تصویر سیاسی جامعه توسط سینما به روایت فکوهی

خبرگزاری ایسنا: سیزدهمین شنبه‌ی سینما و فرهنگ در موسسه بهاران برگزار شد.

در این جلسه، پس از پخش فیلم، ابتدا «پویا عاقلی زاده» دبیر شنبه‌های سینما و فرهنگ، به تحلیل جنبه‌های سینمایی فیلم پرداخت.

او در مورد چگونگی تولید فیلم «دکتر استرنجلاو» گفت که بر اساس قرارداد پیتر سلرز برای اجرای چهار نقش در این فیلم بوده است اما به دلیل تاکید کوبریک روی لهجه‌ی صحیح تگزاسی نقش فرمانده‌ی جنگنده‌ی هوایی از او گرفته شده است.

عاقلی زاده در ادامه به توضیح سه محل اصلی فیلم و تاثیرپذیری کوبریک از دو ژانر فیلم آمریکایی در آنها پرداخت؛ او اتاق جنگ را نماینده‌ی فیلم نوآر و دار و دسته‌ی خلافکارانی که به برنامه‌ریزی در مورد زندگی مردم شهر (یا کشور) مشغولند دانست.

هواپیما را نماینده‌ی ژانر وسترن معرفی کرد که در انتها نیز فرمانده‌ی آن به حالت اسب سواری روی موشک پرواز می‌کند و فضای موجود در اتاق کار استرلینگ هیدن(ژنرال ریپر) را برآمده از شخصیت ولگرد او در فیلم‌های نوآر مانند «جنگل آسفالت» دانست که کوبریک در این فیلم، این ولگرد را در قالب یک کمدی تلخ، عامل جنگی بزرگ معرفی کرده است.

عاقلی زاده به تاثیر نگاه کوبریک در مورد استفاده از موسیقی مفرح روی تصاویر ترسناک بشری به ویژه در صحنه‌ی پایانی فیلم اشاره کرد که به عنوان عنصری مهم در ادامه‌ی مسیر کوبریک در سینما شناخته شده است.

سپس ناصر فکوهی به تفصیل موقعیت فیلم را مورد بررسی قرار داد. او که پیش از این در سه فیلم «زندگی دیگران»، «جعبه موسیقی» و «میدان‌های کشتار»به بررسی فاشیسم و جنگ‌های معاصر پرداخته بود، در تحلیل "دکتر استرنجلاو" به مشابهت‌های شخصیت‌ها و موقعیت‌های فیلم با شخصیت‌ها و موقعیت‌های امروز در دنیای سیاسی جهان پرداخت.

فکوهی پس از مطرح کردن سوالاتی در مورد تکنولوژی‌های معرفی شده در فیلم‌های کوبریک به ویژه در «2001: یک اودیسه فضایی»به بررسی منشا الهام کوبریک در مورد این تکنولوژی‌های امروزی که بیش از چهل سال پیش در فیلم‌های کوبریک قابل مشاهده بوده است پرداخت.

او وجود دستگاه‌ها و سیستم‌هایی چون «ماشین رستاخیز» در فیلم «دکتر استرنجلاو» را برآمده از واقعیت تسلیحاتی آن زمان دانست و بیان کرد که تمامی این موارد مطرح شده در دنیای امروز نیز حضور دارند و دوران جنگ بعدی هرگز به شکل گذشته و با نبرد روبرو نخواهد بود. بلکه نقش اصلی جنگ احتمالی آینده از نوع فشار بیش از حد بر مردم خواهد بود که بنا بر پیش ‌بینی دانشمندی صاحب نام، صاحبان و استفاده کنندگان از تسلیحات هسته‌ای و اتمی پیروز آن هستند. دکتر فکوهی در پایان جلسه توجه حاضرین را به کسب دانش روز سیاسی از طریق منابع واقعی جلب کرد.