دخل و تصرف در کتابهای درسی، چرا و چگونه؟
حذفیات کتابهای درسی موضوعی است که در سالهای اخیر بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است.
برترینها: این روزها تصویری از دو صفحه متفاوت از کتاب درسی فارسی پایه هفتم، دوره اول متوسطه در شبکههای اجتماعی منتشر شده است که در متن اصلی داستانی از «نادر ابراهیمی»، نویسنده سرشناس معاصر ایرانی، دست برده شده است.
این اتفاق در حالی افتاده است که چند ماه پیش انتقاد به حذف تصویر دختران از جلد کتاب سوم ابتدایی با واکنش گسترده همراه بود.
در کتاب فارسی پایه هفتم داستانی با عنوان «قلب کوچکم را به چه کسی هدیه بدهم؟» از نادر ابراهیمی وجود دارد.آموزشوپرورش در متن داستان نادر ابراهیمی، دستبرده و در چاپ امسال این کتاب، «بهخاطر اسلام» را به متن ابراهیمی افزودهاند!
ابراهیمی نوشته: « قلبم را میبخشم به همه آنهایی که جنگیدند و دشمن را از خاک ما، از سرزمین ما و از خانه ما بیرون انداختند...»، اما در متن کنونی دست برده شده و میخوانیم: قبلم را میبخشم به همه آنهایی که بهخاطر اسلام جنگیدند و...» این در حالی است که در جلدهای پیشین این کتاب درسی چنین عبارتی وجود ندارد.
همسر نادر ابراهیمی با گلایه از اتفاق رخ داده گفت: «این «دخالت در اثر نویسنده» را علاقمندان به آثار نادر ابراهیمی خبر دادند. قضیه را پی گرفتم و متوجه شدم جملهیی به اثر اضافه شده که نه تنها آنرا موثر و زیباتر نکرده، بلکه مفهوم وسیع و گستردهی آنرا هم محدود کرده است.
این کتاب قریب به سی سال است که در خانوادهها میچرخد و به صورت پویانمایی هم ساخته شده است.پدر و مادرهای امروز، در کودکی آنرا خواندهاند و حال برای فرزندشان میخوانند و تغییرات آنرا میفهمند. در دنیای امروز، که هر اتفاق کوچکی در هر گوشهی دنیا، بیدرنگ، به چشم و گوش همه میرسد، چطور فکر کردهاند که «این نیز بگذرد و کسی نخواهد فهمید بدون اجازهی صاحب اثر دستی در آن بردهییم»؟!
بارها متوجه شدهام که بدون اطلاع و مجوز از ما، آثار نوشتاری و سرودهای ملی میهنی همسرم، نادر ابراهیمی را در کتابهای درسی گذاشتهاند، و با تصاویر نامربوط و نازیبایی تزیینش کردهاند که نسبتی با پیام و مفهوم اثر ندارد. تذکر دادهام، امید که نتیجه بخش باشد. قبل از آنکه اقامهی دعوی کنم.»
این اولین بار نیست که در نظام آموزشی چنین اتفاقی رخ داده است؛ کتابهای درسی ادبیات دبیرستان که تا همین دو سه سال پیش تدریس میشد، قدمتی حدوداً بیست ساله داشت. ذهن و زبان و اندیشه و مسألۀ دانشآموزان در طول این بیست سال آن قدر تغییر کرده بود که برخی از بخشهای کتاب درسی با نیاز دانشآموزان در چند سال اخیر سنخیتی نداشت. در ادامه به موارد مهم و متنهایی که بیشترین حذف را دارند، میپردازیم.
کتاب ادبیات دهم در درس «رستم و اشکبوس» بیت «به شهر تو شیر و نهنگ و پلنگ / سوار اندرآیند هر سه به جنگ» حذف شدهاست.بیت «بر او راست خم کرد و چپ کرد راست/خروش از خم چرخ چاچی بخواست» نیز حذف شدهاست.
کتاب ادبیات یازدهم در درس «ذوق لطیف» که بخشی از کتاب «روزها»ی دکتر محمّدعلی اسلامی ندوشن است و در کلاس ادبیات پیشدانشگاهی قدیم با نام «روزها» آمدهبود، دو مورد مهم دیده میشود.
