فرهاد اصلانی؛ بازیگری که دو بار متولد شد

فیلم نت نیوز - یاسین محمدی : فرهاد اصلانی که از نوجوانی به بازیگری علاقه‌مند شده بود بالاخره در حدود ۲۵سالگی توانست از زادگاهش بیجار به تهران بیاید و در فرهنگسرای نیاوران در یک دوره‌ی دوساله‌ی بازیگری و کارگردانی تئاتر شرکت کند.

آموزش زیر نظر استادانی چون رکن‌الدین خسروی، اکبر زنجانپور، قطب‌الدین صادقی، جمال میرصادقی و محمود دولت‌آبادی در کنار استعداد ذاتی‌اش کافی بود تا او با وجود مشکلات و مشقات، به‌زودی راه را پیدا کند و با نقش کوچکی در سریال «همسایه‌ها» (۱۳۷۲) به‌کارگردانی حسن فتحی وارد عرصه‌ی بازیگری شود.

بعد از یکی ‌دو نقش کوچک دیگر تلویزیونی، در «روسری‌آبی» (۱۳۷۳) رخشان بنی‌اعتماد نخستین تجربه‌ی سینمایی‌اش را کسب کرد و این فرصت کم‌نظیر را به‌دست آورد تا با بازیگران مجربی مثل عزت‌الله انتظامی، فاطمه معتمدآریا، گلاب آدینه و… هم‌‌کاری کند. کارگردان بعدی‌ای که در برابر دوربینش قرار گرفت زنده‌یاد رسول ملاقلی‌پور بود که در فیلم/ سریال «سفر به ‌چزابه» نقش خوبی به اصلانی داد.

در همین سال‌ها بود که به پروژه‌ی سریال «امام علی (ع)» (۱۳۷۵) پیوست تا در نقش فرعی «یزید» بازی کند، اما این سرآغاز آشنایی‌اش با داوود میرباقری بود که بلافاصله بعد از پایان کار سریال، نمایش «عشق‌آباد» (۱۳۷۵) را به روی صحنه برد و اصلانی هم در این نمایش بازی کرد. میرباقری در دو سریال اخیرش «مختارنامه» (۱۳۸۹) و «شاهگوش» (۱۳۹۲) بازی‌های خوب و ماندگاری از اصلانی گرفته است.

فرهاد اصلانی در نمایی از سریال «مختارنامه»

اصلانی در نیمه‌ی دوم دهه‌ی ۷۰ و نیز تا اواخر دهه‌ی ۸۰ بیشتر در سریال‌های تلویزیونی بازی کرد و چند فیلم سینمایی‌اش در این ۱۵ سال آثار شاخصی در کارنامه‌اش محسوب نمی‌شوند. از سریال‌های او در این مدت می‌توان به «پزشکان» (۱۳۷۷) ساخته‌ی مسعود کرامتی اشاره کرد که با او در «سفر به چزابه» هم‌بازی بود و بعد از آن هم به‌ترتیب در «زیر بازارچه» (۱۳۷۷/ رضا ژیان)، «کیف انگلیسی» (۱۳۷۸/ ضیاءالدین دری)، «داستان یک شهر» (۱۳۷۹/ اصغر فرهادی)، «چراغ جادو» (۱۳۷۹/ همایون اسعدیان)، «پلیس جوان» (۱۳۸۰/ سیروس مقدم)، «خانه‌ای در تاریکی» (۱۳۸۲/ سعید سلطانی)، «وفا» (۱۳۸۵/ محمدحسین لطیفی)، «راه بی‌پایان» (۱۳۸۶/ همایون اسعدیان)، «گاوصندوق» (۱۳۸۸/ مازیار میری) و «آشپزباشی» (۱۳۸۸/ محمدرضا هنرمند) بازی کرد.

بازی در نقش «ابن‌زیاد» در سریال «مختارنامه» (۱۳۸۹) پایان‌بخش فعالیت فرهاد اصلانی در تلویزیون بود. با خروج عامدانه‌ی اصلانی از تلویزیون، سینما آغوشش را برایش گشود. حضور در «یه حبه قند» (۱۳۸۹) رضا میرکریمی کافی بود تا او شروع محکم و دوباره‌ای در سینما داشته باشد؛ اما وقتی پای اکران در میان می‌آمد، بخت چندان با او یار نبود.

اصلانی دهه‌ی ۹۰ را با چهار فیلم توقیفی آغاز کرد: «زندگی خصوصی» (محمدحسین فرح‌بخش)، «خرس» (خسرو معصومی)، «پل چوبی» (مهدی کرم‌پور) و «قصه‌ها» (رخشان بنی‌اعتماد). در این میان و با گذشت هفت سال هنوز «خرس» بخت دیده شدن پیدا نکرده است. در سال ۱۳۹۱ در دو فیلم «به‌خاطر پونه» (هاتف علیمردانی) و «من مادر هستم» (فریدون جیرانی) بازی کرد که اگرچه برخلاف فیلم‌های سال قبل بخت اکران پیدا کردند، اما با اصلاحات متعدد و اعتراضاتی شدید روبه‌رو شدند.

