ستاد مبارزه با چرندیات (۶۶)

برترین ها: «ستاد مبارزه با چرندیات» عنوانِ یک جریان بود که با صفحه ای در فیسبوک شروع به کار کرد و بسیار قوی و حساب شده به جنگ دروغ های اینترنتی و شایعاتی که به عنوان واقعیت به خورد مردم داده می‌شد، رفت.

در این سری مطالب سعی داریم به کمک داده های این صفحه و سایت های مرتبط، به بررسی دروغ ها و شایعات مشهوری که در هر از چند گاهی در فضای مجازی و شبکه های اجتماعی به راه می افتند بپردازیم و با مستندات آن ها را برای شما تحلیل کنیم تا شاید قدم کوچکی در مسیر آگاه سازی مخاطبان عزیز باشد و باعث شود مِن بعد هر چیزی را که در شبکه های اجتماعی و فضای مجازی دیدیم، سریع باور نکنیم. جدا از این گونه موارد، سعی در معرفی تکنیک های مبارزه با شایعات و مغالطه ها را در این سری مطالب داریم. با ما همراه باشید.

******

سوژه اول؛ بوسه امام جمعه ای در ترکیه بر دست سگ قهرمان

تصویر بوسیدن دست سگ توسط یک روحانی شیعه در کشور ترکیه، جعلی و ساختگی و محصول نرم افزارهای ویرایش تصویر است.

متن شایعه

« این سگ در زلزله ی ترکیه جان ٣ نفر را نجات داده و امام جمعه آن محل در ترکیه بر دستان حیوان بوسه میزند!! » …

پاسخ شایعه

تصویر بوسیدن دست سگ توسط یک روحانی شیعه در کشور ترکیه، جعلی و ساختگی و محصول نرم افزارهای ویرایش تصویر است. برخلاف ادعای متن شایعه، روحانی حاضر در تصویر، امام جمعه ای در کشور ترکیه نیست. وی سید عمار الحکیم ، روحانی و سیاستمدار شیعه ی عراقی و رئیس مجلس اعلای اسلامی عراق است. او پس از مرگ پدرش عبدالعزیز حکیم در اوت سال ۲۰۰۹ به این مقام انتخاب شد که به تازگی دوباره به این مقام منصوب گردیده است.

اصل این تصویر مربوط به "پدر توماس" کشیش اتریشی است که در میدان سنت پیتر در واتیکان و در حال متبرک کردن حیوانات می باشد. پدر توماس کشیش کاتولیک مذهب و از فعالان حقوق حیوانات است و خود را کشیش حیوانات نامیده است. این تصویر در چهارم ماه اکتبر ۲۰۱۱ یعنی سالگرد زادروزِ "سنت فرانسیس آسیسی"، کشیش حامی طبیعت گرفته شده است. معمولا در این روز، کودکان حیوانات خانگی خود را به نشانه ی عشق به طبیعت به کلیسا می برند و حیواناتشان با آب مقدس متبرک شده و مورد رحمت قرار می گیرند .

سوژه دوم؛ کلاهبرداری از طریق خدمات شماره تلفن های هوشمند

شایعه کلاهبرداری توسط شبکه هوشمند مخابرات که در طول زمان با عناوین و ادعاهای متفاوتی منتشر گردیده است، به سالها پیش از رواج شبکه های مجازی برمی گردد و از ابتدا صحت این ادعاها توسط رییس پلیس مبارزه با جعل و کلاهبرداری پلیس آگاهی ناجا رد شد.

متن شایعه

«میس کال تازه ترین ترفندی است که کلاهبرداران برای به جیب زدن پول از آن استفاده می کنند و پلیس فتا به شهروندان هشدار داده که مراقب باشند تا در دام افراد شیاد گرفتار نشوند»…

سرهنگ علی موالی، رییس پلیس فتا فرماندهی انتظامی استان قم در توضیح این شیوه کلاهبرداری گفت: در این روش کلاهبرداران با استفاده از سامانه تماس خودکار شماره هایی را انتخاب می کنند و به صورت اتوماتیک با آنها تماس گرفته می شود اما پس از آنکه زنگ تلفن یک بار به صدا درآمد، تماس قطع می شود و مخاطب که از این کار کنجکاو شده با آن شماره تماس می گیرد اما بدون آنکه متوجه شده باشد به سرویس پرداخت نقدی تلفنی وصل می شود که هزینه زیادی را برای تماس گیرنده ایجاد می کند و زمانی که قبض ماهانه برای وی ارسال می شود متوجه این سوء استفاده می شود.»

پاسخ شایعه

شایعه کلاهبرداری توسط شبکه هوشمند مخابرات که در طول زمان با عناوین و ادعاهای متفاوتی منتشر گردیده است، به سالها پیش از رواج شبکه های مجازی برمی گردد و از ابتدا صحت این ادعاها توسط رییس پلیس مبارزه با جعل و کلاهبرداری پلیس آگاهی ناجا رد شد .

نوع سرویس شبکه هوشمند ذکر شده در متن شایعه، "مشاوره تلفنی" یا "Premium Rate" می باشد. از طریق این سرویس امکان استفاده از خدمات مشاوره‌ای متخصصین در زمینه‌های مختلف (حقوقی، پزشکی، فنی و …) با پرداخت هزینه مشاوره بصورت پس پرداخت از طریق صورت حساب تلفن فراهم می‌شود. از آنجا که این نوع خدمات شبکه هوشمند، اغلب از پیش شماره های خاصی همچون ۹۰۹ بهره می برد و همچنین مطابق قوانین شرکت مخابرات، در ابتدای برقرای تماس با این شماره ها هزینه استفاده از خدمات آن به اطلاع تماس گیرنده رسانده می‌شود و ادامه ی مکالمه باید به تایید وی برسد، لذا نمی توان استفاده از این خدمات تلفنی را کلاهبرداری نامید. در ادامه به توضیحات بیشتری در ارتباط با تمهیدات شرکت مخابرات برای جلوگیری از هرگونه سواستفاده احتمالی از این سرویس ها خواهیم پرداخت.