در آغاز درس، در کتاب قدیم، چنین آمدهاست: «خالهام چند سالی از مادرم بزرگتر بود. از شوهرش بیآنکه طلاق گرفتهباشد، جدا شدهبود (زیرا طلاق به هر عنوان صورت خوشی نداشت).» در کتاب جدید این بخش کوچک شده و چنین آمدهاست: «خالهام چند سالی از مادرم بزرگتر بود. از شوهرش جدا شده بود.» مؤلّفان آشنایی دانشآموز با مفهوم «متارکه» را صلاح ندانستهاند.
عبارت «با خود میگفتند این بچّۀ ارباب از بس زیاد میخورد، مست شده؛ در حالی که از خوردن نبود، از شنیدن بود» از متن کتاب جدید حذف شدهاست. مؤلّفان اشاره به واژۀ «مستی» را که البته در اینجا در معنای مجازی و به معنای سرگشتگی و ازخودبیخودی است و از طرفی حاصل تخیّل رهگذران است، صلاح ندانستهاند.
در درس «قاضی بست» (تاریخ بیهقی) ، عبارت «شراب بردند» حذف شدهاست. توضیح اینکه در این درس غزنویان و اعمال آنها از سوی شخصیت مثبت ماجرا یعنی قاضی بوبکر بولانی، از منظر شرعی به دیدۀ شکّ و تردید نگریسته میشود.
در درس «قصّۀ عینکم» (از کتاب شلوارهای وصلهدار، اثر رسول پرویزی) که در کتاب ادبیات پیشدانشگاهی قدیم آمدهبود، چند مورد تفاوت دیدهمیشود:
عبارت «گاهی تصنیف میخواند و همه در خانه کف میزدند» در توصیف پیرزنی که مهمان خانه بودهاست، از کتاب جدید حذف شدهاست.
عبارت «هرگز آن دقیقه و آن لذّت تکرار نشد. هیچ چیز جای آن دقایق را برای من نگرفت. آن قدر خوشحال شدم که بیخودی چندین بار خودم را چلاندم» در توصیف خوشحالی ناشی از زدن اتّفاقی عینک و توانایی دیدن اشیا با کیفیتی دیگر و بهتر، حذف شدهاست
کتاب فارسی دوازدهم در درس «بوی جوی مولیان» نیز که در کتاب ادبیات ۳ ریاضی و تجربی آمدهبود، دو مورد از حذف دیدهمیشود:
عبارت «من از کسانم پشم و کشک میگرفتم و دلی از عزا در میآوردم» حذف شدهاست. با حذف این جمله و رفع احتمال خندۀ شیطنتآمیز برخی دانشآموزان یا انحطاط اخلاقی آنان، جملۀ «پول نقد کم بود» بیمعنا در وسط متن رها شدهاست.
عبارت «از وظایف دادیار خبر داشتم: رسیدگی به خلاف و خیانت، پیگیری جنحه و جنایت، تعقیب بزهکار، مجازات آدمکش و جانی» از کتاب جدید حذف شدهاست و دانشآموز دلیل دلگرفتگی راوی را متوجّه نمیشود و ممکن است حمل بر بدی آب و هوای یکی از شهرهای پیشنهادشده کند.
همچنین نام برخی از نویسندگان مطرح ایرانی مانند «صادق هدایت» به طور کلی از کتابهای درسی حذف شدهاند.
در درس «کباب غاز» که در کتاب ادبیات ۲ قدیم آمدهبود، موارد متعدّدی از حذف دیدهمیشود. از عبارت «به تفریح تمام مشغول خواندن حکایت بینظیر صادق هدایت بودم»، «مشغول خواندن بودم» باقی ماندهاست.
همان طور که در مثالهای حذف متنها دیدهشد، عبارات و اصطلاحاتی که بیانگر سطحی از توهین هستند و یاد دستمایۀ شوخیهای کلامی عامیانه قرار میگیرند،حذف شدهاست
داستانهای «غلامحسین ساعدی»، «بزرگ علوی»، «سیاحتنامه» اثر «ابراهیم بیگ»، داستان «موسی و شبان» مولانا، «رباعیات خیام»، داستان حلاج «تذکره الاولیا»، از جمله دیگر حذفیات سالهای اخیر بوده است.
