آنه فرانک؛ نابغه ۱۳ ساله‌ای که قربانی هولوکاست شد

وبسایت آوانگارد - متین مسیحا: اگر از اروپائیان بپرسید بزرگترین قربانیان جهان در قرن بیستم چه‌کسانی بودند، آنها بلافاصله خواهند گفت«یهودیان» و اگر بپرسید چرا، درجواب می‌گویند «هولوکاست». اینروزها که رسانه‌ها قالباً به انتشار اسناد و مدارکی از حادثه‌ای می‌پردازند که روزگاری توسط کسی «افسانه» خوانده می‌شد. بسیاری از قربانیان یهودی در آن مقطع امروز تبدیل به قهرمان شدند. «آنه فرانک» یکی از این قهرمانان است.

او دختر یک خانواده یهودی بود که در سال ۱۹۳۳ و از پی تصاحب قوای کشور توسط حزب نازی به همراه خانواده‌اش به هلند مهاجرت کردند و در شهر آمستردام ساکن شدند. آنزمان آنه دختربچه‌ای چهارساله بود. اما کمتر از یک دهه بعد و با اشغال هلند توسط آلمان نازی او و خانواده‌اش به زندگی زیر زمینی روی آوردند. تجربه بیش از دوسال اقامت مخفیانه در آمستردام مهمترین عامل شهرت جهانی این دختر شد.

آنه در آن مقطع به طور پنهانی شروع به نوشتن خاطرات و تجربیات خود از آن دوران و شرایط سخت زندگی زیر زمینی می‌کند. اما محل مخفیگاه این خانواده در ۴ آگوست ۱۹۴۴ بر اثر خیانت یکی از هم‌کشیان‌شان به ماموران اس اس گزارش می‌شود و تمام اعضای این خانواده و یهودیان ساکن در ساختمان اداری اوتو دستگیر می‌شوند.

میپ گیس و الیزابت «بِپ» واسکوئیجل دوتن از پنج نفری بودند که در طول این مدت به گروه پنهان‌شده در مخفیگاه کمک می‌کردند. آنها پس از دستگیری آنه و خانواده‌اش به محل اقامت آنها می‌روند و بطور اتفاقی دفترچه خاطرات این دختر سیزده ساله را که توسط وی در ساختمان مخفی شده بود پیدا می‌کنند. این خاطرات تا پایان جنگ نزد یکی از آن دو به امانت می‌ماند.

اما در اردوگاه برگن بلزن ابتدا خواهر آنه کشته می‌شود و مدتی بعد هم آن بر اثر ابتلا به بیماری حصبه و نبود امکانات درمانی در همین اردوگاه جان می‌سپارد.

بعدها از اعضای این خانواده تنها پدر آنه زنده می‌ماند وی پس از خلاصی از اردوگاه مرگ از وجود خاطرات آنه و حفظ شدن آنها مطلع می‌شود و بعد از جنگ برای زنده نگه‌داشتن خاطرات آنه دفترچه خاطرات آنه فرانک را منتشر می‌کند. پنج سال بعد از انتشار این دفترچه در هلند نسخه انگلیسی آن در سال ۱۹۵۲ با عنوان The Diary of a Young Girl منتشر می‌شود.

این دفترچهٔ خاطرات که در سال‌روز تولد ۱۳ سالگی‌اش به آنه هدیه شد، دربرگیرندهٔ خاطرات زندگی وی از تاریخ ۱۲ ژوئن سال ۱۹۴۲ تا یکم اوت ۱۹۴۴ می‌باشد. این اثر که به زبان‌های بسیاری ترجمه شده، یکی از پرخواننده‌ترین کتابهای جهان به شمار می‌آید و چندین نمایشنامه و فیلم بر اساس آن ساخته شده‌است. در حقیقت این دفترچهٔ خاطرات روزانه، آنه فرانک را به یکی از مطرح‌ترین قربانیان نسل کشی یهودیان (هولوکاست) تبدیل کرده‌است.

او در کتاب خاطرات خود به نحو شگفت‌انگیزی پیش بینی می‌کند که زمانی شهرتش جهانی خواهد شد. محل اقامت مخفی آنه و خانواده‌اش در هلند نیز تبدیل به موزه‌ای تاریخی می‌شود و دولت وقت هلند نام «آنه فرانک» را روی موزه می‌گذارد. امروز این موزه یکی از مقاصد گردشگری در آمستردام محسوب می‌شود.

برای اکثر مخاطبان اروپایی این کتاب نیز باور اینکه چنین خاطراتی به قلم یک دختر نوجوان به رشته تحریر درآمده باشد، کمی سخت بود، اما شواهد و قرائن مستدل‌تر از آن بود که بتوان نسبت به این مسئله تردیدی بخود راه داد.

راستی امروز ۱۲ ژوئن، تولد آنه فرانک است.