«زندگی خصوصی» و «خرس» در سی‌امین جشنواره‌ی فیلم فجر به‌روی پرده رفتند و اصلانی توانست در نخستین نامزدی‌اش در فجر به سیمرغ بلورین جشنواره دست پیدا کند. اتفاقی که تا به امروز تکرار نشده و چهار نامزدی بعدی او در فجر به جایزه بدل نشده است. اصلانی برای فیلم‌های «قصه‌ها» در جشنواره‌ی سی‌ودوم، «دوران عاشقی» در جشنواره‌ی سی‌وسوم، «دختر» در جشنواره‌ی سی‌وچهارم و «مغزهای کوچک زنگ‌زده» در جشنواره‌ی سی‌وششم نامزد دریافت سیمرغ شد. به‌عبارت دیگر در هفت دوره‌ی اخیر جشنواره‌ی فیلم فجر اصلانی در پنج دوره نامزد دریافت جایزه بوده است که در نوع خود رکورد قابل‌توجهی است

از دیگر فیلم‌های شاخص اصلانی در این سال‌ها می‌توان به «کوچه‌ی‌بی‌نام» (۱۳۹۳) اشاره کرد که دومین همکاری او با هاتف علیمردانی بود و در آن با بازیگرانی مثل باران کوثری، پانته‌آ بهرام، فرشته صدرعرفایی و امیر آقایی هم‌بازی شد.

از آنجا که «خرس» همچنان در توقیف به‌سر می‌برد و «مغزهای کوچک زنگ‌زده» هنوز اکران نشده، چهار فیلم برتر دیگر فرهاد اصلانی را مرور می‌کنیم:

عصر یخبندان (۱۳۹۳)

چهارمین تجربه‌ی سینمایی مصطفی کیایی، یک درام جنایی و خانوادگی است که در آن فرهاد اصلانی نقش مردی به‌نام «بابک» را بازی می‌کند که پس از ۱۲ سال زندگی مشترک با همسرش «منیره» (با بازی مهتاب کرامتی) روابطشان به سردی می‌گراید و «منیره» گرفتار مواد مخدر می‌شود. فیلم علاوه بر اصلانی و کرامتی از گروه بازیگران شاخصی چون بهرام رادان، آناهیتا نعمتی، سحر دولتشاهی، ژاله صامتی، مینا ساداتی و محسن کیایی بهره برد و در سی‌وسومین جشنواره‌ی فیلم فجر در شش رشته از جمله بهترین کارگردانی، بهترین بازیگر اصلی زن (کرامتی)، بهترین بازیگر مکمل زن (دولتشاهی و ساداتی) و بهترین بازیگر مکمل مرد (محسن کیایی) نامزد جایزه شد و در نهایت سحر دولتشاهی و نیما جعفری جوزانی، تدوینگر فیلم، دو سیمرغ برای این فیلم به‌دست آوردند. فرهاد اصلانی هم که برای بازی در فیلم «دوران عاشقی» نامزد سیمرغ بازیگر مکمل مرد شده بود، در فهرست نامزدهای این فیلم قرار نگرفت. «عصر یخبندان» بیش از ۲میلیارد تومان فروش داشت تا جای پای مصطفی

دوران عاشقی (۱۳۹۳)

ششمین فیلم کارگردان گزیده‌کار سینمای ایران، علیرضا رئیسیان، در طول ۲۵ سال، از بازی هنرمندانی چون شهاب حسینی و لیلا حاتمی سود می‌برد و مینا وحید نخستین نقش جدی‌اش را در سینما با این فیلم تجربه کرد. فرهاد اصلانی در این فیلم نقش مکمل ولی مهمی برعهده دارد. او نقش «آقای زندی» دایی «میترا» (مینا وحید) را بازی می‌کند. «میترا» که به‌تازگی از خارج آمده با «حمید» (شهاب حسینی) که همسرش «بیتا» (لیلا حاتمی) وکیل است، آشنا می‌شود و با او عقد می‌کند.