منابع: انصاف نیوز، ایبنا
تبلیغات متنی
-
درخواست دوباره آمریکا از شهروندانش در ایران
-
تلگرام، کاربران ایرانی را سورپرایز کرد
-
استقبال قطریها از عراقچی در فرودگاه دوحه
-
وضعیت پروازهای امشب ایران بعد از مذاکرات عمان
-
ویدئویی قدیمی از بحث مذاکره ایران و آمریکا که خبرساز شد
-
مشاور محسن رضایی از احتمال بنبست در مذاکرات میگوید
-
علی انصاریان انگار این روزها را پیشبینی کرده بود
-
ادعای شمسآذر: گل مردود استقلال را VAR ندید
-
آتشسوزی شبانهای که تهرانیها را ترساند
-
واکنش غیرمنتظره شریفینیا به صحبتهای جنجالی گلشیفته
-
بغض وحید شمسایی برای جانباختگان دی ماه ترکید
-
موضوع محرمانه مذاکرات ایران و آمریکا لو رفت
-
تصاویر معناداری که سنتکام بعد از مذاکرات عمان منتشر کرد
-
واکنش گروسی به روند مذاکرات ایران و آمریکا
-
واکنش تند طراح کلینیک ترک بیحجابی به مذاکرات ایران و آمریکا
-
درخواست دوباره آمریکا از شهروندانش در ایران
-
تلگرام، کاربران ایرانی را سورپرایز کرد
-
آتشسوزی شبانهای که تهرانیها را ترساند
-
موضوع محرمانه مذاکرات ایران و آمریکا لو رفت
-
تصاویر معناداری که سنتکام بعد از مذاکرات عمان منتشر کرد
-
واکنش تند طراح کلینیک ترک بیحجابی به مذاکرات ایران و آمریکا
-
قلعهنویی ۷ ستاره پرسپولیس را برای جام جهانی انتخاب کرد
-
آهنگ شروین در واکنش به اعتراضات در نیم ساعت، میلیونی شد
-
روش جدید پیامک کردن اخبار مذاکرات، برخی را شاکی کرد
-
سروکله یک چهره جنجالی در جشنواره فیلم فجر پیدا شد
-
راز استعفای وکیل پرونده پژمان جمشیدی
-
اقدام خبرساز عراقچی علیه فرمانده سنتکام
-
ایران مهمترین پیشنهاد آمریکا در مذاکرات را رد کرد
-
یک حادثه در مسجد بابل، ۱۶ نفر را راهی بیمارستان کرد
-
جشنواره فجر حرکت جنجالی الناز شاکردوست را تلافی کرد!
-
شهر موشکی جدید سپاه با موشک خرمشهر-۴ رونمایی شد
-
درباره برند آقای ساعدینیا که محل بحث و جدل شده است
-
هفت سریال که در تاریخ نمایش خانگی ایران ماندگار شد
-
امیر جدیدی: عزادارم، در جشنواره فجر شرکت نمیکنم
-
ارتفاع برف در این منطقه به ۶ متر رسید
-
بیانیه مهم ترامپ پیش از آغاز مذاکره با ایران
-
اولین پیشبینی از نتیجه احتمالی مذاکرات امروز مسقط
-
زمان اعلام نتایجِ مذاکرات ایران و آمریکا مشخص شد
-
نطق خبرساز معاون ترامپ قبل از مذاکرات مسقط
-
وضعیت آسمان ایران بعد از تنش ساعات اخیر
-
زبان بدن عراقچی حین مذاکره جلبتوجه کرد
-
ایران مهمترین پیشنهاد آمریکا در مذاکرات را رد کرد
-
پرواز مشکوک فرمانده سنتکام به محل مذاکرات با ایران
-
آخرین خبر از زمان دور بعدی مذاکرات ایران و آمریکا
-
خبری عجیب که همزمان با مذاکرات امروز منتشر شد
بانک اطلاعات مشاغل تهران و کرج
-
سالن های آرایش و زیبایی
-
پزشکان پوست و مو
-
آموزشگاه آشپزی در تهران
-
گالری پوشاک
-
اخذ ویزا
-
کاشت ناخن
-
محصولات پزشکی
-
تدریس خصوصی
-
مزون و شوی لباس
-
اعزام دانشجو
-
خدمات آرایشی و زیبایی
-
خدمات درمانی
-
مدارس
-
طلا و جواهر و زیورآلات
-
صرافی
-
محصولات آرایش و زیبایی
-
خدمات حیوانات خانگی
-
مهد کودک
-
مبلمان
-
سیسمونی و نوزاد
-
مراکز درمانی
-
پت شاپ
-
رستوران و تهیه غذا
-
تعمیرات مبل در تهران
-
خدمات تفریح و سرگرمی
-
پزشکان متخصص
-
باشگاه های ورزشی
-
فست فودهای تهران
-
سرویس خواب
-
موبایل
-
دکتر زنان در تهران
-
فروشگاه ها و لوازم ورزشی
-
کافی شاپ و سفره خانه
-
دکوراسیون داخلی
-
لوازم خانگی
-
دندانپزشکان
-
آموزشگاه ها
-
صنایع غذایی
-
تزیینات داخلی
-
خدمات منزل
-
دندانپزشکی کودک
-
آموزشگاه زبان در تهران
-
تشریفات و موسسه پذیرایی
-
خدمات ساختمان
-
فروش و خدمات خودرو
-
پزشکان زیبایی و لاغری
-
آموزشگاه موسیقی
-
خدمات مجالس
-
قالیشویی در تهران
-
سایر خدمات
-
جراحی بینی و زیبایی
-
آموزشگاه هنری
-
آتلیه عکاسی
-
آژانس مسافرتی و هتل
نظر کاربران
آموزش و پرورش رو یک مشت بیسواد به لجن کشیدند .
