خواندنی‌ها با برترین‌ها (۱۵۲)

برترین ها - محمودرضا حائری: در این شماره از خواندنی ها با خاطرات محمد محمدی گرگانی از زندان شاه، اثری درباره فلسفه فرانسه در قرن بیستم، رمانی فانتزی از ادبیات فرانسه و... آشنا شوید.

در جستجوی طبیعت

• ادوارد ویلسون
• ترجمه ی کاوه فیض الهی
• نشر نو
• چاپ اول:97

در جست‌وجوی طبیعت مقدمه‌ای خواندنی و قابل فهم برای آشنایی با یکی از با استعدادترین دانشمندان جهان است. ادوارد ویلسون، شاید بیش از هر دانشمند دیگری در قرن ما، جانوران را در زیستگاه طبیعی‌شان زیر نظر گرفته و قوانین حاکم بر رفتار، سازمان اجتماعی، و روابط‌شان را با محیط دریافته است.

اما او نه فقط در پی آنچه این یافته‌ها دربارۀ خودِ این جانوران به ما می‌گویند، بلکه در پی چیزی است که می‌توانند دربارۀ طبیعت انسان و رفتارِ گونۀ ما به ما بگویند. او نتایج جذاب و گاه شگفت‌انگیز بررسی‌هایش را به واسطۀ کتاب‌هایی فوق‌العاده همچون تنوع حیات، طبیعت انسان و زیست‌شناسی اجتماعی ، با خوانندۀ عام در میان گذاشته است. نثر جذاب و دقیق او دربارۀ موضوعات پیچیده دو جایزۀ پولیتزر برایش به ارمغان آورده و ستایش دانشمندان و خوانندگان سرتاسر جهان را برانگیخته است.

ادوارد ویلسون، زیست‌شناس و طبیعی‌دان ۸۸ساله امریکایی، یکی از بزرگ‌ترین نظریه‌پردازان تکامل در جهان است و نویسندۀ بیش از ۳۰ کتاب دربارۀ مورچه‌ها، بوم‌‌شناسی و حفاظت، زیست‌شناسی اجتماعی، تنوع زیستی و تکامل است. او استاد بازنشستۀ دانشگاه هاروارد و برندۀ جایزه‌های متعدد است. دوران کودکی ویلسون در جنوب امریکا و جمع‌آوری مارها و حشرات در جنگل‌ها و مرداب‌های این منطقه تأثیری جادوانه بر کار و زندگی‌اش گذاشت.

ادوارد ویلسون یکی از جسورترین و تأثیرگذارترین زیست‌شناسان قرن بیستم است. خوشبختانه او اتفاقاً نویسنده‌ای دلپذیر و زبردست هم هست. در جست‌وجوی طبیعت، لبریز از شگفتی‌های حیات و ایده‌های مهمی است که با ظرافت بیان شده‌اند. این اثر بار دیگر نشان می‌دهد که چرا ما غیردانشمندها باید از داشتن صدای او ممنون باشیم.

مغازه خودکشی

• ژان تولی
• ترجمه ی احسان کرم ویسی
• نشر چشمه
• چاپ اول: 97

غازه‌ی خودکشی یک فانتزی سیاهِ تکان‌دهنده است که بعد از چاپ ‌شدن در سالِ 2007، توجهِ فراوانی برانگیخت. رمانِ عجیبِ ژان توله (1953)، نویسنده و فیلم‏نامه‌نویسِ فرانسوی، هجوی ا‌ست تمام‌عیار درباره‌ی مرگ و امید. رمان درباره‌ی یک دکانِ فروشِ ابزار و ادواتِ خودکشی ا‌ست. همه‏جور خنزرپنزری در آن یافت می‌شود. از انواع سَم تا طناب‌های دار، از انواعِ سلاح‌های کمری مناسب برای انتحار تا ویروس‌های کشنده‌.

یک فروشگاه منحصربه‌فرد در زمان و مکانی نامعلوم. رمان گره خورده است به نامِ برخی از مهم‌ترین چهره‌های ادبی و هنری که خود را کُشته‏اند؛ میشیما، مرلین مونرو، ونسان ون‌گوگ و... تقاضا بسیار زیاد است، تا این‌که روزی پسری وارد این مغازه می‌شود و با خودش تحولی به همراه می‌آورد.

این روند پیش می‌رود تا سطرهای پایانی کتاب که ناگهان ضربه‌ای خردکننده به مخاطب وارد می‌شود، ضربه‌ای که غیرقابل‏پیش‌بینی ا‌ست... رمانِ مغازه‌ی خودکشی از درخشان‌ترین آثارِ فانتزی سیاهی‌است که در دو دهه‌ی گذشته در جهان و در این سبک نوشته شده‌است. حضور متراکمِ مرگ، تلاش برای ساختنِ امید به زندگی، نبردی نمادین و مملو از شوخی‌های ظریف که در نهایت قرار است خواننده را میخ‏کوب کند.

