آغاز تغییر سهمیه بنزین از فردا اول مرداد ۱۴۰۵

اقتصادآنلاین: وزارت نفت با هدف مدیریت هوشمند مصرف سوخت و کاهش وابستگی به کارت‌های اضطراری، مدل جدید توزیع بنزین را کلید زد.

در روزهای اخیر بار دیگر موضوع قیمت و سهمیه بنزین به یکی از بحث‌های مهم حوزه انرژی تبدیل شده است. اگرچه دولت تاکنون افزایش عمومی قیمت بنزین را تایید نکرده و هنوز هیچ اطلاعیه رسمی درباره اجرای بنزین ۱۰ هزار تومانی منتشر نشده، اما مجموعه تصمیمات و اقدامات اخیر نشان می‌دهد سیاست‌گذار در حال حرکت به سمت تغییر در شیوه توزیع سوخت، افزایش اتکا به کارت سوخت شخصی و کنترل دقیق‌تر مصرف بنزین است.

در همین چارچوب، احمد سالاری‌فر، مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی منطقه کرمان، از اجرای طرحی جدید برای ساماندهی توزیع بنزین در این استان خبر داده و گفته است از ابتدای مردادماه، سهمیه بنزین با نرخ ۵ هزار تومان که تاکنون از طریق کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها عرضه می‌شد، در قالب «لایه سوم» به کارت‌های سوخت شخصی مالکان خودرو منتقل خواهد شد.

به گفته او، استان کرمان نخستین استان کشور در اجرای این شیوه جدید است؛ طرحی که با هدف تحقق عدالت در توزیع سوخت، واگذاری مدیریت مصرف به شهروندان، کاهش ازدحام در جایگاه‌ها و افزایش نظارت بر نحوه مصرف بنزین آغاز می‌شود.

لایه سوم بنزین روی کارت سوخت شخصی

بر اساس این طرح، کارت‌های سوخت شخصی علاوه بر سهمیه‌های ۱۵۰۰ تومانی و ۳۰۰۰ تومانی، یک لایه سوم با نرخ ۵۰۰۰ تومان نیز خواهند داشت. سالاری‌فر گفته است بررسی‌های کارشناسی نشان داده با تقسیم میزان بنزین عرضه‌شده از طریق کارت‌های اضطراری بر تعداد کارت‌های سوخت شخصی فعال استان، میانگین حدود ۲۷ لیتر برای هر خودرو به دست آمده و این میزان به عنوان سهمیه لایه سوم روی کارت‌های شخصی شارژ خواهد شد.

او همچنین تاکید کرده است افرادی که هم‌اکنون نیز سهمیه‌ای با نرخ ۵ هزار تومان دارند، سهمیه جدید به اعتبار موجود آنان افزوده می‌شود.

جمع‌آوری کارت‌های اضطراری و پایان صف‌های جایگاه

یکی از محورهای اصلی طرح جدید، کاهش وابستگی به کارت‌های اضطراری جایگاه‌هاست. به گفته مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی منطقه کرمان، در بسیاری از جایگاه‌های استان، به‌ویژه در شهر کرمان، عرضه سوخت با کارت جایگاه تنها در ساعات مشخصی انجام می‌شود و همین موضوع باعث ایجاد صف و محدودیت برای شهروندان شده است.

مسئولان می‌گویند با انتقال سهمیه ۵ هزار تومانی به کارت سوخت شخصی، مردم می‌توانند در هر ساعت از شبانه‌روز و در هر جایگاه، متناسب با نیاز خود از سهمیه‌های موجود استفاده کنند؛ تغییری که به گفته مجریان طرح، صف‌های ناشی از استفاده از کارت‌های اضطراری را کاهش خواهد داد.

هدف از طرح جدید چیست؟

شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، اهداف اصلی این طرح را افزایش اختیار مصرف‌کنندگان، حذف صف‌های ناشی از کارت‌های جایگاه، بهبود نظارت بر نحوه مصرف سوخت، تسهیل خدمات به مالکان خودرو و کاهش زمینه‌های قاچاق سوخت عنوان کرده است.

سالاری‌فر در این باره گفته است در شرایط فعلی، بنزین عرضه‌شده از طریق کارت‌های اضطراری فاقد شناسه مشخص مصرف‌کننده است، اما با انتقال سهمیه به کارت سوخت شخصی، تمامی برداشت‌ها قابل ردیابی خواهد بود؛ موضوعی که از نظر مسئولان می‌تواند در شناسایی تخلفات، جلوگیری از عرضه خارج از شبکه و مقابله با قاچاق سوخت موثر باشد.

