ستاد مبارزه با چرندیات (۵۴)

در این سری مطالب سعی داریم به بررسی دروغ ها و شایعات مشهوری که در هر از چند گاهی در فضای مجازی و شبکه های اجتماعی به راه می افتند بپردازیم و با مستندات آن ها را برای شما تحلیل کنیم تا شاید قدم کوچکی در مسیر آگاه سازی مخاطبان عزیز باشد.

برترین ها: «ستاد مبارزه با چرندیات» عنوانِ یک جریان بود که با صفحه ای در فیسبوک شروع به کار کرد و بسیار قوی و حساب شده به جنگ دروغ های اینترنتی و شایعاتی که به عنوان واقعیت به خورد مردم داده می‌شد، رفت.

در این سری مطالب سعی داریم به کمک داده های این صفحه و سایت های مرتبط، به بررسی دروغ ها و شایعات مشهوری که در هر از چند گاهی در فضای مجازی و شبکه های اجتماعی به راه می افتند بپردازیم و با مستندات آن ها را برای شما تحلیل کنیم تا شاید قدم کوچکی در مسیر آگاه سازی مخاطبان عزیز باشد و باعث شود مِن بعد هر چیزی را که در شبکه های اجتماعی و فضای مجازی دیدیم، سریع باور نکنیم. جدا از این گونه موارد، سعی در معرفی تکنیک های مبارزه با شایعات و مغالطه ها را در این سری مطالب داریم. با ما همراه باشید.

******

سوژه اول؛ دونالد ترامپ و جک نیکلسون در تهران!

به احتمال زیاد این روز ها در بین سیلی از عکس های عجیب و غریب از رئیس جمهور جدید آمریکا در اماکن مختلف و در حین کار های عجیب و متنوع، این عکس از او را هم دیده باشید. عکسی که در شایعه ها گفته شده در تهران گرفته شده است. در حالی که این موضوع یک دروغ است.

متن شایعه

«دونالد ترامپ جوان در کنار جک نیکلسون در سفری که اوایل سال ۵۷ به تهران داشتند. ترامپ به دنبال ساخت کازینویی در یکی از شهرهای شمالی بود»

پاسخ شایعه

چندیست در فضاهای مجازی عکسی از دونالد ترامپ در کنار "جک نیکلسون" و "وارن بیتی" با این توضیحات منتشر می شود که ترامپ، رئیس جمهور منتخب مردم آمریکا در دوران پیش از انقلاب اسلامی به ایران سفر کرده و تصمیم به سرمایه گذاری و تاسیس یک کازینو در شمال ایران را داشته است. این یک ادعای ساختگی و شایعه ای بیش نیست و این تصویر در تاریخ ۲۷ ژوئن ۱۹۸۸ در جریان مسابقه مایک تایسون و مایکل اسپینکس، در هتلِ ترامپ پلازا در آتلانتیک سیتی گرفته شده است.

سوژه دوم؛ پذیرایی سفیر چین و همسرش از زائران اربعین

این تصاویر مربوط به سفیر چین و محرم امسال نیست!

متن شایعه

" سفیر چین و همسرش درحال پذیرایی از زائران حسینی. وقتی خبرنگار از سفیر چین پرسید چه انگیزه ای باعث شد که شما در بین زائرین حاضرشدین .. گفت . من به اندیشه و مردانگی . شجاعت حسین عشق میورزم و ایشان را الگوی زندگی خود قرار داده ام "

پاسخ شایعه

هیچیک از حاضران در تصاویر سفیر چین در عراق یا همسر او نیستند. این تصاویر به مراسم اربعین امسال تعلق ندارد و مربوط به اربعین سال ۹۴ می باشد. فردی که در یکی از تصاویر لباس نارنجی پوشیده، یک شیعه چینی است که به عشق خدمت به زائرین پیاده اربعین در مسیر حاضر شده است.

سایر تصاویر مربوط به موکب خدمات رسانی "چینی ها" است که توسط یکی از شرکتهای چینی فعال در تجارت عراق و با کارکنان عمدتا غیر مسلمانش ایجاد و اداره گردید.

چهره هیچکدام از سفرای سابق و فعلی چین در عراق نیز با این افراد مطابقت ندارد! اگرچه سفیر فعلی چین در عراق قبلا نسبت به مقدسات شیعه ادای احترام کرده است .

سوژه سوم؛ صادرات گوشت مرده های چینی به ایران!