با توجه به حساسیت خاص این نوع سرویس مشاوره تلفنی، شرکت مخابرات قوانین خاص و سخت گیرانه ای را در ارائه آنها در نظر می‌گیرد. بر اساس مفاد قرارداد واگذاری این سرویس مشاوره تلفنی، برقراری و واگذاری آن به متقاضیان مستلزم ارائه ی پروانه کار از مراجع ذی صلاح و یا در اختیار داشتن مجوز مجامع صنفی مرتبط با موضوع فعالیت است. اعلام هزینه ی مشاوره نیز از طریق همان مراجع تعیین و توسط شرکت مخابرات تایید می گردد و متقاضیان قادر به تعیین مبلغ و هزینه نامتعارف برای خدمات خود نخواهند بود.

سوژه سوم؛ عطارد، زهره و زحل در یک خط با اهرام ثلاثه مصر

جعلی بودن این تصویر و کذب بودن این ادعا حتی برای یک منجم آماتورِ مبتدی هم واضح و روشن است. این تصویر و متن آن در حقیقت شایعه ای است که از سال ۲۰۱۲ در فضای مجازی گسترش یافته است.

متن شایعه

« این رویداد با عظمت اتفاقی نیست

عطارد، زهره و زحل در یک خط با اهرام ثلاثه مصر . این رویداد هر ۲۳۷۳ سال یکبار اتفاق می افتد. »


پاسخ شایعه

جعلی بودن این تصویر و کذب بودن این ادعا حتی برای یک منجم آماتورِ مبتدی هم واضح و روشن است. این تصویر و متن آن در حقیقت شایعه ای است که از سال ۲۰۱۲ در فضای مجازی گسترش یافته است. اجتماع سیارات به ویژه هم خطی آنها در آسمان اساسا فاقد دوره تناوب بوده و ۲۳۷۳ سال یا هر عدد دیگری غلط و فاقد اعتبار است. چرا که چرخه سالانه هریک از این سیارات و ویژگیهای مداری آنها با سایرین متفاوت است.

این سه سیاره میزان روشنایی متفاوتی در آسمان دارند درحالی که در عکس ساختگی همراه شایعه، تقریبا هر سه به یک اندازه میدرخشند.

به دلیل نزدیک بودن سیاره عطارد با خورشید، الزاما رویت این سیاره ،‌ فقط و فقط در نور گرگ و میش پس از غروب آفتاب یا پیش از طلوع آفتاب امکان پذیر خواهد بود و رنگ زمینه آسمان به هنگام رصد سیاره عطارد، طیفی از رنگهای آبی تا نارنجی خواهد داشت. این درحالیست که رنگ زمینه آسمان در این تصویر ساختگی کاملا آبی است!


با توجه به نکاتی همچون زاویه عکس و موقعیت مقارنه سیارات در آسمان نسبت به اهرام ثلاثه، می توان از جعلی بودن تصویر شایعه مطمئن شد .


سوژه چهارم؛ ترجمه کلمه "الضالین" به ایرانیان، در قرآن چاپ عربستان

در پاسخ به ایراد ترجمه اسپانیولی قرآن یاد شده باید گفت که کلا ترجمه مناسب و روانی صورت نگرفته است و قسمتی که در مورد واژه (irani) بحث برانگیز شده است، صرفا یک اشتباه ویراستارى و خطای نگارشی می باشد.

متن شایعه

« قرآن چاپ عربستان در ترجمه اسپانیایی سوره حمد، "الضالین" (گمراهان) را ترجمه کرده به "ایرانیان" ! »

پاسخ شایعه

در پاسخ به ایراد ترجمه اسپانیولی قرآن یاد شده باید گفت که کلا ترجمه مناسب و روانی صورت نگرفته است و قسمتی که در مورد واژه (irani) بحث برانگیز شده است، صرفا یک اشتباه ویراستارى و خطای نگارشی می باشد.

در زبان اسپانیولی کلمات Ira به معنای ″خشم و غضب″ و Ni به معنای ″نه/ و نه″ است که با بهم چسپیده شدن اشتباهیِ این دو واژه، کلمه "Irani" بوجود آمده است که با این نگارش در زبان اسپانیایی کلمه ای بی معنا است.

معادل کلمه ایرانیان در زبان اسپانیایی کلمه "iraníes" و معدل کلمه ایرانی "iraní" است و کلمه "Irani" بدون درج نشانه ی استرس در آخر آن، در زبان و ادبیات اسپانیولی موجود نمی باشد.

همانطور که پیش تر گفته شد، در قرآن مزبور در کل ترجمه ی خوب و روانی به زبان اسپانیایی برای این آیه و آیات دیگر صورت نگرفته است و ترجمه زیر برای آیه ۷ سوره حمد ، بهتر ومناسب تر است:

.el camino de aquellos a los que Tú has agraciado; no el de aquellos con los que Tú estás disgustado, ni el de los extraviados

شایسته است با پرهیز از گمانه زنی های واهی، از یک اشتباه نگارشی که به وفور در چاپ هرگونه کتاب و نوشتاری اتفاق می افتد، بهانه ای برای هجمه های سیاسی اعتقادی نسازیم.