کدام یک برای محیط زیست بدتر است: رانندگی یا پرواز؟

خراسان: به احتمال زیاد شنیده‌اید که پرواز به سیاره‌مان و محیط‌زیست آسیب‌می‌زند،اما آیا رانندگی به محیط‌زیست آسیب ‌نمی‌زند؟ این دو روش حمل‌ونقل به زیادشدن گازهای گلخانه‌ای کمک‌ و وضعیت آب‌و‌هوا را از آن‌چه هست بدتر می‌کند. اگر نمی‌دانید گازهای گلخانه‌ای چیست باید بگوییم این گاز شامل دی‌‌اکسیدکربن، متان، اکسیدنیتروژن و گازهایی‌ است که با جمع‌شدن در جو زمین یک لایه و عایق می‌سازند تا گرما بیرون‌نرود. سوخت‌های فسیلی، کارخانه‌ها، تولید زباله و ... باعث زیادشدن گازهای گلخانه‎ای می‌شود و زمین را خیلی گرم‌ می‌کند. برای همین است که یخچال‌های قطبی در حال آب‌شدن هستند، پنگوئن‌ها زیستگاه‌شان را از دست‌می‌دهند و در معرض انقراض قرارمی‌گیرند و آب‌های شیرین جهان در حال کم‌شدن است. می‌خواهیم ببینیم رانندگی و پرواز چه اثری روی محیط‌زیست‌مان دارد؟

پاسخ به این که کدام روش حمل‌ونقل برای محیط‌زیست، بدتر است، پیچیده است. عوامل زیادی روی اثر زیست‌محیطی هرکدام تاثیرمی‌گذارد؛ مانند مسافتی که با آن وسیله طی‌‌می‌کنیم. طبق گزارش‌ها رانندگی با خودرویی که ظرفیت سرنشین‌های آن تکمیل است بهتر و با محیط‌زیست سازگارتر است. اما اگر همان خودرو تک‌سرنشین باشد، با توجه به نسبت سوخت برای هر فرد بیشتر از پرواز به ضرر زمین تمام‌می‌شود. البته اگر پای خودروی کم‌مصرف، هیبریدی یا الکتریکی در میان باشد، موضوع کاملا فرق‌می‌کند. پژوهشگران می‌گویند برای یک سفر نسبتاً کوتاه (۵۰۰تا۸۰۰کیلومتری)، بهترین گزینه یک وسیله نقلیه کم‌مصرف (هیبریدی یا الکتریکی) با چند سرنشین است چون یک خودروی هیبریدی یا تمام الکتریکی در هر مایل (هر یک مایل مساوی ۱.۶کیلومتر) کمتر از یک خودروی دیزلی یا بنزینی، کربن  تولید می‌کند.

   کجا باید پروازی بود؟!

شاید این سوال برای‌تان پیش بیاید که فردی که می‌خواهد از قاره آمریکا به آسیا سفرکند که نمی‌تواند این مسیر را با خودرو طی‌کند! بله درست است. استفاده از هواپیما برای مسیرهای طولانی یا در زمانی که وقت برای فرد مهم است، توجیه‌پذیر است اما پروازهای کوتاه با هواپیماهای فعلی همیشه به ضرر محیط‌زیست است. این سفرها عامل بزرگی برای انتشار گازهای گلخانه‌ای است و به همین دلیل به افراد پیشنهادمی‌شود برای مسیرهای کوتاه از وسایل حمل‌ونقل اشتراکی مانند قطار، اتوبوس یا خودرو استفاده‌کنند. به گفته موسسه مطالعات محیطی و انرژی، هواپیما علاوه بر گازهای گلخانه‎ای، «اکسیدهای نیتروژن، اکسیدهای گوگرد، هیدروکربن و ذرات دوده» آزاد می‌کند و در هنگام برخاستن و فرود اثر گلخانه‌ای را بیشترمی‌کند.

    ضرر پروازهای لاکچری به محیط‌زیست

اگر در یک هواپیمای معمولی 150صندلی برای 150مسافر باشد، در پروازهای فرست کلاس این تعداد خیلی کمتر است. وقتی بلیت فرست کلاس را می‌خرید، یک صندلی تک نفره در اختیار شماست که با صندلی‌های معمولی فرق دارد. این صندلی‌ها شبیه اتاقکی  با دیواره‌های نصفه هستند. مسافران می‌توانند پایشان را دراز کنند یا حتی در صندلی راحت‌شان بخوابند. پژوهشگران می‌گویند ضرر این پروازها برای محیط زیست بیشتر از سود آن در اقتصاد است. مطالعه‌ای در بانک جهانی نشان‌می‌دهد انتشار گازهای گلخانه‌ای در این پروازهای لاکچری سه برابر بیشتر است. پروازهای خصوصی که بیشتر مقامات سیاسی، هنرمندان و ورزشکاران برجسته دنیا از آن استفاده‌می‌کنند، وضع‌شان بدتر است. آن‌ها هرچند سوخت کمتری می‌سوزانند اما طبق برخی تخمین‌ها 10برابر بیشتر از هر مسافر کربن تولیدمی‌کنند. برای همین سیستم‌های حمل‌ونقل دنیا به دنبال الکتریکی‌شدن و جایگزین‌کردن سوخت‌های فسیلی با سوخت‌های دوست‌دار محیط زیست هستند.