روسیه و چین از کاراکاس تا تهرانپارس جایزه‌بگیر هستند

محمدصادق جنان صفت طی یادداشتی در روزنامه جهان صنعت نوشت: هر رخدادی در مناسبات میان آمریکا و کشورهای دوست جمهوری اسلامی که به تغییرات مهم در کشورهای دوست منجر شود برای جمهوری اسلامی با اهمیت به‌حساب می‌آید. این تغییرات ممکن است در جاهایی به سود جمهوری اسلامی و در رخدادهایی و جاهایی به زیان ایران باشد. به‌هرحال رخدادهای کشوری مثل ونزوئلا که دست‌‌کم دو دهه است از بهترین کشورهای دوست ایران به‌حساب می‌آید و از نظر اقتصادی و سیاسی مناسبات تنگاتنگی میان دو کشور وجود دارد بااهمیت بود. حالا و در شرایطی که مادورو، رییس‌جمهور ونزوئلا از سوی آمریکایی‌ها در یک عملیات عجیب ربوده و به نیویورک برده شده است باید احتمال‌های گوناگونی در مناسبات ونزوئلا و جمهوری اسلامی را در نظر داشت.

شماری از کارشناسان، ناظران بین‌المللی و نیز تحلیلگران داخلی روی یک نقطه متمرکز شده‌اند  و آن نقش و سهم روسیه و چین در رخداد تاریخی ونزوئلاست. در ماه‌های تازه‌سپری‌شده و در هفته‌هایی که گذشتند معلوم بود آمریکا برای سرنگونی مادورو برنامه دارد. این چیزی نبود که از چشم مقام‌های روسی و چینی پنهان بماند و آنها این منازعه را نبینند.

در این روزها و هفته‌های تشدید منازعه کاراکاس و واشنگتن انتظار می‌رفت رهبران چین و روسیه که ادعای رقابت نزدیک با آمریکایی‌ها را از ابعاد گوناگون دارند در صیانت از رژیم مادورو به او مشاوره‌هایی می‌دادند که او را از خطر دور کند. با این همه روس‌ها و چینی‌ها نخواستند یا نتوانستند از متحد راهبردی خود صیانت کنند و آمریکایی‌ها با کمترین هزینه او را سرنگون کردند. در این نوشته به اینکه سرنوشت ونزوئلا چه خواهد شد نمی‌پردازیم و منتظر می‌مانیم تا تغییرات را ببینیم. این اتفاق مادورو و رخداد کاراکاس در مناسبات با روسیه و چین درسی است برای مدیران و گردانندگان جمهوری اسلامی.

با توجه به اینکه جمهوری اسلامی سال‌های زیادی است رویکرد نگاه به شرق را یک راهبرد تغییر‌ناپذیر کرده و قصد دارد همراه با روسیه و چین در برابر آمریکا بایستد این رفتار روس‌ها وچینی‌ها در رخداد کاراکاس را باید در نظر داشت. به این معنا که مدیران جمهوری اسلامی بدانند نمی‌توان در رویدادهایی که به تشدید منازعه با آمریکا منجر می‌شود به رهبری روسیه و چین دل بست.

مقام‌های روسی و چینی در کاراکاس نشان دادند برایشان مناسبات فعلی با غرب باوجود همه چالش‌ها مهم‌تر و حیاتی‌تر از دوستی با کشورهایی مثل ایران و ونزوئلاست. رهبری دو کشور یادشده دیگر به مقوله‌هایی مثل ایدئولوژی و وفاداری به هم‌پیمان اهمیت نمی‌دهند. به این ترتیب و در ادامه مناسبات ایران با غرب باید تحول رخ دهد. مهم‌تر از این اما ادامه نوع مناسبات با دو کشور یادشده است.

تجربه ونزوئلا نشان داد دل‌بستن به اینکه می‌توان به‌طور نیابتی یا مستقیم با غرب جنگید و امیدوار بود چین و روسیه به کمک بیایند یک رویاست. ساختن بنا روی آب باید متوقف شود. درس‌مان را خوب بیاموزیم.