا خود آگاه آهی کشیدم. بازجو پرسید چرا آه؟ گفتم یاد وب نوشت افتادم. که دو ماه و ده روز است از آن بی خبرم.. یک وقتی سایتم جزئی از خانواده ام بود. بازجو گفت از همین امروز می توانی از همین جا آن را بنویسی و منتشر کنی. برای یک لحظه شوکه شدم. دیدم شوخی نمی کند. فکر کردم این هم تجربه ای است. تجربه وبلاگنویسی از داخل زندان».

حضور پررنگ آیت الله در فضای مجازی

آیت الله هاشمی رفسنجانی هم از چهره های بانفوذ سیاسی کشور است که نوشته های سایت شخصی او هر از گاهی در فضای رسانه های خبری مورد استفاده قرار می گیرد. رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام در سایت خود بیشتر از مطالب خاطرات خود که قبل تر در قالب کتاب منتشر شده است استفاده می کند. نکته اما زیرکی خاصی که انتشار این خاطرات خرج می شود. خاطرات، سخنرانی ها، اخبار دیدارهای آیت الله هاشمی رفسنجانی در گذشته، در بزنگاههای مختلف چنان منتشر می شود که موضع رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام را درباره حوادث روز نشان دهد.

از چندی پیش بخش جدیدی هم به این سایت اضافه شده است که مرور تصویری روزنامه های دهه 60 است. این سایت در واقع مرجعی برای پاسخ به برخی صحبت ها هم هست که درباره آیت الله هاشمی رفسنجانی در فضای رسانه ای مطرح می شود. نمونه آن در زمانی است که انتقادها نسبت به نامه بدون سلام آیت الله هاشمی به رهبر معظم انقلاب اوج گرفته بود و سایت شخصی او پاتکی به این انتقادها زد و نامه ای بدون سلام با امضای 5شخصیت برجسته انقلاب خطاب به امام خمینی(ره) را منتشر کرد.

سایت هاشمی رفسنجانی این نامه را با تیتر«نامه بی سلام خواص انقلاب به محضر امام (ره) در سال 1358 » منتشر کرده و در توضیح آورد: این نامه یکی از اضلاع مثلث نامه های تاریخی سه گانه ای است که ضلع دومش در سال 1359 و ضلع سومش در سال 1388 نگاشته شد . گفته می شود اداره این سایت را محمد هاشمی برادر آیت الله هاشمی به عهده دارد.

نکته جالب اینحاست که در مردادماه سال 92 در شبکه اجتماعی «کلوب» رسانه رسمی خود را راه‌اندازی کرد. بر اساس اطلاعات درج شده در شناسه کاربری، این حساب به درخواست سایت رسمی اکبر هاشمی رفسنجانی ایجاد شده است و کاملا رسمی است.

این رسانه در واقع نخستین ورود رسمی یک مقام بلند پایه نظام جمهوری اسلامی ایران محسوب می‌شود که در یک شبکه اجتماعی داخلی ایجاد شده است.

یکی از خبرهایی که در ماههای اخیر درباره این سایت منتشر شد خارج شدن اخبار سال 88 از دسترس بود. در آرشیو اخبار سال 88 این سایت فقط خطبه های آخرین نماز جمعه هاشمی رفسنجانی قابل دسترس است.

ورود احمدی نژاد به عرصه وبلاگ نویسی

روند حضور سیاستمداران در فضای مجازی و جذابیت های وبلاگ نویسی از چشم دولت نهم هم و احمدی نژاد پنهان نماند. در 22 مردادماه سال 85 او به عرصه وبلاگ نویسی پیوست و این را می شد نخستین حضور جدی یک سیاستمدار اصولگرا در عرصه وبلاگ نویسی دانست. وبلاگی که البته برای ارتباط رودرو و مستقیم رئیس جمهور با مردم راه اندازی شد با وقفه‌های طولانی در بروز کردن همراه بود.

آخرین مطلب رئیس جمهور سابق در این سایت در 16 مهرماه سال 91 بروزرسانی شده است که مطلبی درباره شعار زنده باد بهار دولت سابق است. دسترسی به مطالب قبل از تیرماه سال 88 در سایت احمدی نژاد - احتمالا به خاطر اشکال فنی سایت- امکان پذیر نیست. بعد از پایان دوره احمدی نژاد در ریاست جمهوری، آرشیو اخبار ریاست جمهوری دوره نهم و دهم به این سایت منتقل شده است. بعدها حسن روحانی رئیس جمهور دولت یازدهم هم سایت شخصی خود را بروز کرد. این سایت نوشته های شخصی حسن روحانی نیست اما اخبار ریاست جمهوری و سخنرانی های وی در این سایت منتشر می شود.

دیپلماسی فیس بوکی و تویتری

در جریان انتخابات ریاست جمهوری سال 92 بسیاری از نامزدهای ریاست جمهوری از پتانسیل شبکه های اجتماعی فیس بوک و توئیتر برای تبلیغات استفاده می کردند. با روی کار آمدن دولت روحانی، حسن روحانی سایت شخصی اش را فعال تر کرد و حضور فعال محمد جواد ظریف وزیر خارجه دیپلماسی فیس بوکی و توئیتری سیاستمداران ایران هم فعال تر شد.