جلسات پرتنش و عصبانیت ترامپ درباره ایران
با وجود ادعاهای ترامپ مبنی بر اینکه ایران خواهان گفتگو با آمریکا است، برخی مقامات آمریکایی نگران آن هستند که چهرههای حکومت ایران بیش از هر زمان دیگری بر استفاده از اهرم فشار در تنگه هرمز و شلیک موشک به سمت نیروهای آمریکایی مصمم به نظر میرسند.
فرارو: ترامپ در حالی که به دنبال راهی برای خروج از جنگ با ایران است، پیامهای متناقضی دریافت میکند.
به نقل از سی ان ان، کمی پس از ساعت ۱۰ صبح روز چهارشنبه، هیئتی از مقامات سعودی با پیامی برای کاخ سفید وارد «بال غربی» (West Wing) شدند.
به گفته افراد مطلع از این گفتگوها، خالد بن سلمان، وزیر دفاع، که در سفری غیرمنتظره به واشنگتن به سر میبرد، پیامی را از سوی برادرش ولیعهد قدرتمند پادشاهی سعودی به دونالد ترامپ، رئیسجمهور، و جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، منتقل کرد؛ مبنی بر اینکه عربستان سعودی خواهان کاهش تنشها در جنگ با ایران است و تداوم این درگیری خطرات بزرگی به همراه دارد.
یک روز پیش از آن، فرستاده دیگری از همان در و با پیامی متفاوت وارد شده بود. به گفته مقامات اسرائیلی، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در دیدار با ترامپ در دفتر بیضیشکل (Oval Office)، نسبت به ثمربخش بودن دیپلماسی با ایران ابراز تردید کرد. این مقامات اظهار داشتند که در عوض، آن دو درباره گزینههایی برای اعمال فشار بر ایران، از جمله ازسرگیری جنگ تمامعیار، گفتگو کردند.
زمانبندی این دیدارهای پیاپی در هفته جاری تصادفی بود، اما با این حال، آنها نشاندهنده جریانهای متضادی هستند که ترامپ در تلاش خود برای یافتن راهی جهت خروج از مناقشهای که بسیار فراتر از مهلت زمانی او به درازا کشیده، با آنها روبروست.
در حالی که فشار همحزبیهای جمهوریخواه برای پایان دادن به جنگ افزایش مییابد، به نظر میرسد دامنه درگیری در واقع رو به گسترش است؛ جبهههای جدیدی گشوده شده و تقریباً تمام کشورهای منطقه اکنون به نوعی درگیر ماجرا شدهاند. تلاشهای دیپلماتیک در بهترین حالت کند و نامطمئن پیش میروند؛ یک مقام ارشد آمریکایی گفت که به نظر نمیرسد ازسرگیری دیپلماسی مستقیم با ایران در آینده نزدیک محتمل باشد.
با وجود ادعاهای ترامپ مبنی بر اینکه ایران برای دستیابی به توافقی جهت پایان دادن به خشونتها «التماس» میکند، برخی مقامات آمریکایی نگران آن هستند که چهرههای حکومت ایران بیش از هر زمان دیگری بر استفاده از اهرم فشار در تنگه هرمز و شلیک موشک به سمت نیروهای آمریکایی مصمم به نظر میرسند.
به گفته مقامات آمریکایی، ترامپ ازعدم تمایل تهران به تسلیم شدن در برابر خواستههایش کلافه شده است؛ وضعیتی که به برگزاری جلسات پرتنش در پشت پرده و برقراری تماسهای تلفنی همراه با بددهنی و ناسزاگویی با متحدانش انجامیده است. او روز جمعه اعضای کابینه خود را در «کمپ دیوید» گرد هم آورد؛ شاید به این امید که از نقش تاریخی این مکان در موفقیتهای دیپلماتیک گذشته در خاورمیانه، الهام بگیرد.
رئیسجمهور در پاسخ به پرسشی درباره نحوه احیای تلاشهای دیپلماتیکِ متوقفشده، گفت: «فکر میکنم ما فقط میخواهیم پیروز شویم»؛ هرچند توضیحات چندانی درباره چگونگی پیشبرد این هدف ارائه نکرد. او افزود: «آنها ضعیفتر خواهند شد. شاید الان کمی قویتر شوند، اما بعد ضعیفتر میشوند و سرانجام تحلیل میروند و از پا درمیآیند.»
