خواندنی‌ها با برترین‌ها (۱۴۸)

برترین ها - محمودرضا حائری: در این شماره از خواندنی ها با خاطرات حسن ارفع از رجال برجسته نظامی ایران در دوره پهلوی، رمانی از الیف شافاک، پژوهشی درباره انقلاب اکتبر و... آشنا شوید.

در زمانه ی پنج شاه

• حسن ارفع
• ترجمه ی مانی صالحی علامه
• نشر ماهی
• چاپ اول:۹۶

حسن ارفع فرزند پرنس ارفع‌الدوله و از رجال نظامی برجسته ایران در دوران پهلوی است. در زمانه‌ی پنج شاه خاطرات اوست از اوان کودکی تا سال ۱۳۴۱. سال‌های کودکی او در فرانسه، تحصیل در دانشکده افسری ترکیه، سال‌های جنگ جهانی اول، ورود به ایران و پیوستن به ارتش، داستان کودتای سوم اسفند، سال‌های حکومت رضاشاه و سرکوب ایلات و عشایر، آغاز جنگ جهانی دوم و اشغال ایران، سال‌های آشفته پس از جنگ، نشستن بر مسند ریاست ستادکل ارتش، ماجرای پیشه‌وری و کودتای ۲۸ مرداد از فصول مهم این کتاب است.

این کتاب هم ارزش تاریخی و تحقیقی دارد و هم به‌واسطه نثر پرکشش آن بسیار خواندنی است. البته در زمان خواندن کتاب این نکته را باید در نظر داشت که حسن ارفع علاقه شدیدی به رضاشاه داشته و نیز این‌که کتاب در زمانی نوشته شده که محمدرضاشاه هنوز در قدرت بود.


حمایت از هیچ

• هارتموت لانگه
• ترجمه ی محمود حسینی زاد
• نشر چشمه
• چاپ اول:۹۶

هارتموت لانگه نویسنده ای که زندگی پرفرازونشیبی را سپری کرده. در کودکی به دستور نازی ها با خانواده از برلین به ُمان ، سالهای سال در های بعد شرقی لهستان تبعید شده و در سال جنگ، پس از گریختن از آل لانگه سینما خوانده و در تئاتر ، جوایز فراوانی را از آن خود کرده است و موفقیت های بسیاری را به دست آورده است.

حمایت از هیچ ، شامل سه داستان از این نویسنده است. داستان هایی که همه شان از تلاش قهرمانشان برای گریز از تهی بودن خبر می دهد. هر داستان از قطعه های بسیار کوتاه تشکیل شده است، تکنیکی که پیوستگی جهان ها را به خوبی به نمایش می گذارد. داستانها با یک اتفاق نه چندان جدی آغاز می شوند، کنجکاوی یک کارمند بانک در سفری اداری و آواره در اروپا یا تصادف کوچک و کم اهمیت نوجوانی که به خاطر گذراندن درس هایش موتورسیکلت از پدرش هدیه گرفته یا دردسرهای یک مستأجر جدید برای زنی حساس. این ماجراها کم کم بسط یافته و مخاطب را به جایی رهنمون می کنند که گاه حیرت آور است.

خردکشی (روشنفکران و انقلاب اکتبر)

• خسرو ناقد
• نشر نی
• چاپ اول: 96

نه‌تنها کمونیست‌ها و احزاب کمونیستی، انقلاب اکتبر را رخدادی دوران‌ساز و روسیه‌ی شوروی را سرآغاز عصری جدید می‌دانستند که تحقق جامعه‌ای آرمانی را امکان‌پذیر ساخته است، بلکه بسیاری از روشنفکران غیرکمونیست در غرب و دیگر نقاط جهان نیز با خوش‌بینی و امیدواری و گاه با شور و شوق وصف‌ناپذیری فرایند تحولات این سرزمین را دنبال می‌کردند. تشویق و ترغیب این دسته از روشنفکران و جذب آنان به‌منظور حمایت از روسیه‌ی شوروی، یکی از اهداف احزاب کمونیستی و پیش از همه حزب کمونیست روسیه‌ی شوروی بود.

از این رو، کارزارهای تبلیغاتی گسترده‌ای به راه انداختند تا با انتشار روزنامه‌ها و نشریه‌ها و برپایی کنگره‌های گوناگون و دعوت از نویسندگان، هنرمندان و روشنفکران و شخصیت‌های نامدار برای دیدار از روسیه‌ی شوروی و مشاهده‌ی تحولات آن، به اهداف خود دست یابند.