پاسخ ها
اینا از طالبان هم بدترن
دقیقاً
دموکراسی در روز روشن
شما تصور کنید چقدر میشه محتوای جالب توی کتابهای درسی گنجوند که بچه ها آداب معاشرت یاد بگیرن طبیعت دوستی رو یاد بگیرن آگاه باشن ولی ببین به جاش چیا یاد میدن
پاسخ ها
دقیقا اون روز دروس ابتدایی مدرسه های ژاپن رو میدیدم کیف کردم عجب چیزایی میخونن
اینا عمدا میخوان بچه ها بی فکر و بیسواد بار بیان چون راحتتر گول میخورن .
چی داره به سرمون میاد
حیف این اسامی نیست که کودکانمون قراره دیگه هیچ آشنایی باهاشون نداشته باشن
حیف
به بچه هاتون رحم کنید حالا ک آموزش و پرورش کارشو درست انجام نمیده خودتون کتاب بدین دستشون
حیف ادبیات زیبامون که قرار نیس بشناسنش
آموزش و پرورش هر چقدر هم سعی کنه مخ بچه ها را شسته شو بده موفق نمیشه.گذشت اون زمان ها،پدر مادرها مثل دهه ۵۰، ۶۰ کور و کر نیستن
کور خوندید دیگه گذشت اون زمانها ،پدر مادرهای امروز مثل نسل ۵۰ و۶۰ نیستن که شما هر چی دروغ و خرافاته بتونید به خورد بچه ها بدین
پاسخ ها
واقعا بچه ها و خانواده ها آگاه شدن
ما ترکها حتی یک بند این کتابها رو قبول نداریم...
پاسخ ها
به عنوان یک ترک میگم که درسته که بایستی آموزش زبان ترکی رو هم در مدرسه یاد بگیریم. یعنی همانطورکه دستور زبان فارسی رو یاد میگیریم دستور زبان ترکی رو هم یاد بگیریم و با آثار زیبای ترکی آشنا بشیم ولی این دلیل نمیشه که کلا فارسی رو با اینهمه آثار زیبا از یاد
ببریم و هیچی در موردش ندونیم. هر کدوم در جای خود
میتونی بری ترکیه کسی مجبورت نکرده ایران باسی
اگر ترکی توی مدرسه یاد بدن باید کردی عربی را هم در کتاب های درسی جای بدهند
حالا کی از تو نظر خواست که قبول داشته باشی یا نه، اصلا کسی مگه شماها رو قبول هم داره
اینکه جامعه ما اینقدر از نظر فرهنگی و اجتماعی عقب مانده بی دلیل نیست چون از کودکی درست آموزش ندیدن متاسفم که مسئولین آموزش ما اینقدر کوته بین هستن
برای اساتید دانشگاه توصیه میشه با دقت مطالعه کنند . ،
من خودم معلمم. واقعا متاسفم که یه مشت بی سواد دارن کتاب مینویسن... خدا به خیر بگذرونه...
یاد کتاب شاهکار مزرعه حیوانات (جورج اورول ) افتادم و تابلوی اعلاناتی که هر روز یه کلمه یا یه متن ازش کم یا به نظر خودشون تصحیح می شد .....
کار فوق العاده ای کردن عکس دختر رو حذف کردن
بد تر از همه تغییر دو کاجه
تو زمان ما اخرش درخت بده باعث می شد خوبه هم نابود بشه
حالا دقیقا برعکسه
برای تصویر از دست صدا سیما بکشیم حالا برای درس نوشتنمونم از دست آموزش پرورش