رسایی پشت‌پرده کارتون آقای پرتقال و خانم هلو را فاش کرد!

برترین‌ها: حمید رسایی، نماینده جبهه پایداری در کانال تلگرامی خود نسبت به انیمیشن‌های جدیدی که با استفاده از هوش مصنوعی ساخته شده و در فضای مجازی منتشر می‌شود به شدت انتقاد کرد و آنها را مروج خیانت، مصرف مشروبات الکلی  و روابط خارج از چارچوب خانواده دانست.

در این باره بیشتر بخوانید: خیانت آقای پرتقال به خانم هلو همه را روانی کرد!

در مطلب این کانال تلگرامی به نقل از «9 دی» آمده: 

 در نگاه اول، همه‌چیز خنده‌دار به نظر می‌رسد؛ یک پرتقال حرف می‌زند، یک موز عاشق می‌شود، یک پیاز قهر می‌کند و یک هلو با صدایی عجیب و اشتباهات تلفظی هوش مصنوعی، میلیون‌ها نفر را می‌خنداند. اما آیا واقعاً ماجرا به همین سادگی است؟

پشت این سرگرمی ظاهراً بی‌ضرر، یکی از پیچیده‌ترین ابزارهای مهندسی افکار عمومی در عصر هوش مصنوعی در حال شکل‌گیری است؛ ابزاری که نه با شعار، نه با اجبار و نه با تبلیغات مستقیم، بلکه با طنز، سرگرمی و روایت‌های جذاب، آرام‌آرام نظام ارزشی و سبک زندگی مخاطب را بازنویسی می‌کند.

امروز دیگر جنگ رسانه‌ای صرفاً با فیلم، سریال یا شبکه‌های اجتماعی کلاسیک انجام نمی‌شود. هوش مصنوعی وارد مرحله‌ای شده است که شخصیت خلق می‌کند؛ شخصیت‌هایی که احساس دارند، حرف می‌زنند، شوخی می‌کنند، عاشق می‌شوند، دعوا می‌کنند و مخاطب را با خود همراه می‌کنند.

اینجاست که نگرانی اصلی آغاز می‌شود. در بسیاری از این روایت‌ها، مفاهیمی مانند خیانت زناشویی، مصرف مشروبات الکلی، روابط خارج از چارچوب خانواده، تمسخر والدین، دروغ، بی‌مسئولیتی و شکستن قبح بسیاری از رفتارهای غیراخلاقی، در قالب طنز و سرگرمی بازتولید می‌شود. 

در علوم شناختی و روان‌شناسی رسانه، سال‌هاست ثابت شده است که تکرار یک رفتار در قالب طنز، مقاومت ذهنی مخاطب را کاهش می‌دهد. آنچه امروز موجب خنده می‌شود، فردا عادی به نظر می‌رسد و پس‌فردا به یک هنجار اجتماعی تبدیل خواهد شد.

این مسئله فقط یک دغدغه فرهنگی نیست؛ یک صنعت اقتصادی بسیار پرسود نیز پشت آن قرار دارد. تولیدکنندگان این شخصیت‌های هوش مصنوعی، با جذب میلیون‌ها بازدید، از محل تبلیغات، اسپانسرها و درآمد پلتفرم‌ها، مبالغ قابل توجهی کسب می‌کنند. هرچه محتوا جنجالی‌تر، هنجارشکن‌تر و قابل بازنشرتر باشد، بازدید بیشتر و درآمد بالاتر خواهد بود.

البته نمی‌توان بدون شواهد مشخص، درباره نیت یا اهداف همه تولیدکنندگان چنین محتواهایی قضاوت قطعی کرد. با این حال، آنچه به‌وضوح قابل مشاهده است، این است که بخش قابل توجهی از این روایت‌ها، در عمل به عادی‌سازی رفتارهایی می‌انجامد که با بسیاری از ارزش‌های فرهنگی جامعه ایرانی در تعارض است. 

اما نکته تأسف‌بارتر، سکوت و انفعال مسئولان فرهنگی کشور است. در حالی که بسیاری از کشورهای جهان، برای مواجهه با آثار فرهنگی هوش مصنوعی، مراکز تخصصی، اتاق‌های فکر، پژوهشکده‌های میان‌رشته‌ای و مقررات جدید طراحی کرده‌اند، در کشور ما هنوز بسیاری از مدیران فرهنگی، هوش مصنوعی را صرفاً ابزاری برای تولید تصویر، ویدئو یا نوشتن متن می‌دانند.

این غفلت، خطایی ساده نیست؛ یک عقب‌ماندگی راهبردی است. وقتی دشمن یا حتی شرکت‌های بزرگ فناوری، میلیاردها دلار برای مهندسی افکار، تغییر ذائقه فرهنگی و هدایت سبک زندگی سرمایه‌گذاری می‌کنند، آیا می‌توان با ساختارهای فرسوده، جلسات تشریفاتی و تصمیم‌های دیرهنگام از هویت فرهنگی جامعه صیانت کرد؟

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، شورایعالی فضای مجازی، صداوسیما، وزارت آموزش‌وپرورش، سازمان تبلیغات اسلامی و سایر نهادهای مسئول باید به افکار عمومی پاسخ دهند که برنامه ملی آنها برای مواجهه با محتوای فرهنگی تولیدشده توسط هوش مصنوعی چیست؟

واقعیت آن است که بسیاری از مدیران فرهنگی هنوز در حال حل مسائل دیروز هستند، درحالیکه نسل جدید، هر روز ساعت‌ها با شخصیت‌های هوش مصنوعی زندگی می‌کند؛ شخصیت‌هایی که آرام‌آرام جای معلم، مشاور، هنرمند، سلبریتی و حتی الگوی رفتاری را در ذهن نوجوانان می‌گیرند.

تاریخ نشان داده است که تمدن‌ها، پیش از آنکه در میدان جنگ نظامی شکست بخورند، در میدان فرهنگ و ذهن انسان‌ها عقب‌نشینی می‌کنند. اگر امروز برای حکمرانی فرهنگی در عصر هوش مصنوعی برنامه‌ای جامع، هوشمند و آینده‌نگر تدوین نشود، فردا ممکن است نسل جدید، ارزش‌های خود را نه از خانواده، مدرسه، مسجد و نهادهای فرهنگی، بلکه از روایت‌های یک «آقای پرتقال»، «خانم هلو» یا ده‌ها شخصیت مجازی دیگر بیاموزد.

شاید امروز این شخصیت‌ها فقط چند دقیقه لبخند بر لب مخاطب بنشانند؛ اما اگر از کنار این پدیده با بی‌تفاوتی عبور کنیم، فردا همین لبخندها می‌توانند به بهای تغییر تدریجی هویت فرهنگی و سبک زندگی جامعه تمام شوند. مسئولان فرهنگی اگر همچنان این تحولات را صرفاً یک سرگرمی اینترنتی تصور کنند، باید پاسخگوی نسلی باشند که آرام‌آرام ارزش‌هایش را نه از نهادهای تربیتی، بلکه از الگوریتم‌ها و شخصیت‌های هوش مصنوعی دریافت کرده است.