تلاش و تبلیغات آنان تا حدی به ثمر رسید و در سال‌های میان دو جنگ جهانی، بسیاری از روشنفکران از گوشه و کنار جهان به اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی سفر کردند تا شاهد فرایند انقلاب اکتبر و تحولات و رویدادهای پس از آن باشند. هدف آنان بیش و پیش از همه آن بود که ببینند اکنون که حاکمان جدید، آن‌گونه که در مانیفست کمونیست آمده است، «با سرنگونی قهرآمیز تمام نظام اجتماعی پیشین» همه‌ی قدرت را به دست گرفته‌اند، چه دگرگونی‌هایی روی داده و چه تحولاتی در شرف وقوع است و آیا نشانه‌هایی از جامعه‌ی آرمانی آنان در «کعبه‌ی آمال پرولتاریا» یافت می‌شود؟

در اين کتاب کوشش شده است تا بر اساس گفته‌ها و نوشته‌های تنی چند از روشنفکران سرشناس غربی، به‌ويژه کسانی که در دوران انقلاب اکتبر و سال‌های پس از آن به روسيه سفر کردند، به بررسی نگاه و نگرش آنان به انقلاب اکتبر و واکاوی نقد و نظر و نظريه‌ها و همچنين پيامدهای کنش و واکتش آنان پرداخته شود. افزون بر اين‌ها، هم از چرايی گرايش گروهی پُرشمار از روشنفکران در گوشه و کنار جهان به ايدئولوژی کمونيستی و هواداری آنان از انقلاب اکتبر و طرفداريشان از اتحاد جماهير سوسياليستی شوروی سخن به ميان خواهد آمد و هم از دلايلِ رويگردانی شماری کم از روشنفکران از ايدئولوژی‌ها و نظام‌های تماميت‌خواه. و سرانجام آن که با اشاراتی می‌کوشيم پاسخی برای اين پرسش بيابيم که آيا کمونيسم جايگزين ايمان مذهبی روشنفکران شده و به دينی جديد تبديل شده است؟

حسد

• جوزف اپستاین
• ترجمه ی نسرین ظهیری
• انتشارات ققنوس
• چاپ اول: ۹۶

در مجموعه پیش رو در باب هفت گناه کبیره که به همت کتابخانه عمومی نیویورک و انتشارات دانشگاه آکسفورد انتشار یافته است سعی شده تا در قالب مجلدهای مجزا و از چشم‌انداز جهان امروز، به‌ویژه سنت فرهنگی مغرب‌زمین، از هر یک از این گناهان در گذشته و امروز و به‌ویژه در سنت مسیحی پرداخته شود.

در این راه سعی شده تا با به کارگیری زبان‌های مختلف (جِد و طنز)، وضعیت اسفبار، انسدادها و وضعیت متناقض حاصل از ارتکاب این گناهان در جهان امروز به تصویر کشیده شود. با توجه به این‌که برخی گناهان در برگیرنده گناهان دیگری هستند و بر اساس منابع دینی واژگان مشابهی برای ارجاع به یک مفهوم مشترک به کار برده می‌شود، این فهرست گناهان کبیره به ترتیبی که امروز می‌شناسیم رتبه‌بندی شدند:

تکبر، طمع، بی‌بندو باری، حسد، شکمبارگی، غضب و تن‌پروری

در بین هفت گناه کبیره تنها حسد است که به‌هیچ‌وجه لذت‌بخش نیست. ممکن است تن‌پروری یا غضب هم آن‌قدرها مفرح به نظر نرسند، اما تن‌سپاری به تنبلی محض و بروز دادن خشم چنان راحتی و آرامشی برای انسان به همراه دارد که خالی از لطف نیست. در عوض حسد در بین هفت گناه کبیره زیرکانه‌ترین ــ یا شاید باید بگویم توطئه‌آمیزترین ــ گناه است. مطمئناً در بین دیگر گناهان، حسد گناهی است که فرد کمترین تمایل به اقرار آن را دارد، چون در این صورت با زبان خود اقرار کرده که فردی بی‌گذشت، پست و بی‌احساس است. با این اوضاع همه‌گیرترین گناه هم همین حسد است.


اسکندر

• الیف شافاک
• ترجمه ی مریم طباطباییها
• نشر قطره
• چاپ اول:96

اليف شافاک، نويسنده‌ي نامدار ترک، با رمان ملت عشق به فهرست پرفروش‌ترين‌هاي بازار کتاب جهان راه يافت و محبوبيتي کم‌نظير به دست آورد. در ايران هم اين رمان با استقبال شايان توجهي مواجه شده و به چاپ‌هاي مکرر رسيده است. اسکندر از ديگر رمان‌هاي شاخص اليف شافاک است و به زبان‌هاي متعدد ترجمه و در کشورهاي مختلف منتشر شده است. ماجراهاي رمان اسکندر در ترکيه و انگلستان رخ مي‌دهد و درباره‌ي فردي به همين نام است که درگير يک قتل مي‌شود و به زندان مي‌افتد. داستاني درباره‌ي خانواده، مهاجرت، عشق، وفاداري و خيانت که نشان مي‌دهد مي‌توان کسي را صميمانه دوست داشت و در عين حال به او آسيب زد. اسکندر پاياني غافل‌گيرکننده و شوک‌آور دارد...