خاطرات و تأملات در زندان شاه

• محمد محمدی گرگانی
• نشر نی
• چاپ اول: ۹۷

عمل سیاسی و اجتماعی، به‌اصطلاح «استراتژی» یا خط مشی، بسیار پیچیده است. در بسیاری موارد، آن‌چه در پس ذهن فرد می‌گذرد گفته نمی‌شود و یا در مواردی قابل گفتن نیست. افرادی در اعماق ذهنِ خود، محاسباتی دارند. گاه زمانه چنان است که قادر نیستند چیزی بگویند، لذا دردمندانه و هشیارانه و یا فرصت‌طلبانه، مهر سکوت بر لب می‌گذارند، اما در گوشه و کنارِ بعضی خاطره‌ها، مسائلی مطرح می‌شود که می‌تواند در مواردی، ریشه و مبنای بعضی «مواضع» را روشن کند و تجربه‌های گران‌قیمتی را به نسل‌های بعدی انتقال دهد.

همواره نگران بوده‌ام که خاطرات به‌اصطلاح «حدیث نفس» و یا از خود تعریف‌کردن است، و چه سخت است از این خودستایی رها باشی. اما قانع شدم که این مسئله را باید با خود و خدا حل کرد و نباید به این دلیل از گفتن تاریخ اجتناب نمود، هرچند از یک نگاه و یا از یک زاویه باشد.

فلسفه مدرن فرانسه

• رابرت ویکس
• پیروز ایزدی
• نشر ثالث
• چاپ اول:97

کتاب برای کسانی که می خواهند با فلسفه فرانسه در قرن بیستم اشنا شوند ، راهنمایی خوب است . دلیل عمده آن عبارت از این است که نویسنده کتاب ، رابرت ویکس ، نهایت سعی خود را کرده است که با زبانی در حد امکان ساده و فارغ از پیچیدگی های متون فلسفی ، ایده ها و روندهای اصلی حاکم بر تفکر فلسفی فرانسه در دوران معاصر را شرح دهد .

در این راستا نویسنده کوشیده است در معرفی هر یک از متفکران ، ضمن برشمردن خاستگاه فکری و زمینه های تاریخی ایده های مطرح شده از سوی آنان با آوردن بریده هایی از آثار مهم آنان توصیفی رسا و روشن از مفاهیم طرح شده در آن ها به دست دهد و از این طریق راه را برای رمزگشایی از آن ها ، که بعضا بسیار پیچیده اند باز کند. خواننده در این کتاب با مکاتب گوناگون فلسفی که بر اندیشه فلسفی در فرانسه تاثیر گذار بوده اند از جمله سوررئالیسم اگزیستانسیالیسم ساختار گرایی پساساختارگرایی و پسامدرنیسم آشنا می شود.

از مولکول تا استعاره (نظریه نورونی زبان)

• جروم فلدمن
• ترجمه ی جهانشاه میرزابیگی
• نشر آگه
• چاپ اول:۹۷

هدفِ اين کتاب يک‌پارچه‌سازي بينش‌هاي رايج در بسياري رشته‌ها در يک نظريه‌ي نوروني منسجم زباني است. ممکن است اين‌گونه به نظر برسد که چنين تلاشي ضرورت ندارد. مگر نه اين که زبان يکي از کارکردهاي آشکارِ مغزهاي ماست ــ چه چيز ديگري ممکن است باشد؟ يقيناً ديگر توانايي‌هاي انسان، مثلِ کنترلِ حرکت، شنيدن، و مخصوصاً ديدن براي دهه‌هاست که به‌عنوان نظام‌هاي نوروني موردِ مطالعه قرار گرفته‌اند.

اما زبان هنوز غالباً يک نظامِ نمادي انتزاعي در نظر گرفته مي‌شود که هيچ ارتباطي با مغز و تجربه‌ي انسان ندارد. از مطالعاتِ صوري زبان دانشِ پايدارِ فراواني کسب شده است، اما عجيب است که هنوز مفهومِ زبانِ ناجسماني صحنه را ترک نکرده است... طراحي کتاب به‌گونه‌اي است که بايد به ترتيب مطالعه شود: هر فصل فهمِ ايده‌هاي فصل‌هاي بعد را فراهم مي‌سازد. اما هم‌چنين اين امکان هم وجود دارد که ابتدا به بخش‌هايي که بيش‌تر دوست داريد نگاه بيندازيد و سپس تصميم بگيريد که ادامه بدهيد.

شاخص‌هاي به ـ جلو به ـ عقبِ زيادي وجود دارد که در يک‌پارچه‌سازي مطالب مؤثرند. پردازشِ اطلاعات مضمونِ مرکزي اين کتاب است. زبان و انديشه به‌طور ذاتي مربوط به کسبِ اطلاعات، کاربردِ اطلاعات، و انتقالِ اطلاعات هستند... اگر مي‌خواهيد بدانيد که مغزِ ما چه‌گونه انديشه و زبانِ ما را مي‌سازد، اين کتاب مي‌تواند در اين راه کمکِ مؤثري باشد.