صدور کارت سوخت در ۲۴ تا ۴۸ ساعت

همزمان با اجرای این طرح، مسئولان حوزه سوخت در کرمان از تسریع فرآیند صدور کارت سوخت شخصی نیز خبر داده‌اند. امیر دهقانی، مدیر شرکت پخش فرآورده‌های نفتی شهرستان بم، اعلام کرده است که پیش از این فرآیند صدور کارت سوخت از طریق دفاتر پلیس+۱۰ حدود ۴۵ روز زمان می‌برد، اما با تامین دستگاه‌های تولید کارت خام و استقرار زیرساخت‌های جدید، فرآیند کدینگ و تحویل کارت سوخت شخصی به ۲۴ تا ۴۸ ساعت کاهش یافته است.

پیش از این نیز شرکت ملی پخش منطقه کرمان از راه‌اندازی سامانه «آنی‌کارت» در نواحی مختلف استان خبر داده بود؛ سامانه‌ای که به گفته مسئولان، امکان صدور فوری کارت سوخت را برای متقاضیان فراهم می‌کند. در شهر کرمان نیز دو دستگاه آنی‌کارت به‌صورت شبانه‌روزی فعال شده و ظرفیت صدور حدود ۴۰۰ کارت در روز را دارد.

بنزین سوپر به بم رسید

در کنار اجرای طرح جدید سهمیه‌بندی، مدیر شرکت پخش فرآورده‌های نفتی شهرستان بم از آغاز عرضه بنزین سوپر در جایگاه «نخل سبز» این شهر نیز خبر داده است. دهقانی با اشاره به پیگیری‌های ۱۸ ماه اخیر گفته است این مطالبه قدیمی شهروندان پس از تصویب در ستاد مرکزی تهران و معرفی واردکنندگان مجاز از سوی وزارت نفت محقق شده و توزیع بنزین سوپر از عصر دوشنبه در این جایگاه آغاز شده است.

او استقبال اولیه شهروندان از عرضه بنزین سوپر را مطلوب توصیف کرده است.

وضعیت سهمیه بنزین ناوگان عمومی و موتورسیکلت‌ها

طبق اعلام مسئولان، برای تاکسی‌های اینترنتی، خودروهای امدادی، خدمات‌رسان، دستگاه‌های اجرایی و خودروهای دارای پلاک دولتی نیز سهمیه‌های متناسب با پیمایش یا دستورالعمل‌های مربوط در نظر گرفته شده است. همچنین موتورسیکلت‌ها نیز همانند خودروهای شخصی مشمول طرح جدید خواهند بود و سهمیه متناسب برای آن‌ها روی کارت سوخت شخصی شارژ می‌شود.

کدام سهمیه‌ها ذخیره می‌شوند؟

بر اساس توضیحات ارائه‌شده، در حال حاضر تنها سهمیه بنزین ۱۵۰۰ تومانی قابلیت ذخیره‌سازی تا سه ماه را دارد. سهمیه‌های ۳۰۰۰ تومانی و ۵۰۰۰ تومانی قابل ذخیره نیستند.

بنزین سه‌نرخی شد؟

با اجرای لایه سوم ۵ هزار تومانی روی کارت‌های سوخت شخصی در کرمان، عملا ساختار مصرف بنزین در این استان وارد مرحله‌ای جدید می‌شود؛ مرحله‌ای که در آن کارت سوخت شخصی می‌تواند شامل سه نرخ ۱۵۰۰، ۳۰۰۰ و ۵۰۰۰ تومانی باشد. با این حال، این موضوع به معنای اعلام رسمی افزایش سراسری قیمت بنزین در کشور نیست و فعلا در قالب طرح اجرایی استانی و پایلوت توزیع سوخت دنبال می‌شود.

در روزهای گذشته برخی گمانه‌زنی‌ها درباره افزایش نرخ سوم بنزین از ۵ هزار به ۱۰ هزار تومان نیز مطرح شده بود، اما تا پایان ۳۰ تیر ۱۴۰۵ هیچ مصوبه یا اطلاعیه رسمی برای اجرای این نرخ منتشر نشده و دولت نیز خبر قطعی‌شدن آن را تایید نکرده است.

آنچه تاکنون قطعی به نظر می‌رسد، تاکید دوباره شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی بر استفاده از کارت سوخت شخصی، محدود شدن نقش کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها و آغاز اجرای مدل جدید شارژ سهمیه ۵ هزار تومانی در استان کرمان از اول مرداد است.