این خوراکی‌ها مناسب روزهای آلوده هستند

همشهری آنلاین: آلودگی هوا مخصوصا که تا به امروز موج کم بارشی و بی بارشی بر البرز جنوبی حاکم بوده، امان همه را در کلانشهرهای ایران و به ویژه تهران بریده است. اما در چنین شرایطی که ریه‌های ما از هوای آلوده انباشته شده آیا می‌توان نوعی خوراکی را یافت که بتواند از این اندام حیاتی ما در برابر آلودگی هوا محافظت کند.

ویتامین C با قدرت فوق‌العاده‌اش در هر دوز پرتقال، کیوی ،فلفل دلمه‌ای، توت فرنگی و کلم بروکلی، ممکن است همان چیزی باشد که برای محافظت از ریه‌هایتان در برابر حمله غیرمستقیم آلودگی هوا به آن نیاز دارید. دانشگاه فناوری سیدنی به تازگی در یک مطالعه جدید نشان داده که چگونه دوزهای بالای این آنتی‌اکسیدان می‌تواند آسیب ناشی از ذرات PM۲.۵ را کاهش دهد. این ذرات به طور کلی بر اثر احتراق سوخت‌های فسیلی مثل مازوت، بنزین، نفت و دیزل تولید می‌شوند اما تنها محصول ترافیک شهری نیستند؛این ذرات بسیار ریز از اگزوز ماشین، آتش‌سوزی جنگل‌ها و طوفان‌های گرد و غبار نیز ایجاد می‌شوند که عمیقا به بافت ریه نفوذ می‌کنند و اگر در شهری زندگی می‌کنید که آلودگی هوا در آن رایج است، احتمالا از آن رنج می‌برید.

معجزه ویتامین C

ویتامین C به عنوان یک منبع آنتی‌اکسیدان، رادیکال‌های آزاد اکسیژن را قبل از اینکه بتوانند آسیبی ایجاد کنند، از بین می‌برد. در این آزمایش، محققان دانشگاه سیدنی موش‌های نر را از طریق قطره بینی در معرض دوزهای واقعی PM۲.۵ قرار دادند. نیمی از موش‌ها با آب حاوی ۱.۵ گرم ویتامین C در هر لیتر تغذیه شدند. این غلظت قابل تحمل اما بالا بود.

نتایج این آزمایش گروه را متحیر کرد. در موش‌هایی که مکمل‌های ویتامین دریافت می‌کردند، مشکلات میتوکندری و التهاب در ریه‌ها کاهش یافته بود. سلول‌های ریه انسان که در آزمایشگاه کشت داده شده بودند، به نام سلول‌های BEAS-۲B، نیز از این روند پیروی کردند. با مکمل ویتامین C، آن‌ها در برابر حملات PM۲.۵ مقاومت کردند و عملکرد میتوکندری را حفظ کردند. میزان بقا به طرز چشمگیری افزایش یافت، که نشان می‌دهد این ویتامین فقط یک راه حل سریع نیست، بلکه یک پیشگیری کننده است. میتوکندری‌ها تقریبا در همه انواع سلول‌های انسانی وجود دارد که برای بقای انسان حیاتی هستند. علاوه بر تولید انرژی، میتوکندری کلسیم را برای فعالیت‌های سیگنالینگ سلولی ذخیره می‌کند، باعث ایجاد گرما در بدن می‌شود و واسطه رشد سلولی و مرگ برنامه ریزی شده سلول (آپوپتوز) است.

نحوه آزمایش

زیست‌شناس مولکولی، برایان الیور، و دانشجوی فارغ‌التحصیل، شو بای، نفرات اصلی این آزمایش بودند، این تحقیق با مدل‌های حیوانی آغاز و با کار کشت سلولی انسانی تکمیل شد. موش‌ها در معرض سطوح آلودگی معمول کشورهای توسعه‌یافته قرار گرفتند. ویتامین C به مقدار کافی در آب تأمین شد. این ویتامین به سطوحی رسید که با مکمل‌های ویتامینی در انسان قابل تکرار بود. ریه‌های بررسی‌شده زیر میکروسکوپ آزمایشگاه بسیار سالم‌تر به نظر می‌رسیدند، نتیجه التهاب کمتر، میتوکندری قوی و تعادل مناسب سیتوکین بود.

امید برای مقابله با آلودگی

برای افرادی که در مناطق دودآلود و آلوده مانند تهران جایی که سطح PM۲.۵ به راحتی بالا می‌رود، زندگی می‌کنند این خبر مانند خبری بسیار امید بخش است. البته هنوز نتیجه گیری قطعی در این باره زود است. موفقیت‌های این آزمایش روی موش و سلول باید از نظر اثربخشی و مزایای مرتبط با آن در نتیجه آزمایش برای انسان تکرار شود. البته مصرف بیش از حد ویتامین Cممکن است باعث مشکلات معده یا ورم کلیه شود. حتما قصد خود از مصرف ویتامین C را با پزشک یا متخصص تغذیه در میان بگذارید تا از مصرف دوز مناسب اطمینان حاصل کنید. نتیجه‌ای که از این مطالعه به دست می‌آید این است که مردم می‌توانند با گنجاندن غذاهای سرشار از ویتامین C مانند فلفل دلمه‌ای، توت فرنگی و کلم بروکلی، به دنبال بهبود سلامتی خود در هوای آلوده باشند.