تهدیدهای مداوم ایران، ترامپ را وادار به تغییر برنامههایش کرده است؛ از جمله تعویض هواپیمای اختصاصی ریاستجمهوری (ایر فورس وان) در جریان سفر بازگشت او از ترکیه در اوایل ماه جاری. به گفته مقامات، این تغییر در پی تشدید تهدیدها از سوی ایرانِ همسایه صورت گرفت و انتشار اخبار مربوط به آن، خشم و شرمساری رئیسجمهور را برانگیخت.
به گفته برخی از فعالان حزب جمهوریخواه، بسیاری از متحدان ترامپ اکنون نگران آن هستند که مسئله جنگ با ایران، کل دوران ریاستجمهوری او و به تبع آن، شانس جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای پیشرو را به خطر بیندازد. نتایج نظرسنجی شبکه سیانان در هفته جاری نشان میدهد که تنها ۲۸ درصد از آمریکاییها عملکرد او را در قبال این جنگ تأیید میکنند.
با افزایش فشارها برای بازگشایی تنگه، ترامپ با تصمیم دیگری روبروست. گزینههایی برای تشدید درگیری به ترامپ ارائه شده و بهطور مفصل مورد بحث قرار گرفته است؛ همچنین در انتظار صدور فرمان نهایی از سوی رئیسجمهور، تجهیزات نظامی بیشتری به منطقه گسیل شده است. به گفته مقامات آمریکایی، یکی از طرحهای تدوینشده توسط «فرماندهی مرکزی» (سنتکام)، شامل بمباران سنگین طی یک یا دو هفته برای نابودی توانمندیهای موشکی ایران است.
ترامپ روز جمعه در پاسخ به این پرسش که آیا قصد دارد برای تشدید تنش «اقدامی بزرگ» (گسترده) انجام دهد، گفت که پیشتر چنین مسیری را در پیش گرفته است. او تأکید کرد: «ما داریم اقدام بزرگی انجام میدهیم. ما همین حالا هم اقدام بزرگی انجام دادهایم.»
هفته گذشته در جریان جلسه استماع کنگره، ژنرال «دن کین»، رئیس ستاد مشترک ارتش، اذعان کرد که بعید است ترامپ بتواند تنها با تکیه بر بمباران هوایی، به تمام اهداف پیشتر اعلامشدهاش برای جنگ دست یابد.
کین در آن زمان به قانونگذاران گفت: «قدرت هوایی محدودیتهای خاص خود را دارد.»
با این حال، ترامپ تاکنون دست نگه داشته است؛ بخشی از این تأمل ناشی از شنیدن نگرانیهای کین درباره کاهش ذخایر موشکهای رهگیر پدافند هوایی بوده است. سایر مقامات نیز نسبت به خطر تلفات سنگین غیرنظامیان در صورت عملی کردن تهدیدهای ترامپ برای حمله به زیرساختهایی نظیر پلها و تأسیسات آبشیرینکن، ابراز نگرانی کردهاند.
رئیسجمهور در مصاحبهای با شبکه «فاکسنیوز» در هفته جاری گفت: «با این کار به چه کسی آسیب میزنم؟ به مردم آسیب میزنم؛ بنابراین به دنبال انجام چنین کاری نیستم.»
به گفته افراد مطلع از مذاکرات، در حال حاضر گفتگوهای دیپلماتیک میان بازیگران منطقهای بر سر توافقی کوتاهمدت برای بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است؛ توافقی که به ترامپ امکان میدهد آن را به عنوان یک پیروزی برای خود مطرح کند. این آبراه پس از آنکه آمریکا و ایران برداشتهای کاملاً متفاوتی از نحوه رسیدگی به این موضوع در تفاهمنامه ماه گذشته داشتند، به کانون مناقشه تبدیل شده است.
به گفته فعالان حزب جمهوریخواه، اعضای این حزب که در طول این مناقشه عمدتاً حامی ترامپ بودهاند اما اکنون به طور فزایندهای نگرانند که افزایش قیمت سوخت به جایگاه حزبشان در انتخابات میاندورهای لطمه بزند، در گفتگوهای خصوصی بر اهمیت بازگشایی این مسیر تأکید کردهاند.
جان تون، رهبر اکثریت سنا، این هفته گفت: «بدیهی است که ما خواهان موفقیت در آنجا هستیم. معتقدیم که به سطح بالایی از موفقیت نظامی در آن منطقه دست یافتهایم. مسئله تنگه هرمز موضوعی است که رئیسجمهور و تیمش آشکارا در تلاش برای ادامه مذاکرات پیرامون آن هستند و امیدواریم که در آینده نزدیک به نتیجه یا راهکاری در این خصوص دست یابند.»