بارداری «میترا» اوضاع را پیچیده می‌کند و پای دایی «میترا» را که آدم متنفذی است به داستان باز می‌کند. «دوران عاشقی» در سی‌وسومین جشنواره‌ی فیلم فجر در ۱۰ رشته ازجمله بهترین فیلم، کارگردانی، فیلمنامه، بازیگر اصلی مرد (شهاب حسینی)، بازیگر -اصلی زن (لیلا حاتمی) و بازیگر مکمل مرد (فرهاد اصلانی) نامزد سیمرغ شد و درنهایت دو سیمرغ فیلمنامه‌نویسی و فیلم‌برداری را به‌دست آورد. فرهاد اصلانی که سال پیش دومین نامزدی‌اش در فجر را به بابک حمیدیان واگذار کرده بود، این بار هم نامزدی سومش را به هومن سیدی بازیگر «من دیه‌گو مارادونا هستم» باخت. اصلانی سال گذشته در فیلم «مغزهای کوچک زنگ‌زده» به‌کارگردانی هومن سیدی بازی کرد. «دوران عاشقی» بیش از ۲/۲میلیارد تومان فروش داشت.

زندگی خصوصی (۱۳۹۰)

یکی از جنجالی‌ترین نقش‌های فرهاد اصلانی در این فیلم مهیج حسین فرح‌بخش شکل گرفت. او در نقش «ابراهیم» که از نیروهای تندروی اول انقلاب بوده و حالا سردبیر یک روزنامه‌ی اپوزیسیون است بازی می‌کند که «پریسا» (هانیه توسلی) وارد زندگی‌اش می‌شود و همه‌چیز را به‌هم می‌ریزد. فرح‌بخش که از اوایل دهه‌ی ۶۰ بیش از هر چیز به‌عنوان تهیه‌کننده‌ی فیلم‌های سینمای بدنه شناخته می‌شد، ۹ سال پس از نخستین کارگردانی‌اش در فیلم «عطش»، این فیلم را که در پس مثلث عشقی‌اش لایه‌های انتقادی سیاسی پررنگی داشت ساخت که شش روز پس از آغاز اکران در سال ۱۳۹۱ به‌همراه «گشت ارشاد» از پرده پایین آمد و بعد به‌طور کامل لغو مجوز شد.

در جشنواره‌ی فیلم فجر سال پیش از آن فرهاد اصلانی تنها نامزدی این فیلم را به‌ارمغان آورد که البته این نامزدی با فیلم «خرس» مشترک بود و اصلانی توانست در رقابت با حمید فرخ‌نژاد (روزهای زندگی و گشت ارشاد)، حسین یاری (یک سطر واقعیت)، میلاد کی‌مرام (ملکه)، مصطفی زمانی (یک عاشقانه‌ی ساده) و رضا عطاران (خوابم می‌آد)، سیمرغ بازیگر اصلی مرد را شکار کند.

دختر (۱۳۹۴)

موفق‌ترین فیلم فرهاد اصلانی بدون شک این درام رضا میرکریمی است. پنج سال بعد از تجربه‌ی موفق نخستین همکاری اصلانی با میرکریمی در فیلم «یه حبه قند» (۱۳۸۹) این بار او در نقش اصلی ظاهر شد. اصلانی در این فیلم در نقش «احمد عزیزی» یک مهندس پالایشگاه آبادان بازی می‌کند که دختر نوجوانش «ستاره» (با بازی ماهور الوند) بدون اجازه‌ به سفری نصف روزه به تهران می‌رود، اما تأخیر پرواز برنامه‌ریزی‌اش را به هم‌ می‌ریزد و «احمد» برای بازگرداندنش از آبادان به تهران می‌رود. به‌لطف همکاری با میرکریمی بازی اصلانی برای نخستین بار در جشنواره‌های جهانی دیده شد.

فیلم در جشنواره‌های آسیاپاسیفیک، فیلم‌های هنری باتومی در گرجستان، بین‌المللی هند، فیلم‌های عاشقانه‌ی مونس در بلژیک، مسکو روسیه و وایادولید اسپانیا به‌نمایش درآمد. اصلانی در جشنواره‌های مسکو و مونس به جایزه رسید و در جشنواره‌های آسیاپاسیفیک و باتومی هم نامزد جایزه شد.

جایزه‌ی او در جشنواره‌ی مسکو یکی از مهم‌ترین جوایز جهانی بازیگری سینمای ایران محسوب می‌شود. «دختر» در سی‌وچهارمین جشنواره‌ی فیلم فجر هم در هفت رشته ازجمله بهترین فیلم، کارگردانی، فیلمنامه، بازیگر اصلی مرد (اصلانی) و بازیگر مکمل زن (مریلا زارعی) نامزد دریافت جایزه شد، اما فقط در رشته‌ی موسیقی (محمدرضا علیقلی) و مشترکاً با «امکان مینا» به سیمرغ رسید. اصلانی چهارمین نامزدی‌اش در فجر را به پرویز پرستویی بازیگر «بادیگارد» باخت و دو سال بعد هم که پنجمین نامزدی را برای «مغزهای کوچک زنگ‌زده» به‌دست آورد، سیمرغ را به جمشید هاشم‌پور کهنه‌کار و بازی‌اش در «دارکوب» واگذار کرد. «دختر» در گیشه فروشی بالغ بر ۳میلیارد تومان را ثبت کرد.