همه ایران نگران حال ژنرال هستند؛ چیزی بگو ستون!

رویداد ۲۴:   آخرین خبر از امیر قلعه‌نویی، سرمربی تیم ملی فوتبال ایران، به روز ۱۷ دی بازمی‌گردد؛ درست یک روز پیش از آنکه کشور وارد بحران شود. از آن زمان تا امروز، حدود ۲۰ روز گذشته و در این بازه هیچ موضع‌گیری، اظهار نظر یا حتی خبر رسمی‌ای از «ژنرال» منتشر نشده است.

او در آخرین اظهار نظر ثبت شده‌اش از رویاپردازی حضور در جام جهانی گفت و خطاب به ملی‌پوشان امید اظهار داشت: «در پایتخت آمریکا، در مقابل رئیس‌جمهور این کشور، پنج میلیارد نفر بیننده مراسم قرعه‌کشی جام جهانی بودند که شکیل اونیل، گران‌ترین و قوی‌ترین بسکتبالیست دنیا، گفت: "Islamic Republic of Iran". خدا خواست به یک گروه عزت بدهد.»

سکوت تقریباً ۲۰روزه امیر قلعه‌نویی پرسش‌برانگیز شده است. سرمربی تیم ملی نه واکنشی به اتفاقات اخیر نشان داده و نه حتی درباره شرایط فنی و آماده‌سازی تیم ملی حرفی زده است. آن‌طور که نزدیکان او می‌گویند، امیرخان حاضر نیست کوچک‌ترین ریسکی را در این مقطع بپذیرد؛ مبادا آرزوی بزرگش بر باد برود.

«دیگر کاری با اتفاقات کشور ندارم!»

انتظار از اهالی فوتبال برای موضع‌گیری درباره تحولات اخیر همواره محل مناقشه بوده است. گروهی معتقدند چهره‌هایی که با حمایت مردم به جایگاه رسیده‌اند، نمی‌توانند خود را جزیره‌ای جدا از جامعه بدانند. در مقابل، عده‌ای دیگر می‌گویند هر فرد باید در چارچوب تخصص خود عمل کند و فوتبال را از سیاست جدا نگه دارد.

فارغ از این دوگانه، می‌توان انتظار از افراد را بر اساس سابقه خودشان سنجید. در مورد امیر قلعه‌نویی، مقایسه رفتار امروز او با دوران پیش از نشستن روی نیمکت تیم ملی، تصویر روشن‌تری ارائه می‌دهد.

امیر قلعه‌نویی پیش از ۲۱ اسفند ۱۴۰۱ که به عنوان سرمربی تیم ملی منصوب شد چندین بار در شرایط خاص کشور موضع‌گیری‌های متفاوتی داشت. او در جریان اعتراضات ۹۶ به کشته شدن نوجوان ۱۳ ساله واکنش نشان داد و در اینستاگرام نوشت:«وسط این همه آشوب و سروصدا ایکاش فرصتی پیدا کنیم برای یک دقیقه سکوت به احترام چشم‌های آرمین صادقی که بسته شدند.»

در صفحه اینستاگرام او هنوز پست‌هایی انتقادی در مورد فیلترینگ تلگرام خطاب به دولت در سال ۱۳۹۸، چهره پیرمرد کتک‌خورده‌ای با کپشن «از کدام حق اعتراض مسالمت‌آمیز حرف می‌زنید» یا اعتراض به افزایش قیمت دلار دیده می‌شود. قلعه‌نویی در واکنش به اعتراضات ۱۴۰۱ در کنگره سالیانه فوتبال کلینیک گفت: «ما ورزشکاران وظیفه داریم در کنار مردم داغدار ایران بایستیم، چون با حمایت همین مردم به اینجا رسیدیم.»

او در دوران کرونا با انتقاد از تعلل در واردات واکسن در اینستاگرام خودش نوشت: «دیگر چه اتفاقی باید بیفتد تا یک تصمیم درست و قاطع بگیرید؟ یک بار هم شده جان و سلامت مردم برای شما در اولویت باشد.»