کاخ سفید ادعا کرد تا زمانی که ایران به شیوهای که مورد پذیرش ترامپ باشد پای میز مذاکره نیاید، همچنان «بهای اقدامات خود را خواهد پرداخت».
ترامپ روز جمعه در کمپ دیوید ادعا کرد: «آنها خواهان گفتگو هستند، اما مدام زیر حرفشان میزنند. تنها کاری که میکنند عصبانی کردن من است. میدانید، آنها فقط مرا عصبانی میکنند.»
با این حال، استیو ویتکاف، فرستاده ارشد ترامپ، و جرد کوشنر، داماد او، نسبت به امکان دستیابی به توافق ابراز اطمینان کردهاند.
به گفته مقامات اسرائیلیِ مطلع از جزئیات دیدار این هفته ترامپ و نتانیاهو که ویتکاف و دیگر مقامات ارشد نیز در آن حضور داشتند نخستوزیر اسرائیل نسبت به کارآمدی دیپلماسی با ایران تردید داشت و این موضوع را به ترامپ نیز منتقل کرد.
در عوض، آنها درباره گزینههای گوناگون برای افزایش فشار بر ایران، از جمله تشدید حملات نظامی و اقدامات اقتصادی، گفتگو کردند. یکی از این مقامات اظهار داشت که نتانیاهو در آن جلسه به ترامپ اطمینان داد که رئیسجمهور آمریکا تصمیمگیرنده نهایی است؛ سخنی که با هدف ردِ این شائبه بیان شد که اسرائیل در تلاش است ترامپ را به سمت ازسرگیری جنگ سوق دهد.
یکی از مقامات اسرائیلی که در آن جلسه حضور داشت، پس از پایان نشست گفت: «ما در حال گفتگو درباره اقدامات لازم هستیم؛ اما هیچ راهکار از پیشتعیینشده یا استانداردی (مانند آنچه در کتابهای درسی میآید) برای این وضعیت وجود ندارد.»
روز بعد، مقام سعودی که به دیدار ترامپ آمده بود، ارزیابی پادشاهی عربستان از این مناقشه را ارائه کرد. سفر شاهزاده خالد از نزدیکان و معتمدان محمد بن سلمان، ولیعهد و حاکم بالفعل عربستان کوتاه بود و در ابتدا برای هفته گذشته برنامهریزی شده بود. او بلافاصله پس از ترک کاخ سفید، واشنگتن را ترک کرد.
به گفته افراد مطلع از این گفتگو، وزیر دفاع عربستان به ونس گفت که با وجود عملیاتهای مشترک اخیر آمریکا و عربستان علیه شبهنظامیان در عراق، ریاض همچنان خواهان کاهش تنش در این مناقشه است. این منابع اظهار داشتند که هدف از اقدام نظامی عربستان، نشان دادن این نکته بود که این کشور از خود دفاع خواهد کرد و حمله به زیرساختهای غیرنظامیاش «خط قرمز» محسوب شده و بیپاسخ نخواهد ماند. همچنین هدف دیگر، ارسال این پیام به نیروهای نیابتی ایران بود که این جنگ، نبرد آنها نیست.
بر اساس گفتههای این منابع، ارزیابی عربستان این است که ایران تلاش خواهد کرد با تشدید تنشها برای خود اهرم فشار ایجاد کند و همچنان سعی خواهد داشت برای دستیابی به این هدف، از شبهنظامیان همسو با خود در عراق و یمن بهره ببرد.
یک منبع آگاه از این گفتگو به سیانان گفت: «پیام اصلی وزیر… این است که نتانیاهو کسی است که بر تشدید تنشها اصرار دارد، در حالی که پادشاهی [عربستان] خواهان کاهش تنش است.»
دقیقاً مشخص نبود که ترامپ چه برداشتی از این دیدارها داشته است، هرچند او ساعاتی بعد مدعی شد که این مناقشه رو به گسترش که اکنون بازیگران جدیدی همچون مصر و عربستان را نیز درگیر کرده است بهزودی حلوفصل خواهد شد.
او روز چهارشنبه گفت: «اوضاع سامان خواهد یافت.» وی سپس به احتمال انجام حملات تلافیجویانه در شب پیشرو اشاره کرد و مدعی شد: «نوبت ماست؛ باید دید آیا در نهایت به توافقی دست خواهیم یافت یا خیر. اما ما ضربه بسیار سختی به آنها خواهیم زد.»
نظر کاربران
ترامپ دیوانه است