این یک شایعه دروغین بین المللی است که به صادرات گوشت مردگان چینی به آفریقا اشاره دارد، نه ایران!

متن شایعه

" مراقب باشید گوشتهای ارزان چرخکرده بهیچ وجه نخرید
چین شروع کرده به صادر کردن گوشت مرده هایش
انتشار دهید "

پاسخ شایعه

این یک شایعه دروغین بین المللی است و ادعای صادرات گوشت مردگان چینی به آفریقا را دارد، نه ایران. در نوشته های تصویر همین شایعه هم به آفریقا اشاره شده که شایعه پردازان به آن توجه نکرده اند!
گسترش این شایعه با انتشار ادعای یک زن زامبیایی در فضای مجازی و روزنامه ای محلی در ماه مه 2016 بود که همان زمان توسط مقامات ارشد چینی تکذیب شد .

تصاویر به کار رفته در شایعه یا ساختگی و یا بی ارتباط با مطلب هستند. تصویر شماره ۱ مونتاژ ناشیانه ای است که مخالفین جهانی استفاده از گوشت حیوانات از آن استفاده می کنند.

تصویر شماره 1 که یک تصویر تبلیغاتی غیر عادی و افراطی برای ترغیب مردم به پیوستن به جنبش گیاهخواری است و به دلیل دلخراش بودن از گذاشتن تصویر اصلی معذوریم.

تصویر شماره 2 مربوط به قتل یک دختر مکزیکی است. تصویر شماره 3 از نان های یک نانوای هنرمند اما بدسلیقه تایلندی است که نان ها را شبیه اندام های بریده شده انسان درست می کند!

تصویر شماره ۴ مربوط به آماده کردن گوشت خوک در یک رستوران مکزیکی است و تصویر شماره ۵ هم یک مونتاژ ناشیانه و از آثار همان نانوایی است.

تصویر شماره 4

تصاویر ردیف پایین هم از عکسهای تبلیغاتی گوشت در اینترنت هستند! بدون تحقیق، اخبار شبکه های اجتماعی را باور یا منتشر نکنیم.

سوژه چهارم؛ اهدای گهواره طلای جواهرنشان به حرم امام حسین (ع) توسط ایرانی ها

در هر مناسبت و موقعیت زمانی که باشیم بدون شک نوک پیکان شایعات به سمت این مناسبت می‌چرخد، علی الخصوص اگر در جهت تحریک حس ناسیونالیستی ایرانیان و یا اعتقادات مذهبی آن ها باشد. پس در مناسبت هایی مثل ماه محرم و صفر هیچگاه به این شایعات عجیب اعتماد نکنید. این گهواره متعلق به ایران نیست، بلکه منعلق به پاکستان و از نذرهای مرسوم عزاداران این کشور است.

متن شایعه

" [1] گهواره حضرت علی اصغر - کربلا حرم امام حسین (ع) - اهدایی از طرف یک تاجر طلا - محرم امسال 1395 - تمام این گهواره از طلا ساخته شد و با فیروزه و یاقوت و زمرد و عقیق تزیین شده ....

[2] مردم ایران پول جمع کردند و این گهواره را برای علی اصغر با جواهرات درست کردند بفرستند عراق! "

پاسخ شایعه

این گهواره متعلق به ایران نیست و گزارشی هم از اهدای چنین شئ گرانبهایی به حرم امام حسین(ع) موجود نیست. تنها تصویر این گهواره توسط تلفن همراه گرفته شده و در صفحه اینستاگرام یک شهروند پاکستانی منتشر شده، در حالیکه می بایست طی مراسمی تحویل می گردید و تصاویر رسمی آن هم منتشر می شد.

چنانکه سبک طراحی و جواهر کاری گهواره و نوشته های به زبان اردو بر روی پارچه های نصب شده بر دیوار در تصویر نشان می دهد، این گهواره در پاکستان قرار دارد.

ساخت گهواره نمادین حضرت علی اصغر(ع) در پاکستان یک سنت است که آن را در حسینیه ها در معرض دید قرار می دهند؛ تزئین گواره علی اصغر(ع) در پاکستان بعنوان یکی از انواع نذر شناخته می شود. در ابتدا یک شیعه مقیم کراچی پاکستان این عکس را با هشتگ "jhoola" که در زبان اردو به معنی گهواره است، منتشر نمود اما سایر کاربران در بازنشر عکس، آن را به موارد دیگری منتسب نمودند.