در سال ۱۴۰۰ امیر قلعه‌نویی در پایان بازی جام حذفی گل‌گهر (با سرمربیگری قلعه‌نویی) مقابل استقلال در انتقاد به شرایط داوری علیه تیمش اظهاراتی جنجالی به زبان آورد. او روی آنتن زنده تلویزیون گفت: «در این ۴۲ سال هر چه بوده ظلم بوده و ظلم بوده و ظلم. نمونه‌اش در همین فوتبال که این ناعدالتی‌ها صورت می‌گیرد.»

اظهار نظری که برای قلعه‌نویی بسیار گران‌تر تمام شد و طبق شنیده‌ها ممکن بود به پایان فعالیت فوتبالی او بیانجامد. نهاد‌های حاکمیتی و بسیج در آن مقطع حسابی به قلعه‌نویی حمله کردند.

این بخشی از فعالیت‌های غیرفوتبالی امیر قلعه‌نویی در سال‌های گذشته بوده که نشان می‌دهد او دست کم در ظاهر، همواره خودش را نسبت به شرایط کشور و مردم حساس نشان داده است. حال تعجب برانگیز نیست که او مقابل اتفاقات هفته‌های گشته هیچ واکنشی نشان نداده است؟

بازی دوستانه نداریم؟ مهم نیست!

پیش‌تر گفته شد که نه‌تنها بازی بزرگ وعده‌داده‌شده با تیمی از رنک زیر ۱۰ جهان محقق نشده، بلکه سه بازی دیگر در فیفادی‌های فروردین و خرداد نیز در هاله‌ای از ابهام است. تیم ملی تنها دو فیفادی تا جام جهانی فرصت دارد؛ فرصتی حیاتی که به نظر می‌رسد از دست می‌رود.

با این حال سرمربی تیم ملی نسبت به عدم هماهنگی بازی‌های دوستانه در این دو فیفادی هم حساسیتی نشان نمی‌دهد و گویا کاملا از شرایط فعلی راضی است. این رفتار را می‌توان با سرمربی سابق تیم ملی یعنی کارلوس کی‌روش مقایسه کرد که اگر تدارکات تیم و بازی‌های دوستانه مورد نظرش هماهنگ نمی‌شد، زمین و زمان را به هم می‌دوخت.

قلعه‌نویی اساساً تمایلی به بازی با تیم‌های بزرگ پیش از جام جهانی ندارد، اما اینکه حتی درباره بلاتکلیفی بازی‌های دوستانه هم سکوت کند، عجیب است. گویی برای او فرقی ندارد ایران با تیمی شبیه رقبای جام جهانی بازی کند یا دوباره مقابل ازبکستان، تاجیکستان و هند قرار بگیرد.

فقط می‌خواهم سرمربی تیم ملی باشم

اینکه قلعه‌نویی تصمیم گرفته در قبال اتفاقات اخیر و حتی مشکلات فنی تیم ملی سکوت کند، انتخاب شخصی اوست. او راهی را برگزیده که کم‌ریسک‌ترین و بدون اصطکاک ترین راه برای جایگاه لرزان اوست.

این روزها هدف امیر قلعه‌نویی روشن است: او به خوبی می‌داند هر اظهار نظری_ ولو تسلیت ساده به خانواده کشته شدگان حوادث اخیر _می‌تواند توسط کانون‌های قدرت جور دیگری تعبیر شده و برایش دردسر درست کند. از سوی دیگر او نمی‌خواهد با ارکان فدراسیون فوتبال یا حتی وزارت ورزش سرشاخ شود و به همین دلیل اعتراضی به وضعیت لنگ در هوای آماده‌سازی تیم ملی ندارد.

این روحیه پیش‌تر هم دیده شده بود؛ زمانی که مشخص شد رختکن تیم ملی فرمان‌پذیری کامل از کادرفنی ندارد (ماجرای پنالتی‌های تورنمنت چهارجانبه العین)، اما قلعه‌نویی ترجیح داد مقابل باند قدرتمند بازیکنان قدیمی کوتاه بیاید.

حال باید دید با وجود همه تدابیری که ژنرال این روز‌ها بیشتر شبیه یک سرباز ساده برای رسیدن به جام جهانی تدارک دیده، او به آرزوی بزرگش خواهد رسید یا خیر. گرچه او خودش بهتر از هر کسی می‌داند در شرایط فعلی سرعت تحولات خیلی قوی‌تر از برنامه‌ریزی آدم‌ها برای آینده‌شان است.